Arminio: Libreto

Libreto opery Arminio (Johann Adolf Hasse & Giovanni Claudio Pasquini) — Verze: Warszawa, Operalnia 1761.

Zkrácené libreto zde.

Johann Adolph Hasse
Arminio
Dramma per Musica
Libretto: Giovanni Claudio Pasquini
Argomento
Arminio, principe de’ Cherusci, celebre nella storia per
la sconfitta data a Quintilio Varo, ebbe talmente in odio
il nome Romano, che si nimicò Segeste principe de’ Catti,
divenuto seguace del partito di Roma, ad onta della
violenta passione, che sentiva per Tusnelda figliuola del
medesimo, lui già promessa sposa e della tenera
amicizia, che lo legava col principe Segimiro fratello della
sua principessa adorata. Invitato da Varo in un congresso
di pace, venne egli nel campo latino, più per motivo di
rivedere l’amata, e l’amico, che per volontà di ascoltarne i
trattati. In fatti rigettò le proposizioni, che gli furono fatte,
e fra le altre, le nozze di Marzia, sorella di Varo, dal
medesimo a lui proposte; ond’è, che a maggiore incendio
si accesero infra loro gli sdegni. Intimatagli una sollecita
partenza dal campo, sedotto dall’amore, e dall’amicizia,
ne differì per poco tempo per sua sventura l’esecuzione.
Quindi nacquero i vari pericoli, che ridussero il povero
principe ristretto in un carcere, al caso quasi di dovervi
perdere miseramente la vita. Per opera del fedel
Segimiro, che, deludendo il padre, restò prigioniero in
sua vece, ne fu sottratto. Onde, ricuperata la libertà,
e restituitosi ai suoi, venne d’improvviso coll’armi, assalì
Varo, lo disfece intieramente, e ridottolo ad uccidersi di
propria mano, per non sopravvivere alla vergogna di
tanta perdita; vittorioso, e pieno di gloria, placò Segeste,
conseguì Tusnelda, e con più tenace nodo all’amico
Segimiro si strinse.
Il fondamento storico si ha da Tacito, Vallejo Patercolo,
da Floro, da Dione, e da altri. Però quanto concerne il
viluppo del dramma, la più gran parte si finge.
L’azione si figura nel castello di Teutoburgo,
e nelle sue vicinanze.
Johann Adolph Hasse
Arminio
Dramat Muzyczny
Libretto: Giovanni Claudio Pasquini
Treść
Arminio [Herman], książę Cherusków, wsławiony w historii
przez klęskę, którą zadał Kwintyliuszowi Warusowi, tak
nienawidził imienia Rzymu, że zraził do siebie Segesta,
księcia Chattów, który został zwolennikiem stronnictwa
rzymskiego, mimo gwałtownej namiętności, jaką czuł dla
Thusneldy, córki tegoż, przyrzeczonej mu już za żonę,
i mimo czułej przyjaźni, która łączyła go z księciem
Segimerem, bratem jego uwielbianej księżniczki. Zaproszony
przez Warusa na rozmowy pokojowe, przybył do rzymskiego
obozu, bardziej po to, by zobaczyć ukochaną i przyjaciela,
niż z chęci wysłuchania układów. Istotnie, odrzucił złożone
mu propozycje, a wśród nich ślub z Marcją, siostrą Warusa,
przez niego samego mu zaproponowany; z tego powodu
rozgorzał między nimi wielki gniew. Nakazano mu szybko
odejść z obozu, jednak on, skuszony miłością i przyjaźnią,
na swoje nieszczęście zwlekał przez krótki czas z odejściem.
W wyniku tego nastąpiły różne groźne wydarzenia, które
doprowadziły do uwięzienia biednego księcia i omalże do
utraty przez niego tamże życia. Za sprawą wiernego
Segimera, który, zwodząc ojca, został w więzieniu zamiast
niego, został uwolniony. Stąd, odzyskawszy wolność i
połączywszy się ze swoimi ludźmi, przybył znienacka
z wojskiem, zaatakował Warusa, zadał mu całkowitą klęskę
i - doprowadziwszy go do samobójstwa, ponieważ ten nie
mógł przeżyć hańby takiej straty - zwycięski i pełen chwały,
pogodził się z Segestem, zdobył Tusneldę i związał się
z Segimerem jeszcze mocniejszymi więzami przyjaźni.
Bazę historyczną zaczerpnięto z Tacyta, Valleja
Patercola, z Florusa, z Diona i innych. Jednak, jeśli chodzi
o intrygę dramatu, większość została wymyślona.
Akcja ma miejsce w zamku Teutoburg
i w jego okolicach.
Johann Adolph Hasse
Arminio
Hudební drama
Libreto: Giovanni Claudio Pasquini
Námět
Arminio, kníže Cherusků, z historie slavný porážkou
římských legií Quintilia Vara, natolik nenáviděl jméno
Říma, že proti sobě poštval Segesta, knížete chattského,
přistoupivšího na stranu Římanů; to hrálo v neprospěch
jeho milostnému vzplanutí k Tusneldě, mladé Segestově
dceři, která mu již byla přislíbena za nevěstu, i
v neprospěch křehkému přátelství knížete Segimira,
bratra milované Tusneldy. Na základě pozvání Quintila
Vara na mírový sněm přichází Arminio do latinského
tábora, avšak spíše s úmyslem setkat se svou snoubenkou
a přítelem, než účastnit se mírových jednání. Arminio
nakonec odmítá mírové návrhy Quintilia Vara, včetně
politické nabídky k sňatku s Marzií, Varovou sestrou.
