Musical Delicacies

— Early Music Concert Series —

Stronie internetowej Muzeum i Parku „Kalkriese” (polu bitwy, prawdopodobnie bitwy o Las Teutoburski)

Arminio

Barokowa opera w wykonaniu historycznym, ze współczesną wizją sceniczną, respektującą jednak historię i zachowującą cechy z epoki.

Sobota 1 października 2016 18:00 — Teatr Miejski, ul. Nowy Świat 55/57, 44–100 Gliwice, Polska.

Miłość i wojna, życie i śmierć, honor i zdrada – to największy dylematy, z którymi mierzyć się musiał germański bohater Arminio (Hermann), książe Cherusków i jego przeciwnik (a późniejszy przyjaciel), romański generał Varo (Publius Quinctilius Varus). Muzyczny dramat wieńczy Bitwa o Las Teutoburski w 9 r. n.e., w której germańscy wojownicy pod wodzą Arminio, pokonali trzy rzymskie legiony.

Warusie, oddaj [mi moje] legiony!
[Quinctili] Vare, legiones [meas] redde!
Oktawian August, cesarz rzymski,
wg Swetoniusza „Boski August”.

Produkcja:

W ramach Festwialu All’improvviso.

Inne wykonania w ramach projektu
Wt 04.10.2016 19:30 Kościół św. Szymona i św. Judy Tadeusza, Praga (CZ)
Śr 05.10.2016 18:00 Kościół św. Wacława, Ostrawa (CZ)
N 25.06.2017 17:00 Stary ratusz, Brno (CZ)

Wykonawcy

Arminio, principe de’ Cherusci, amante di Tusnelda
            └─ Herman, książę Cherusków, ukochany Tusneldy
Markéta Cukrová (CZ)
Varo, governatore della Germania per Augusto
            └─ Warus, gubernator Germanii za Augusta
Barbora Šancová (CZ)
Segeste, principe de’ Catti, amico di Varo
            └─ Segest, książę Chattów, przyjaciel Warusa
Karol Kozłowski (PL)
Tusnelda, figliuola di Segeste, promessa sposa d’Arminio
            └─ Thusnelda, córka Segesta, narzeczona Arminia
Michaela Popik Kušteková (SK)
Marzia, sorella di Varo, amante di Segimiro
            └─ Marcja, siostra Warusa, ukochana Segimera
Joanna Radziszewska (PL)
Segimiro, fratello di Tusnelda, ed amico d’Arminio, amante di Marzia
            └─ Segimer, brat Tusneldy i przyjaciel Arminia, ukochany Marcji
Dorota Szczepańska (PL)
Tullo, legato legionario, confidente di Varo
            └─ Tullus, legat legionów, powiernik Warusa
Dawid Biwo (PL)

Orkiestra

{oh!} Orkiestra Historyczna (PL):


Słowo reżysera

Niestety, następujące sekcje są dostępne tylko w językach angielskim i czeskim.

The opera Arminio Opera is an ancient political drama. Our concept focuses on three main themes:

Biblioteka Jagiellońska: Libretto Libretto (Warszawa, 1761)

The most serious question posed by the opera Arminio is: What does power do to a man?! Political and power interests often force people to lie, to hypocrisy, and to some sort of violence. Arminio represents the positive hero, depicting a perfect, honorable and righteous warrior who is a symbol of perseverance and loyalty in the struggle for goodness, truth and love. This can be considered an important value in our existence. However, he is put into conflict and internal pressures from his kin, his closest ones, who push him against the wall. When he does not go hand in hand with the establishment, he is subjected to betrayal, disruption and emotional extortion. The determination and support which Arminio receives from the side of his beloved is for him the driving force that demonstrates the genuine freedom.

Więzienie, akt 2.
Więzienie, akt 2
Wagy, akt 2.
Wagy, akt 2

For dramaturgical and practical reasons, we made some cuts. The content of the opera Arminio is very wide and has a large number of minor scenes that are unimportant for the essence of the main story line. It would be prohibitively long to perform the unabridged opera for a modern audience whose sensitivity is influenced by the experience of television and film. Therefore, we removed for example Segesta’s aria from the first act and some arias of Varo or Segmira and Marzia from the second act. In addition to the arias, we also reduced some recitatives, giving the opera more movement, and directing it towards a unified whole.