Z těchto vzájemných neshod vzplane požár nenávisti.
Přestože je Arminio vyzván k okamžitému odchodu
z římského tábora, rozkazu neuposlechne zlákán touhou
zůstat na blízku své milované a příteli. Z tohoto neblahého
rozhodnutí plynou další peripetie, které přivádějí ubohého
knížete do vězení, kde téměř přijde o holý život. Naštěstí
zasáhne věrný Segimiro, který oklamavší svého otce
zůstane za mřížemi místo Arminia a přítele tak zachrání.
Jakmile je Arminio na svobodě, nečekaně přijíždí
s vojskem, zaútočí na Vara, rozpráší jeho legie, a on je
nucen zemřít vlastní rukou, neboť se nedokáže smířit
s ponižující porážkou. Arminio opojen vítězstvím a slávou
si nakloní Segesta, získá Tusneldu a upevní přátelství se
Segimirem.
Historický základ čerpá z Tacita, Valleja Patercola,
Flora, Diona a dalších. Dramatická zápletka mezi
postavami je z větší části smyšlená.
Děj se odehrává na hradě Teutoburgu
a v jeho okolí.
Interlocutori
Varo, governatore della Germania per Augusto
Arminio, principe de’ Cherusci, amante di Tusnelda
Segeste, principe de’ Catti, amico di Varo
Tusnelda, figliuola di Segeste, promessa sposa
d’Arminio
Marzia, sorella di Varo, amante di Segimiro
Segimiro, fratello di Tusnelda, ed amico d’Arminio,
amante di Marzia
Tullo, legato legionario, confidente di Varo
Comparse
di Littori, Uffiziali, e Soldati Romani con Varo, Soldati
Catti con Segeste, Soldati Cherusci con Arminio,
Paggi, e Dame con Tusnelda, Paggi con Marzia.
Postaci
Varo [Warus], gubernator Germanii za Augusta
Arminio [Herman], książę Cherusków, ukochany Tusneldy
Segeste [Segest], książę Chattów, przyjaciel Warusa
Tusnelda [Thusnelda], córka Segesta, narzeczona
Arminia
Marzia [Marcja], siostra Warusa, ukochana Segimera
Segimiro [Segimer], brat Tusneldy i przyjaciel Arminia,
ukochany Marcji
Tullo [Tullus], legat legionów, powiernik Warusa
Statyści:
Liktorzy, Oficerowie i Żołnierze rzymscy z Warusem,
Żołnierze chattyjscy z Segestem, Żołnierze Cherusków z
Arminiem, Paziowie i Damy z Tusneldą, Paziowie z Marcją.
Postavy
Varo, guvernér Germánie za císaře Augusta
Arminio, kníže Cherusků, milenec Tusneldy
Segeste, kníže Chattů, Varův přítel
Tusnelda, mladá dcera Segestova, snoubenka
Arminia
Marzia, Varova sestra, milenka Segimirova
Segimiro, bratr Tusneldy a přítel Arminiův,
Marziin milenec
Tullo, legát římských legií, Varův důvěrník
Kompars:
Liktoři, úředníci, římští vojáci Varovi,
chattští vojáci Segestovi, cheruští vojáci Arminiovi,
pážata a dámy Tusneldy, pážata Marzie.
ATTO PRIMO
SCENA PRIMA
Magnifico padiglione aperto da tutti i lati.
Veduta di vasta pianura che viene occupata dalle
Legioni romane disposte in ordinanza;
ed in luogo eminente e montuoso
veduta d’una parte del Castello di Teutoburgo.
Tusnelda, Segeste e Segimiro.
Recitativo
Segeste
Figli: dal vostro affetto,
senza impegnar l’autorità, poss’io
eseguito sperare un cenno mio?
Segimiro
Signore: e quando mai non ci fu legge il tuo voler?
Tusnelda
Che? forse non avete sinor dai figli amanti
del rispetto comun prove bastanti?
Segeste
Degni di voi sinora prove mi daste,
è ver: sì, lo confesso;
ma la prova maggior l’attendo adesso.
Udite: chi resiste al più potente è stolto.
È buon consiglio di ceder alla forza
pria che la forza opprima. Hanno i Romani
forza uguale al voler. Chi studia opporsi
alla potenza indomita latina,
certa studia formar la sua ruina.
Io la mia già prevenni. Amico a Roma,
vinsi Roma nemica.
Il solo Arminio superbo, e sconsigliato,
sogna di soggiogar di Roma il fato.
Folle ch’egli è! Lo chiama
ma per l’ultima volta, oggi Varo a congresso.
Impongo a voi, ceda, o resista alle ragioni altrui,
di ravvisare un mio nemico in lui.
Tusnelda
Padre, che dici mai?
Ch’io miri il tuo nemico in un,
che sposo per solo cenno tuo finor mirai?
Segimiro
Come, signor! Ch’io veda nel più fedele amico,
a cui deggio la vita, il tuo nemico?
Segeste
Il publico precede al privato dovere.