The staging is conceived in the form of realistic-symbolist theatre. It comprises four ancient columns that change position according to the situation. For example, from an antique hall arises a jail or a bridge. In addition, in one scene, the columns turn into giant pairs of scales, reflecting the imbalance of justice in the story. The second central symbol is the throne – a symbol of power, national stability and wealth. The throne is also a sort of window into the world. Practically, the audience will be able to see on this throne a live projection of what is happening behind the walls of the palace. The stage remains clear – in white, red and black colors. The most important function is the actors and their interrelationships.

The costumes are based on exact period antique figures. We keep the designs of togas or Germanic military costumes. The challenge was to sew the costumes such that we can turn a woman into a man: In the “breeches” roles, a woman appears as a man, such that for instance Arminio’s armor becomes a challenge, also for the singer herself.

Marek Mokoš


Treść opery

Arminio [Herman], książę Cherusków, wsławiony w historii przez klęskę, którą zadał Kwintyliuszowi Warusowi, tak nienawidził imienia Rzymu, że zraził do siebie Segesta, księcia Chattów, który został zwolennikiem stronnictwa rzymskiego, mimo gwałtownej namiętności, jaką czuł dla Thusneldy, córki tegoż, przyrzeczonej mu już za żonę, i mimo czułej przyjaźni, która łączyła go z księciem Segimerem, bratem jego uwielbianej księżniczki. Zaproszony przez Warusa na rozmowy pokojowe, przybył do rzymskiego obozu, bardziej po to, by zobaczyć ukochaną i przyjaciela, niż z chęci wysłuchania układów. Istotnie, odrzucił złożone mu propozycje, a wśród nich ślub z Marcją, siostrą Warusa, przez niego samego mu zaproponowany; z tego powodu rozgorzał między nimi wielki gniew. Nakazano mu szybko odejść z obozu, jednak on, skuszony miłością i przyjaźnią, na swoje nieszczęście zwlekał przez krótki czas z odejściem.

W wyniku tego nastąpiły różne groźne wydarzenia, które doprowadziły do uwięzienia biednego księcia i omalże do utraty przez niego tamże życia. Za sprawą wiernego Segimera, który, zwodząc ojca, został w więzieniu zamiast niego, został uwolniony. Stąd, odzyskawszy wolność i połączywszy się ze swoimi ludźmi, przybył znienacka z wojskiem, zaatakował Warusa, zadał mu całkowitą klęskę i – doprowadziwszy go do samobójstwa, ponieważ ten nie mógł przeżyć hańby takiej straty – zwycięski i pełen chwały, pogodził się z Segestem, zdobył Tusneldę i związał się z Segimerem jeszcze mocniejszymi więzami przyjaźni.

Bazę historyczną zaczerpnięto z Tacyta, Valleja Patercola, z Florusa, z Diona i innych. Jednak, jeśli chodzi o intrygę dramatu, większość została wymyślona.

Akcja ma miejsce w zamku Teutoburg i w jego okolicach.

Libretto

Spójrz tutaj (pełną wersję) lubo tutaj (skróconą).


Wikimedia: Pomnik Hermanna (Foto: User:Kaikanne, 2009, CC-BY-SA 3.0)
Pomnik Hermanna
(Foto: User:Kaikanne, 2009)

Hasse i jego Arminio

Bitwa w lesie teutoburskim, w którym wojowie germańscy wycięli w pień źle dowodzone trzy rzymskie legiony, stała się jednym z mitów założycielskich niemieckiego nacjonalizmu w XIX wieku. Patronuje mu do dziś gigantyczny, potworny pomnik wodza Cherusków, Arminiusza, który stanął w domniemanym miejscu walki. Sam Arminiusz natomiast – incydentalny, acz skuteczny pogromca Rzymian – choć bywa zwany Hermanem, dla historii pozostał skryty pod swym łacińskim imieniem (wychowywał się w Rzymie, tam także kształcił się w sztuce wojennej). Zanim jednak uczyniono zeń bohatera niemieckiego, jako zwłoszczony Arminio stał się w XVIII wieku bohaterem kilku oper. Trzeba wśród nich wymienić dzieło Händla, a przede wszystkim Johanna Adolfa Hassego.

Dlaczego przede wszystkim? Jeżeli dziś mówimy o późnobarokowej opera seria, w pierwszej kolejności na myśl przychodzi przecież właśnie Händel, a po nim Händel i na trzecim miejscu Händel. Jednak w XVIII stuleciu kolejność była inna. Händel na pewno mógł mieć miejsce na podium, jednak walczyło o nie wielu innych twórców: wcześniej Keiser, następnie Porpora, Graun, Jomelli…. I najsilniejszy kandydat do miejsca pierwszego: Johann Adolf Hasse.

Największy kompozytor oper

Urodził się w roku 1699, pod Hamburgiem, w którym pobierał nauki, a następnie, w 1718 r., zaczął występować jako tenor w teatrze. Właściwa historia rozpoczyna się jednak, gdy w 1721 r. opuścił Niemcy, udając się do Włoch. Przejechawszy przez Florencję i Rzym, dotarł do Neapolu, ówczesnej stolicy muzyki – a zwłaszcza opery. To tu rozwijał się właśnie nowy prąd, który miał królować na scenach połowy XVIII stulecia, a jednocześnie szykować grunt pod pojawienie się klasycyzmu.

Wikipedia: malowidło: Johann Adolph Hasse
Johann Adolph Hasse (cca. 1740)

Podstawą było belcanto – melodia piękna, pełna wdzięku i olśniewająca, pozwalająca śpiewakowi pokazać wszelkie walory głosu, ale przy tym charakterystyczna – uwodząca lub patetyczna, radosna lub pełna smutku. Wirtuozeria, obecna i wcześniej, osiągnęła poziom najwyższy, kierując się ku wyrazowi emocji, od czego nie odciągał zbyt skomplikowany akompaniament. Uproszczona orkiestra służyła więc do wsparcia linii wokalnej – jednak u Hassego wspiera ją dynamicznie, efektownie, sekundując jej w wirtuozerii i podkreślając łuki napięć. Tak było już w pierwszym dziele, którym 26-letni kompozytor po paru latach nauki u Alessandra Scarlattiego (a początkowo u Porpory) olśnił słuchaczy: w serenadzie (jakby mini-operze, dla dwóch postaci) Antonio e Cleopatra. Był rok 1725 i kariera Hassego właśnie wystartowała. W ciągu paru lat miała go wynieść na szczyty, na jakie w XVIII wieku nie podejrzewano, że wspiąć się może jakikolwiek kompozytor.

Dla porządku odnotujmy: wpierw „nadliczbowy” kapelmistrz dworu w Neapolu (nie było wolnego stanowiska, więc stworzono dla niego dodatkowe), następnie maestro di coro Ospedale degli Incurabili w Wenecji (jednego z głównych konserwatoriów miasta; pozostał z nim związany do najpóźniejszych lat), a przede wszystkim przez 30 lat kapelmistrz elektorów saskich i królów Polski, na ich dworze w Dreźnie. Gdzie zarabia kilkadziesiąt razy więcej, niż – w mieście nieopodal, w tym samym księstwie i w tym samym czasie – Johann Sebastian Bach. Pozostając na służbie Wettinów wystawia swoje opery w Wenecji (gdy dwór wyjeżdża do Warszawy; choć i w niej Hasse bywał, jak wspominał historykowi, Charlesowi Burneyowi), a gdy ma przerwę dłuższą (wojna siedmioletnia), obok Wenecji rozwija też karierę w Wiedniu. W stolicy cesarskiej oczekiwano go zresztą stale, o jego muzykę zabiegała Maria Teresa, a jego głównym librecistą pozostawał przecież cesarski poeta, Metastasio (skądinąd Hasse był ulubionym kompozytorem pisarza). Uzupełniający się związek pozycji króla muzyki i króla poezji (Metastasio był zdecydowanie najważniejszym autorem librett w XVIII wieku, a do poziomu jego powodzenia nikt inny nigdy się nie zbliżył), nie uszedł uwagi komentatorów. Wspomniany Charles Burney stwierdzał, że w tym wypadku poeta i muzyk byli dwiema połowami tego, co jak Androgyne Platona, tworzy całość. A to z powodu posiadaniu pospołu tych samych oznak prawdziwego geniuszu, smaku, właściwego sądu, spójności, czystości i precyzji – nieodłącznych towarzyszy obu [twórców].