Segimiro
Ah, non poss’io …
Tusnelda
Ah, non ho cor …
Segeste
Tusnelda, Segimiro, vi parla il genitor.
Deh, non mi fate questo nome obliar.
Tusnelda
Ma un core amante,
signor, come cangiarsi in un’istante?
Segimiro
Ma di mia vita il dono,
che dal cor mio rimproverarmi sento,
signor, come scordarmi in un momento?
Segeste
Pensate ad ubbidirmi, o pria che il sol tramonti,
ostaggi a Roma, siate pronti a partir.
Tusnelda
Padre …
Segeste
Tacete.
Segimiro
Signor …
Segeste
Basta.
Tusnelda
Un accento.
Segeste
Ai cenni miei
tanto d’opporvi ardite?
Segimiro
Ma il mio dover …
Tusnelda
Ma l’amor mio …
Segeste
Partite.
AKT PIERWSZY
SCENA PIERWSZA
Wspaniały namiot otwarty ze wszystkich stron.
Widok na szeroką równinę, zajętą przez
legiony rzymskie ustawione w szyku;
a w miejscu wniosłym i górzystym
widok na część zamku Teutoburg.
Tusnelda, Segest i Segimer.
Recytatyw
Segest
Dzieci: przez wasze uczucie,
nie narzucając autorytetu, czy mogę
spodziewać się, [że zostanie] wykonany rozkaz mój?
Segimer
Panie: i kiedyż nie była nam prawem twoja wola?
Tusnelda
Co? Może nie masz dotąd od dzieci kochających
szacunku zwykłego dowodów wystarczających?
Segest
Godne was dotąd dowody mi daliście,
to prawda: tak, to wyznaję;
lecz dowodu największego oczekuję teraz.
Słuchajcie: kto opiera się potężniejszemu, jest głupi.
Jest dobrą radą ustąpić przed siłą,
zanim ta siła uciemięży. Mają Rzymianie
siłę równą woli. Kto próbuje się oprzeć
potędze niepokonanej łacińskiej,
pewną próbuje stworzyć swoją klęskę.
Ja moją już uprzedziłem. [Jako] przyjaciel Rzymu,
pokonałem Rzym nieprzyjacielski.
Tylko Arminio, dumny i nierozsądny,
śni o ujarzmieniu Rzymu losu.
Jaki szalony on jest! Wzywa go,
lecz po raz ostatni, dzisiaj Warus na rozmowę.
Rozkazuję wam, [czy] ustąpi, czy oprze się racjom drugiego,
by widzieć mego wroga w nim.
Tusnelda
Ojcze, cóż ty mówisz?
Żebym ja widziała twego wroga w tym, [w] kim
małżonka z jedynie rozkazu twojego dotąd widziałam?
Segimer
Jak to, panie! Żebym ja widział w najwierniejszym
przyjacielu, któremu zawdzięczam życie, twego wroga?
Segest
Publiczna [powinność] wyprzedza prywatną.
Segimer
Ach, nie mogę…
Tusnelda
Ach, nie mam serca…
Segest
Tusneldo, Segimerze, do was mówi rodzic.
Ach, nie każcie mi tego imienia zapomnieć.
Tusnelda
Lecz serce kochające,
panie, jak sobie zmienić w jednej chwili?
Segimer
Lecz mego życia dar,
który przez serce moje wypominany mi czuję,
panie, jak zapomnieć [mam] w jednej chwili?
Segest
Myślcie, by mi [okazać] posłuszeństwo, albo nim słońce
zajdzie, [jako] zakładnicy Rzymu bądźcie gotowi wyruszyć.
Tusnelda
Ojcze …
Segest
Milczcie.
Segimer
Panie …
Segest
Dosyć.
Tusnelda
Jedno słowo.
Segest
Rozkazom moim
tak opierać się ośmielacie?
Segimer
Ale moj powinność…
Tusnelda
Ale miłość moja…
Segest
Odejdźcie.
DĚJSTVÍ PRVNÍ
SCÉNA PRVNÍ
Překrásný prostorný stan otevřený ze všech stran.
Výhled na planinu okupovanou
sešikovanými římskými legiemi.
V na skalní vyvýšenině
je vidět část hradu Teutoburgu.
Tusnelda, Segeste a Segimiro.
Recitativ
Segeste
Děti, z lásky k otci,
aniž bych použil autoritu, mohu
spoléhat, že splníte vůli mou?
Segimiro
Pane, nebyla kdy tvá vůle naším zákonem?
Tusnelda
Jakže? Pane, nedostává se vám od milujících dětí
dostatek důkazů vzájemné úcty?
Segeste
Důkazy vás hodné dala jste mi, paní,
toť pravda, ano, uznávám,
leč důkaz největší očekávám nyní.
Slyšte: kdo se vzpírá mocnějšímu, je hlupák.
Jsem dobrou radou, lépe ustoupit mocnému,
než Vás mocnější zničí. Moc Římanů
je na roveň jejich vůli. Kdo se chce stavět
na odpor neporazitelné latinské moci,
jistě sám sobě chystá zkázu.
Já jsem své zkáze předešel. Jako přítel Říma,
jsem nad nepřátelským Římem zvítězil.
Jedině pyšný a nerozumný Arminio
sní o porážce Říma.
Jaký to šílenec! Varo jej přizval,
dnes však naposled, na sněm.