Odbiór opery przez ówczesnych melomanów

Żeby dopełnić obrazu jakości, jaką tworzyły opery Hassego, trzeba pamiętać, że śpiewali w nich najwybitniejsi wokaliści epoki – obok primi uomini, którymi byli najwięksi kastraci, jak Farinelli (już w jego neapolitańskim debiucie, Antoniuszu i Kleopatrze), także największe prime donne, przede wszystkim Faustina Bordoni. Prywatnie, od 1730 r. Faustina Bordoni-Hasse, żona kompozytora.

Dziś niekiedy brakuje nam komplikacji w stylu galant, do jakiego zalicza się szkołę neapolitańską, z Hassem na czele. Hassego można uważać za Rafaela – pisał jednak Burney. – …Jeżeli afektowane francuskie wyrażenie le grand simple (wielka prostota) miałoby cokolwiek znaczyć, powinno być stosowane do dzieł takich kompozytorów, jak Hasse, który klarownością i wedle zasad kultury lepiej wyraża ekspresję wszystkiego, co wdzięczne, eleganckie i czułe, niż hałaśliwe i gwałtowne. Mniejsza rola wyrazistego dramatu, w tym partii orkiestrowej, rekompensowana jest bowiem przez błyskotliwość, wyzyskanie niebotycznych możliwości śpiewaków, ale jednocześnie – przy zachowaniu przyjemnego dla ucha wdzięku – rozwijanie emocjonalnej strony muzyki: nie poprzez formę, lecz poprzez melodię i jej połączenie z tekstem. Nie bez powodu Metastasio tak bardzo podziwiał Hassego – wiedział, że jego słowom nikt nie jest w stanie dać muzyki równie idealnej.

Poeta w swym sądzie nie był odosobniony. Za wyjaśnienie służyć może znowu opinia Burneya: w największym stopniu pełen naturalności, elegancji i rozsądku kompozytor muzyki wokalnej, jak również najbardziej wszechstronny spośród dziś żyjących; w równym stopniu przyjaciel poezji i głosu, w wyrażaniu słów odkrywa tyleż celnego geniuszu, jak w łączeniu ich ze słodkimi i czułymi melodiami, które daje śpiewakowi. Zawsze pamiętając, że głos jest pierwszym przedmiotem uwagi w teatrze, nigdy nie dusi go uczonym żargonem mnogości instrumentów i tematów; w trosce o jego znaczenie jest raczej jak malarz, rzucający najsilniejsze światło na główną figurę na swoim obrazie.

Bohater Arminio - symbol pokoju w Wojnie Siedmoletniej

A jednak, choć Hasse opracowywał muzycznie libretta Metastasia jedno po drugim (prawie wszystkie, liczne po wielekroć), i choć dwukrotnie sięgał po temat bohatera z lasu teutoburskiego, Arminio nie został skomponowany do tekstu cesarskiego poety. Pierwszą wersję, powstałą dla Mediolanu jeszcze w 1730 r., zostawmy na boku. Librecistą drugiej, obecnie wykonywanej, a stworzonej w Dreźnie w 1745 r., był Giovanni Claudio Pasquini. Poeta księcia elektora, który także po raz drugi sięgał do postaci Arminiusza.

Wikipedia: costume design: Angelo Maria Monticelli (Arminio, Drezno 1753)
Angelo Maria Monticelli jako Arminio
(návrh kostýmu, Drezno, 1753)
Stadtgeschichtliches Museum Leipzig: malowidło: Fryderyk August II (1696–1763) elektor saski
August III (1733)

Opera okazała się sukcesem, ciesząc się powodzeniem nie tylko w Dreźnie, ale i w Berlinie, na dworze Fryderyka II. Gdy natomiast – na skutek działań tego ostatniego – zakochany w muzyce elektor musiał na dłużej wcielić się w rolę króla polskiego (gdy w trakcie wojny siedmioletniej Drezno zostało zajęte przez Prusaków, dwór przeniósł się do Warszawy) – wreszcie i stolica Polski doczekała się uruchomienia sceny operowej.

Do tego momentu obiekt szczególnej fascynacji Augusta III właściwie nie był obecny w Warszawie (mimo istnienia zainaugurowanej w 1748 r. Operalni, budynku teatralnego na terenie Ogrodu Saskiego). Teraz wreszcie ściągnęli tu drezdeńscy muzycy (nawet jeżeli nie wszyscy) – i można było zacząć wystawiać opery. Arminio zabrzmiał 3 sierpnia 1761 r. W ten sposób, po ponad stuletniej przerwie – po zaniku tradycji operowych z czasów Władysława IV – do stolicy Polski wróciła najmodniejsza, najbardziej wymagająca, ale i najbardziej spektakularna rozrywka doby baroku. Od razu w swej najlepszej postaci. Niestety, nie na stałe, ale ziarno posiane jednak wykiełkowało, i mimo kryzysów i przerw życie operowe w Warszawie już nie umarło.

Poza walorami muzycznymi, także libretto może wyjaśniać, dlaczego Arminio cieszył się szczególnym powodzeniem w trakcie wojny siedmioletniej. To opera o tyleż romansowym, co i militarnym charakterze (z bitwą na scenie w akcie III), w której treścią jest ostateczne zwycięstwo obiektywnie słabszego, ale bohaterskiego i kierującego się słusznym prawem króla, nad nieubłaganą potęgą Rzymu. Protagonista w sam raz dla Augusta III, wojującego z Fryderykiem Wielkim, który w oczach ówczesnych władców niemieckich uchodził za niebezpiecznego uzurpatora, burzącego utrwalony porządek.

Problemy powojenne

Samego Hassego wojna dotknęła podobnie, jak króla. Nie przerwała wprawdzie jego kariery, ale w zdewastowanym i złupionym Dreźnie utracił znaczną część swego ogromnego majątku – podczas bombardowania zniszczony został m. in. jego dom, a także przygotowane do druku materiały „dzieł wszystkich”. Wydanie sponsorował August – i po wojnie nie udało się już podjąć podobnej pracy. Co odczuwamy do dzisiaj.

Po śmierci swego książęcego patrona Hasse musiał też opuścić dwór drezdeński. Nowy władca, nie zainteresowany tak bardzo muzyką, jak jego poprzednicy, mający natomiast na głowie problemy finansowe i polityczne, nie miał ochoty ani środków do utrzymywania kapeli, która wcześniej – w Dictionnaire Rousseau – uznana została za najlepszą na świecie. Przystań znalazł Hasse w wiernym sobie Wiedniu, gdzie jego muzyka uświetniała uroczystości cesarskie. Przeszkodą w działalności stała się jednak podagra – oraz nieuchronna zmiana gustów publiczności.

W 1773 r. wraz z żoną osiadł w Wenecji. Zmarli w zapomnieniu – Faustina w roku 1781, Johann Adolph w 1783. Świat zachwycał się już muzyką kolejnego pokolenia. Nie mogła zmienić tego ani utrzymująca się tradycja wystawiania dzieł Hassego w Dreźnie i w Berlinie, ani wysiłki Johanna Adama Hillera, publikującego jego arie, ani panegiryki zauroczonego autorem Arminia Charlesa Burneya.

Jakub Puchalski


Niestety, następujące sekcje są dostępne tylko w językach angielskim i czeskim.


Performers

Markéta Cukrová performs since 1992 in early music projects across Europe as a soloist and with many ensembles. She is a regular guest at the National Theatres in Košice, Brno and Prague, where she sang in Monteverdi’s Orfeo (Euridice), in Martinů’s The Miracles of Mary and in Händel’s Rinaldo (Eustacio), which toured to Caen, Luxembourg and Rennes. At the Händel-Festspiele Göttingen she performed under the baton of Andrew Parrott and directed by Sigrid T’Hooft the successful production of Handel’s opera Amadigi di Gaula (Dardano). Her stylistic diversity ranges from the middle ages (Mala Punica) through baroque (Arte dei Suonatori) to 20th century music (Martinů). She records regularly for TV and radio and has performed on more than 20 CDs. She was artistic director of the music festival Baroko in the West Bohemian Region within the project Plzeň, European Capital of Culture.