Přikazuji vám, ať podvolí se, nebo vzepře Varovi,
hleďte na něj jako na soka.
Tusnelda
Otče, co to díš?
Mám vidět nepřítele v tom, kohož jsem dosud
ctila jako snoubence, a to právě z tvé vůle?
Segimiro
Jakže, pane! Mám v nejvěrnějším příteli,
jemuž za svůj život vděčím, vidět tvého soka?
Segeste
Povinnost veřejná přednější té osobní.
Segimiro
Ach, to nemohu…
Tusnelda
Ach, nemám to srdce…
Segeste
Tusneldo, Segimiro, mluví k vám rodič.
Ó, nenuťte mne toho jména zapomenout.
Tusnelda
Ale milující srdce,
pane, nelze naráz obrátit?
Segimiro
Ale na dar svého života,
za nějž jemu vděčím,
pane, nelze rázem zapomenout?
Segeste
Poslechněte, jinak ať se do země propadnete,
připraveni buďte odjet do Říma jako rukojmí.
Tusnelda
Otče…
Segeste
Mlčte.
Segimiro
Pane…
Segeste
Dosti.
Tusnelda
Jediné slovo.
Segeste
Mé rozkazy
si dovolujete neuposlechnout?
Segimiro
Ale má povinnost…
Tusnelda
Ale láska má…
Segeste
Odejděte.
SCENA SECONDA
Marzia, che s’incontra in Tusnelda, ed in Segimiro,
che partono, e detto.
Marzia
Dove, Tusnelda amica, dove mesta così?
Tusnelda
Dove il rigore, che più ammollir non spero,
mi condannò del genitor severo.
(Parte.)
Marzia
E Segimiro?
Segimiro
Anch’esso, disperato, va cieco,
ad incontrar l’ira del fato.
(Parte.)
Marzia
Che mai sarà? Segeste, che avvenne?
I figli tuoi perchè il paterno sguardo
son costretti a fuggir?
Segeste
Perchè non sanno altri, per mio rossore,
che il nemico di Roma aver nel cuore.
Marzia
Ma di Roma il nemico, se nel tuo cor non è,
Roma non cura, che viva in quel de’ figli tuoi.
Sa bene, che un amico, un amante
non può cangiar l’affetto in un istante.
Segeste
Però d’un padre al cenno deve il figlio ubbidir.
Marzia
Sì; ma del padre, se il comando severo
giunse a passar d’umanitade il segno,
quando il figlio resiste, (perdona),
par, che di pietà sia degno.
Arminio, amato ancora dai figli tuoi,
che può tentar?
A fronte a mille assai recenti esempi,
onde tremar.
Basta che solo rammenti
Mitridate, Annibal, Pirro, Nicomede, e poi
venga il suo ardire a cimentar con noi.
Segeste
Eh, Marzia, è van consiglio disprezzare il nemico.
Marzia
Debol nemico si paventa invano.
Segeste
Può cangiarsi la sorte,
e per far danno ogni nemico è forte.
Marzia
Gli eterni dubbi tuoi ti fan temer di tutto.
Il mio germano …
Segeste
Il tuo germano anch’esso
non è del nostro cielo bastantamente istrutto;
è qui prudenza il dubitar di tutto.
Aria di Segeste
Solcar pensa un mar sicuro,
perchè vede il ciel sereno;
non si fidi: in un baleno
può cangiarsi il cielo, e il mar.
Perchè il ciel divenga oscuro,
basta sol che un nembo scioglia;
perchè il mar le furie accoglia,
un sol vento può bastar.
Solcar pensa un mar sicuro, ecc.
(Parte.)
SCENA DRUGA
Marcja, która natyka się na Tusneldę i Segimera,
którzy odchodzą, oraz tenże.
Marcja
Dokąd, Tusneldo, przyjaciółko, dokąd smutna tak?
Tusnelda
Dokąd srogość, której już zmiękczyć nie mam nadziei,
mnie skazała rodzica surowego.
(Wychodzi.)
Marcja
A Segimer?
Segimer
Również on, zrozpaczony, idzie ślepo,
by spotkać gniew losu.
(Wychodzi.)
Marcja
Cóż to będzie? Segeste, co się stało?
Dzieci twoje czemu sprzed ojcowskich oczu [dosł.: wzroku]
są zmuszone uciekać?
Segest
Ponieważ nie umieją [kogoś] innego, mnie na wstyd,
niż wróg Rzymu mieć w sercu.
Marcja
Lecz Rzymu wróg, jeśli w twoim sercu nie jest,
Rzym nie dba, czy żyje w [sercu] dzieci twoich.
Wie dobrze, że przyjaciel, ukochana
nie może odmienić uczucia w jednej chwili.
Segest
Jednak ojca rozkazu musi dziecko usłuchać.
Marcja
Tak; ale jeśli ojca rozkaz surowy
przekroczył granicę człowieczeństwa,
jeśli dziecko się opiera, (wybacz),
wydaje się, że litości jest godne.
Arminio, kochany nadal przez dzieci twoje,
co może usiłować?
Wobec tysiąca bardzo świeżych przykładów,
[wobec których trzeba] zadrżeć.
Wystarczy, że tylko wspomni
Mitrydatesa, Hannibala, Pyrrusa, Nikomeda, a potem
niech przyjdzie jego zuchwałość próbować się z nami.