Barbora Šancová graduated in 2016 in singing and historical interpretation with Irena Troupová at the Janáček Academy in Brno. During her studies of early music, she focused on the Italian repertoire of the early and high baroque. Apart from the Italian repertoire, she is dedicated to interpreting French cantatas and chansons. In 2015 she was a finalist in the interpretation competition in Holešov. She appeared at the National Theatre in Brno as Kate Pinkerton (Puccini: Madame Butterfly), maid (Mozart: Le nozze di Figaro) and in the stage rendition of the oratorio Die Schöpfung by J. Haydn. She performs with Czech Ensemble Baroque, Collegium 1704, Plaisirs de Musique and other early music ensembles. Besides her singing career, she is a professional translator and interpreter.

Karol Kozłowski graduated from the Music Academy in Gdansk (S. D. Kotlinski) and the Academy of Fine Arts in Warsaw. He won the second prize at the Hariclea Darclèe Voice Competition (Braila, Romania 2005), furthermore the important Polish reward Polityka Paszport 2013 (category classical music) and Fryderyk 2013 (with Jolanta Pawlik, piano). In 2007–2009 he was a soloist at Wrocław Opera, where he appeared as Alfred (J. Strauss: Die Fledermaus), Tamino (The Magic Flute), Cassio (Verdi: Otello) and Archangel (Penderecki: Paradise Lost). Since 2009 he sings with the Polish National Opera (Teatr Wielki) in roles such as Vitellozzo (Donizetti: Lucrezia Borgia), Misail (Musorgsky: Boris Godunov), Damazy (S. Moniuszko: Haunted Manor), a young servant (R. Strauss: Elektra), Kudrjaš (Janáček: Káťa Kabanová), Goro (Puccini: Madame Butterfly) and Father Mignon (Penderecki: The Devils of Loudun). He has performed at the Théâtre Montansier at Versailles as Oebalus (Mozart: Apollo et Hyacinthus), at the Lithuanian National Opera in Riga as Count Almaviva (Rossini: The Barber of Seville), at Staatstheater Munich as Lindoro (Rossini: L’italiana in Algeri), at the Kiev Opera as Edris (Szymanowski: King Roger) and in Poznań as Settembrini (P. Mykietyn: the Magic Mountain, world premiere). In addition to singing, he also studied sculpture at the Academy of Fine Arts.

Michaela Popik Kušteková studied at the Academy of Performing Arts in Bratislava (Dagmar Podkamenská Bezačinská). She won first prizes in many competitions, e. g. the Imrich Godin Vocal Competition (Vráble 2004, 2012), Ferrucio Tagliavini (Deutschlandsberg 2011) and Antonína Dvořák Competition (Karlovy Vary 2013). In 2013, she gave a guest performance as Despina (Mozart: Così fan tutte) at the Astra Theatre in Malta. Other guest performances include the Prague State Opera (Kuchtík, Dvorak: Rusalka), the National Theatre in Prague (Xenia, Mussorgsky: Boris Godunov) and the State Opera in Banská Bystrica (Leila, Bizet: The Pearl Fishers; Pamina, Mozart: The Magic Flute). At the Opéra de Lyon she appeared as the First Forest Nymph (Dvořák: Rusalka) and as Asja Lacis (Michel Tabachnik: Benjamin, dernière nuit, world premiere). An important part of her artistic work is baroque music; she appeared among others as Atalanta (Händel: Xerxes), La Prêtresse de Bacchus (Rameau: Anacreon) and Selene (Domenico Sarri: Didone abbandonata).

Joanna Radziszewska graduated from the Music Academy in Kraków in 2014 in solo singing with Monika Swarowska-Walawska. She complemented her training at singing courses with Marek Rzepka, Paul Esswood, Piotr Kusiewicz, Vincent Dumestre, Maria Skiba. She is laureate of the 3rd International Early Music Competition “Canticum Gaudium” in 2016 in Poznań. She performs regularly in Poland and abroad with early music ensembles like Capella Cracoviensis, {oh!} Orkiestra Historyczna, Cappella Viridimontana, Harmonia Sacra, OCTAVA Ensemble, Risonanza. She also appeared with Accademia Bizantina (Ottavio Dantone), I Barocchisti (Diego Fasolis), Le Poème Harmonique (Vincent Dumestre) and also under the baton of Joshua Rifkin.