Segest
Ej, Marcjo, jest próżną rada, by lekceważyć wroga.
Marcja
[Przed] słabym wrogiem drży się niepotrzebnie.
Segest
Może zmienić się los,
a żeby wyrządzić szkodę, każdy wróg jest silny.
Marcja
Wieczne wątpliwości twoje sprawiają, [że] boisz się
wszystkiego. Mój brat…
Segest
Twoj brat, także on
nie jest przez nasze niebo wystarczająco pouczony:
jest tutaj przezornością wątpić we wszystko.
Aria Segesta
Żłobić [sterem] zamyśla morze bezpieczny,
ponieważ widzi niebo pogodne;
niech nie ufa: w jednym mgnieniu
może odmienić się niebo i morze.
Żeby niebo stało się ciemne,
starczy tylko, by jedną chmurę wypuściło;
żeby morze furie zebrało,
jeden tylko wiatr może wystarczyć.
Żłobić [sterem] zamyśla morze bezpieczny, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA DRUHÁ
Marzia se srazí s Tusneldou a Segimirem,
kteří odcházejí,a předchozí.
Marzia
Proč, milá Tusneldo, proč tak sklíčeně?
Tusnelda
Neb krutost, kterou zmírnit nemohu,
od otce přísného mne hubí.
(Odejde.)
Marzia
A Segimiro?
Segimiro
Také on zoufalstvím oslepen
kráčí vstříc rozhněvanému osudu.
(Odejde.)
Marzia
Co má se stát? Segeste, co přijde?
Proč tvé děti ti z očí
mají zmizet?
Segeste
Protože nic jiného neumí, než k mé zlosti
nepřítele Říma v srdci chovat.
Marzia
Však neleží-li nepřítel Říma v srdci tvém,
Římu na tom nesejde, žije-li v srdci tvých dětí.
Víš dobře, že přítel, milenka
nemohou rázem obrátit své city.
Segeste
Přesto rozkaz otcův musí dítě ctít.
Marzia
Ano, když však krutý příkaz
překračuje meze lidskosti,
a dítě se mu vzpírá, (odpusť),
tvou milost si zaslouží, zdá se.
Arminio, milován tvými dětmi,
co zmůže?
Hleď tisíce nedávných případů,
tak čeho se obávat.
Jen vzpomeň na
Mitridata, Hannibala, Pirra, Nikomeda,
nechť svou troufalost s námi poměří.
Segeste
Och, Marzio, není radno podceňovat nepřítele.
Marzia
Slabého nepřítele netřeba se bát.
Segeste
Osud se může obrátit,
a pokud může uškodit, pak každý nepřítel je silný.
Marzia
Tvé nekonečné pochybování ti nahání strach ze všeho.
Můj bratře…
Segeste
Jelikož tvůj bratr
není o zdejším dění dostatečně poučen,
z prozíravosti o všem pochybuje.
Arie Segesta
Myslí, že bezpečně pluje po moři,
vždyť na obloze ani mráček.
Tomu nevěř: jedním dechem
může se změnit obloha i moře.
Obloha se zatáhne,
stačí jen jeden temný mrak
a moře se rozběsní,
jen s jedním závanem větru.
Myslí, že bezpečně pluje po moři, atd.
(Odejde.)
SCENA TERZA
Marzia, indi Varo, e Tullo
con seguito di Littori, Uffiziali, e Soldati romani
.
Recitativo
Marzia
Quanto infelice egli è!
Da un timor vile preoccupato, nel fallace inganno
si forma da sè stesso il suo tiranno.
Grazie agli eterni Dei,
che diverso dal padre ha Segimiro il core;
avrei d’amarlo, oh Dio, troppo rossore.
Varo
Che si allontani ognun. Tullo, e tu vanne
Arminio ad incontrare.
(Tullo parte colle guardie.)
Ai voti miei
voi di Roma arridete, amici Dei.
Marzia.
Marzia
German.
Varo
Di Roma la combattuta pace
a te domanda un sacrificio.
Dimmi: d’esser vittima sua sarai capace?
Marzia
Che! Ne dubiti forse?
E così poco adunque mi conosci?
Varo
Sì, ti conosco, e tutto dovrei sperar da te.
Ma pur diffido, se i tuoi più dolci affetti
pronta immolar saprai della patria all’amor.
Marzia
Torto mi fai.
Varo
Ebben. Dispose Augusto, per la pace di Roma,
del tuo voler, del cor, della tua mano.
Uno sposo ti elesse:
prence, guerriero, e cittadin romano.
Marzia
(Segimiro sarà.)
Varo
La cuna, è vero, a lui Roma non diè;
ma come figlio al suo seno l’accolse,
e a lui concesso è ogni dritto roman.
Marzia
(Senz’altro è desso.)
Augusto non fa scelta, che di lui non sia degna;
servo alla legge, che ad ubbidir c’insegna.
Palesa mi lo sposo.
Varo
A questo seno vieni, germana amata:
(L’abbraccia.)
or conosco il terren dove sei nata.
Ad Arminio prepara adunque il cor.
Marzia
Come! Ad Arminio?
Varo
A lui. E qual stupor …
Marzia
Perdona. Pensai … Credea … (Misera me!) Signore,
ad Arminio?… Ma figlio non è Arminio di Roma.
È suo nemico, ed è forse il peggiore.
Varo
Io ti protesto, che or più non lo sarà.
Marzia
(Che colpo è questo!)
Varo
Ritirati. Presente all’arrivo di lui non ti vogl’io.
Non dubitar: se cede,
d’un alma grande il chiaro vanto avrai;
se sdegna d’esser Romano,
disimpegno il tuo core, e la tua mano.
Marzia
Io so, ch’è gloria illustre alla patria ubbidir;
ma ch’io per lei sveni gli affetti miei;
ch’io ceda a Roma l’arbitrio del mio cor;
ch’a suo talento, chi m’alletta, abbandoni,
ami, chi odiai;
la gloria a questo prezzo è cara assai.
Aria di Marzia
D’anima forte il vanto
tu mi prometti, è vero,
ma tu mi togli intanto
la libertà d’amar.
Se noi soggette appieno
volle il destin crudele,
volle il destin severo,
per chi ne piace almeno,
ci lasci sospirar.
D’anima forte il vanto, ecc.
(Parte.)
SCENA TRZECIA
Marcja, następnie Warus i Tullus
z orszakiem Liktorów, Oficerów i Żołnierzy rzymskich
.
Recytatyw
Marcja
Jak nieszczęśliwy on jest!
Strachem nikczemnym przejęty, w błędnej ułudzie
czyni sobie z samego siebie swego tyrana.
Dzięki wiecznym bogom,
że odmienne od ojca ma Segimer serce;
miałabym w kochaniu go, o Boże, zbyt [wiele] wstydu.
Warus
Niech oddali się każdy. Tullusie, a ty idź
Arminiowi na spotkanie.
(Tullus wychodzi ze strażą.)
Życzeniom moim wy Rzymu
sprzyjacie [dosł.: uśmiechacie się], przychylni bogowie.
Marcjo.
Marcja
Bracie.
Warus
Rzymu wywalczony pokój
od ciebie domaga się poświęcenia.
Powiedz mi: stać się ofiarą jego byłabyś zdolna?
Marcja
Co! W to wątpisz może?
I tak mało zatem mnie znasz?
Warus
Tak, znam cię i wszystkiego powinienem spodziewać się
po tobie. Lecz jednak wątpię, czy twoje najsłodsze uczucia
gotowa poświęcić umiałabyś dla ojczyzny miłości.
Marcja
Ujmę mi czynisz.
Warus
Dobrze więc. Zarządził August dla pokoju Rzymu
twoją wolą, sercem, twoją ręką.
Małżonka ci wybrał:
księcia, żołnierza i obywatela rzymskiego.
Marcja
(Segimer [zapewne to] będzie.)
Warus
Kolebki, to prawda, jemu Rzym nie dał,
lecz jako syna na swoje łono go przyjął,
i jemu przyznane zostało [dosł.: jest] każde prawo rzymskie.
Marcja
(Bez wątpienia [dosł.: innego] to on.)
August nie czyni wyboru, który jego nie byłby godny;
służę prawu, które posłuszeństwo nam nakazuje.
Wyjaw mi małżonka.
Warus
Na tę pierś pójdź, siostro ukochana:
(Obejmuje ją.)
teraz poznaję ziemię, gdzie się urodziłaś.
Dla Arminia przygotuj zatem serce.
Marcja
Jak [to]! Dla Arminia?
Warus
Dla niego. I jakie osłupienie…
Marcja
Wybacz. Myślałam… Sądziłam… (Ja nieszczęsna!) Panie,
dla Arminia?… Ale synem nie jest Arminio Rzymu.
Jest jego wrogiem, i [to] jest być może najgorszym.
Warus
Ja ci oświadczam, że oto dłużej nim nie będzie.
Marcja
(Co za cios!)
Warus
Odejdź. Obecną przy przybyciu jego ciebie nie chcę.
Nie wątp: jeśli ulegnie,
ducha wielkiego jasną chwałę mieć będziesz;
jeśli pogardzi byciem Rzymianinem,
uwalniam twoje serce i twoją rękę.
Marcja
Ja wiem, że jest chwałą wybitną ojczyźnie być posłuszną;
ale żebym ja dla niej zabiła uczucia moje;
żebym odstąpiła Rzymowi wolę mego serca;
żebym dla jego korzyści [tego], kto mnie pociąga, opuściła,
kochała [tego], kto nienawidziłam;
chwała za tę cenę jest droga bardzo.
Aria Marcji
Ducha wielką [dosł.: mocną] chlubę
ty mi obiecujesz, to prawda,
ale ty mi odbierasz tymczasem
wolność kochania.
Jeśli nas poddanymi całkowicie
chce los okrutny,
chce los srogi,
dla [tego], kto nam się podoba, przynajmniej
[niech] nam pozwoli wzdychać.
Ducha wielką chlubę, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA TŘETÍ
Marzia, po ní Varo, a Tullo,
následován římskými liktory, úředníky a vojáky
.
Recitativ
Marzia
Jak je nešťastný!
Zdrcen strachem se souží, v bludném klamu
stal se sám sobě tyranem.
Díky vám, věční Bohové,
že od otce odlišné srdce má Segimiro.
Milovat jej, och Bože, byla by velká hanba.