Dorota Szczepanska graduated from the Fryderyk Chopin University of Music in Warsaw (Małgorzata Marczewski). She studied also with Claudi Visca in Vienna, currently completing her studies with Marek Rzepka. She has performed, among others, on the stage of the Polish National Opera in Warsaw (Teatr Wielki) as Anna (T. Szeligowski: Bunt Żaków), at Warsaw Chamber Opera as Clarice (B. Galuppi: L’amante di tutte) and at Schlosstheater Rheinsberg as Palmide (W. von Bayreuth: Argenore). She performs among others with the Polish Radio Orchestra, the Chamber Orchestra of the Polish National Philharmonic, and with Sinfonia Varsovia. She founded a quartet, which concentrates on the music of Spanish, Italian and Argentinian composers. Her repertoire also includes popular songs, jazz and musicals.

Dawid Biwo graduated from the Fryderyk Chopin University of Music in Warsaw and the Academy of Music in Kraków. He won many national vocal competitions (Mieczysław Karłowicz competition in Krakow, Ludomir Różycki competition in Gliwice). In 2010 he was awarded the Youth Musicforum prize of the Austrian Culture Forum. In 2012 he was finalist in the Hariclea Darclée Voice Competition in Braila (Romania). At Kraków Opera he acted as Papageno (The Magic Flute) and Victor (Bowles: Yerma). He appeared at other venues in operas such as Purcell: The Fairy Queen, Donizetti’s The Elixir of Love, J. Strauss: Die Fledermaus, A. Sacchini: La Contadina in corte (Berto), Handel: Acis, Galatea e Polifemo, Rameau: Les Indes Galantes, Moniuszko: The Haunted Manor.

 

Marek Mokoš graduated in opera direction at the Janáček Academy of Music and Performing Arts (JAMU) in Brno, as well as in acting and opera singing at the Conservatory in Bratislava. During his studies he completed an internship at the Bayreuth Wagner Festival and at the Ludwik Solski Academy for the Dramatic Arts in Kraków. He directed numerous operas including Pimpinone (Telemann), Don Giovanni (Mozart), L’impresario in angustie (Cimarosa), L’isola disabitata (Haydn), Orfeo ed Euridice (Gluck), stage performances of Pergolesi’s Stabat Mater and Haydn’s Seven Last Words of Christ. As a co-director of the project VCHOD (Research Center for Musical-Operatic Theatre, under JAMU), he staged the operas Opportunity makes the thief (Rossini) and The Kiss (Smetana). As assistant director, he had the opportunity to work with David Radok at the National Theatre in Brno on the production of the opera The Makropulos Case (Janáček), and he assisted with the opera Romeo and Juliet (Gounoud) at the Slovak National Theatre. He also collaborated with Ensemble Opera Diversa and Wartberg Collegium.

{oh!} Orkiestra Historyczna is an ensemble of young professional musicians from Katowice, who are dedicated to historically informed performance of music from the Baroque to Romanticism. The primary objective of the group is to achieve the most precise sound through research in the available sources. The members of the ensemble are winners of competitions and graduates of both Polish and foreign music academies, where they gained experience in working with leading European conductors, ensembles and soloists. Since its inception in 2012, the orchestra members are committed to giving the musical events in the Silesian region a completely new direction and become cultural embassadors of the region and the whole of Poland.

Martyna Pastuszka graduated from the Academy of Music in Katowice. She co-founded {oh!} Orkiestra Historyczna with the wish to take the performance of classical music in Silesia to a whole new level. She works currently as a soloist, chamber and orchestral musician with Arte dei Suonatori (Poznań), Le Cercle de l’Harmonie (Paris) and Le Concert Lorrain (Metz). She is concertmaster of Le Parlement de Musique (Strasbourg) and Capella Cracoviensis (Kraków). She made a variety of CD and DVD recordings, performances at the Polish Television and in the programes Arte and Mezzo. Several of these recordings won awards of the international music critics. Since 2007 she teaches baroque violin at the Academy of Music in Katowice, and from 2015 she is a guest teacher of baroque violin at the Janáček Academy of Music and Performing Arts in Brno.