Varo
Ať všichni ustoupí. Tullo, a ty přiveď
Arminia.
(Tullo odchází doprovázen strážemi.)
Vyslyšte mne
a na Řím se usmějte, dobří bohové.
Marzio.
Marzia
Bratře.
Varo
Říma nejistý mír
po tobě žádá oběť.
Pověz: budeš té oběti schopna?
Marzia
Jakže! Snad pochybuješ?
Jen málo mne znáš?
Varo
Ano, znám tě, a vše od tebe mohu žádati.
Přesto nevím, zda své nejniternější city
budeš schopna obětovat pro lásku k vlasti.
Marzia
Křivdíš mi.
Varo
Dobrá tedy. Pro mír Říma Augustus rozhodl
o tvé vůli, o tvém srdci a o tvé ruce.
Vybral ti manžela:
knížete, válečníka a občana římského.
Marzia
(Bude jím Segimiro.)
Varo
Kolébkou Řím mu nebyl, pravda,
ale jako vlastního jej k sobě přijme,
a jemu udělí všechna římská práva.
Marzia
(Určitě je to on.)
Augustus nevybral by, kdo mne hoden není,
jsem poslušna příkazu, který nám uložen.
Prozraď, kdo je můj snoubenec.
Varo
Pojď na mou hruď, milovaná sestro,
(Obejme ji.)
teď v tobě poznávám zem, v níž ses zrodila.
Arminiovi zaslíbíš své srdce.
Marzia
Jakže! Arminiovi?
Varo
Právě jemu. Jaké překvapení…
Marzia
Odpusť. Myslela jsem… Doufala jsem… (Já ubohá!) Pane,
Arminiovi?… On přece není synem Říma.
Je jeho nepřítelem, snad nejhorším.
Varo
Já ti oznamuji, že od této chvíle už nebude.
Marzia
(Jaká to rána!)
Varo
Odstup. Nechci, abys byla přítomna, až vstoupí.
Nepochybuj, svolí-li,
za svou velkodušnost budeš oslavována;
pohrdne-li stát se Římanem,
svobodu tvému srdci i tvé ruce navrátím.
Marzia
Vím, že podřídit se vlasti znamená slávu nejvyšší,
když však pro ni vykrvácí mé city,
když Římu odevzdám lnutí svého sdrce,
když pro dobro Říma, jež mne svádí, se podvolím,
milovat budu, koho dříve jsem nenáviděla,
ta sláva je draze zaplacena.
Aria Marzii
Slávu velkodušnosti
mi slibuješ, pravda,
zároveň však odňal jsi mi
svobodu v lásce.
Pokud my poddaní
krutý osud máme nést,
osud nemilosrdný máme nést,
nechť kdykoliv se nám zlíbí,
smíme vzlykat.
Slávu velkodušnosti, atd.
(Odejde.)
SCENA QUARTA
Tullo, indi Arminio, e detto
con Littori, Uffiziali, e Soldati romani
.
Recitativo
Tullo
Signore, Arminio arriva.
Varo
E ben: mentr’ei s’appressa, che riedano sull’armi
le schiere a circondarmi.
Usiamo ogn’arte, perchè quest’alma indomita, e feroce,
flessibile divenga, e se non giova …
Ma vien. Che aspetto altier! Pure alla prova.
(In atto, che Arminio giunge, si vede circondato
da’ soldati romani.)
Arminio
Eccoti Arminio, o Varo, fidato alla tua fè.
Ma solo, solo ei venne.
Perchè qui si raduna tutto il campo latin?
Per pompa eccede, per minaccia non basta.
Varo
(Che coraggio!)
Tullo
(Che audacia!)
Varo
Prence, ne pompa è questa, nè un artifizio,
ond’io presuma in petto svegliarti, ignoto,
un vergognoso affetto.
Il suo nemico illustre Roma conosce;
e Roma, che onora la virtù dove si trova,
serba il costume antico
d’onorare in tal guisa il suo nemico.
Tullo
(a Varo)
Troppo eccedi, signore.
Varo
(a Tullo)
Ah taci.
Arminio
E Roma m’avrà, come a lei piace,
o in guerra emulatore, o fido in pace.
Varo
Non ti brama, che amico;
e questo giorno deciderne dovrà.
Se avvien, che ceda al generoso Augusto,
che con tanti suoi doni a sè t’invita,
la pace è stabilita.
Se resisti, e nuovo Annibal di pugnar sei vago,
in quelle schiere, che ti vedi a fronte,
mille destre son pronte
di nuovi Scipii a incenerir Cartago.
Arminio
Non è facile impresa. Cartago si difende;
e i tuoi Scipioni potrian l’istessa face,
che all’incendio di lei serbano accinta,
forse mirar nel proprio sangue estinta.
Tullo
(a Varo)
Che insoffribil orgoglio!
Varo
(a Tullo)
(Taci.)
Così grand’alma meritava la cuna in Campidoglio.
Ma prence, è pur la pace un bel dono de’ Numi.
Opporsi a lui Arminio non vorrà.
Arminio
No, se la pace avrà per base il giusto.
Varo
A dubitarne offenderesti Augusto.
Ascoltami: ei ti lascia il dominio sovrano
di quanto è in tuo poter.
Arminio
Dono Romano.