Marco Vitale is harpsichordist, organist and conductor originally from Palermo. After studies at the Bellini Conservatory in 2002–2008 he studied with Ton Koopman at the Royal Conservatory in The Hague. Thanks to his passion for Italian vocal music, he is very active in the field of baroque operas and madrigals. He performs with Le Concert des Nations (Jordi Savall), his own ensemble Contrasto Armonico, {oh!} Orkiestra Historyczna and with the Chamber Opera in Warsaw. In 2016 he conducted Orfeo (Monteverdi) at the Pieśń Naszych Korzeni festival in Jarosław, and Semiramide riconosciuta (Leonardo Vinci) at the Festival of Baroque Operas in Warsaw (premiere after 300 years). He has performed at festivals and concerts in Europe, America and the Middle East that were transmitted on national TV and radio. He records for Brilliant Classics, Alia Vox, Naïve and his own label Ayros, for which he is currently working on a recording of the complete Italian cantatas of G. F. Händel. He is director of the Accademia del Madrigale in Jarosław, of the Arcadia summer course, and from 2016 he teaches at the International Summer Academy in Warsaw.


Colophon

Co-production: The organisers are:

Jan Čižmář
Hudební lahůdky, z. s.
Cacovická 729/50
614 00 Brno-Husovice
Czechia
IČO: 22719458
tel: +420 606 222 416
e-mail: kontakt@hudebnilahudky.cz
web: www.hudebnilahudky.cz
Artur Malke
Stowarzyszenie Art In Motion
Bankowa 5/3
44–100 Gliwice
Poland
KRS: 0000400841
tel: +48 695 677 247
e-mail: oh@orkiestrahistoryczna.pl
web: www.orkiestrahistoryczna.pl

The performance is the result of a collaboration between the associations Hudební lahůdky and Art in Motion and the City of Gliwice.

The Czech-Polish cooperation between the associations Hudební lahůdky and Art in Motion has already to its credit a number of successful concerts, scenic and educational projects, especially the realisation in 2013–2015 of 13 performances of the Brno version of the opera Didone Abbandonata (libretto: Pietro Metastasio, music: Domenico Sarri).

The goal of the association Hudební lahůdky, z. s. is to increase the public awareness of the history of music through concerts, workshops, scenic, educational and children’s events, mostly focused on early music and historical performance practice. The association consists of musicians specializing in early music at a professional level, of music teachers and interested listeners.

The association Art In Motion was founded in Katowice in order to promote {oh!} Orkiestra Historyczna and early music in general, especially in the Upper Silesian region. It organises and co-organises concerts in Poland and abroad, most of them in collaboration with leading names within early music (e. g., Olga Pasiecznik, Marilia Vargas, Kai Wessel, Julien Chauvin, Alexis Kossenko, Lars Ulrik Mortensen and others).

Jan Čižmář studied lute at the Royal College of Music in London and at the Royal Conservatoire in The Hague (Nigel North) as well as musicology at the Masaryk University in Brno. He is founder of the association Hudební lahůdky and artistic director of the eponymous series of concerts of early music. He is also active within publishing, research and publication. Jan Čižmář taught lute and related instruments at the Karol Szymanowski Academy of Music in Katowice in Poland; currently he is teaching at the Janáček Academy of Music and Performing Arts in Brno and at the Academy of Ancient Music at Masaryk University in Brno. He gives courses and masterclasses regularly in Europe and overseas.

Artur Malke studied the double bass at the Academy of Music in Katowice, as well as economics, PR, and cultural management at the University of Economics in Katowice. As an orchestral player he performed with the Beethoven Academy Orchestra in Kraków and with Sinfonietta Cracovia. In 2011 he founded the association Art In Motion; since 2012 he is the manager of {oh!} Orkiestra Historyczna. In addition, he collaborates with many institutions in Poland about the realization of individual concerts and whole festivals.


Thank you

The performance enjoys the auspices of the Minister of Culture of the Czech Republic Mgr. Daniel Herman. It takes place with financial support from the Ministry of Culture of the Czech Republic and the Ministry of Culture of Poland.

Ministry of Culture, Czech Republic Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczypospolitej Polskiej Miasto Gliwice Art in Motion (Katowice) Instytut Słowacki