Varo
De’ Sicambri, e Menapii quanto è del Ren
fra l’una e l’altra sponda aggiunge a’ doni suoi.
Arminio
Ma il dispor dell’altrui lice fra voi?
Varo
Prence, se tu non m’odi …
Arminio
E ben: m’avrai placido ascoltator.
Siegui.
Varo
T’esime dagli usati tributi.
Del titolo ti onora d’amico suo.
Ti rende d’ogni grado capace,
che Roma può donare, e perchè stretto con laccio
più tenace in te si ammiri un cittadin romano,
della germana mia t’offre la mano.
Arminio
Finisti?
Varo
Terminai.
Arminio
Dunque permesso di risponder sarà?
Varo
Favella.
Arminio
Or sappi, che in libertade io nacqui,
e che voglio come nacqui morir.
Benchè sia d’oro, e di gemme contesta,
la catena è catena, e il piede arresta.
Varo
Qual servitù ti fingi? Qual catena paventi?
Offro catene, Roma offrendoti amica?
Arminio
Ah taci. Ah, questo d’amistà
sacro nome non profanar.
So ch’è costume antico l’abusarne fra voi.
Chiamano amici le grand’alme latine
i rei ministri delle lor rapine.
Varo
Prence, dalle ragioni tu trascorri agli insulti,
e più che a Roma fai torto a te.
Nelle natie foreste fra le risse nudrito,
al solo orgolio riduci ogni virtù.
Meglio di Roma, meglio senti di te.
Che v’è distanza, impara alfin da noi,
Fra ‘l valor delle fiere, e degli eroi.
Arminio
Nelle latine scuole d’erudirmi non curo.
Varo
E qual motivo dunque a noi ti condusse?
Arminio
A udir di Varo quell’accordo sì giusto,
che a dubitarne offenderebbe Augusto.
Che generosi eroi! Volete pace?
Riconducete al Tebro l’armi latine.
In queste nostre natie foreste, chi fu che vi chiamò?
Chi turba a Roma il tranquillo riposo?
O voi partite, senza frappor dimora,
o avrà il suo Bruto la Germania ancora.
Varo
Dunque speme non v’è …
Arminio
No.
Varo
Ma rifletti, che nella pace avresti …
Arminio
Una catena.
Io la pace detesto, che in servitù mi pone;
e quando Augusto soggettasse al mio piè tutta la terra,
pria che servire a lui, voglio la guerra.
Varo
E la guerra avrai. Parti all’istante.
Tullo, ognun si ritiri.
(Tullo fa ritirare i Soldati, e parte.)
Arminio, avverti: fa che il vicin meriggio
dentro al campo roman non ti sorprenda.
Se un momento ti arresti,
invano bramerai quel che detesti.
Aria di Varo
Vanne, superbo, audace,
vanne, vanne, la guerra avrai;
la ricusata pace
cara ti costerà.
Tu del poter latino
la forza ancor non sai;
no, no, non la sai,
il proprio tuo destino
qual sia, t’apprenderà.
Vanne, superbo, audace, ecc.
(Parte.)
SCENA CZWARTA
Tullus, nstępnie Arminio i tenże [Warus]
z Liktorami, Oficerami i Żołnierzami rzymskimi
.
Recytatyw
Tullus
Panie, Arminio przybywa.
Warus
Dobrze więc: podczas gdy on się zbliża, niech wrócą
pod bronią oddziały, by mnie otoczyć.
Użyjmy wszelkiej sztuki, by ta dusza nieugięta i okrutna
[lub: dzika], podatną się stała, a jeśli nie zechce…
Ale nadchodzi. Jaki wygląd wyniosły! Jednak do próby.
(W chwili, gdy nadchodzi Arminio, ukazuje się
otoczony żołnierzami rzymskimi.)
Arminio
Oto [przed] tobą Arminio, o Warusie, ufający twojej
wierności. Lecz sam, sam on przyszedł.
Czemu tu się zbiera cały obóz łaciński?
Dla przepychu [jest] przesadny, dla groźby nie starcza.
Warus
(Co za odwaga!)
Tullus
(Jaka zuchwałość!)
Warus
Książę, nie jest to przepych ani sztuczka,
[przez] którą zamierzałbym w piersi ci wzbudzić, nieznane,
haniebne uczucie.
Swego wroga znakomitego Rzym zna;
a Rzym, który szanuje męstwo, gdziekolwiek się znajduje,
zachowuje zwyczaj dawny,
by uszanować w taki sposób swego wroga.
Tullus
(do Warusa)
Nazbyt przesadzasz, panie.
Warus
(do Tullusa)
Ach, milcz.
Arminio
A Rzym mnie będzie mieć, jak mu się podoba,
albo w wojnie rywalem, albo wiernym w pokoju.
Warus
Pragnie cię [mieć tylko] przyjacielem;
a ten dzień zdecydować o tym będzie musiał.
Jeśli zdarzy się, żebyś uległ wspaniałomyślnemu Augustowi,
który tak [wielkimi] swymi darami do siebie cię zaprasza,
pokój jest ustanowiony.
Jeśli się sprzeciwisz i [jako] nowy Hannibal walczyć jesteś
żądny, w tych oddziałach, które widzisz przed sobą,
tysiąc prawic jest gotowych
nowych Scypionów, by spopielić Kartaginę.
Arminio
Nie jest [to] łatwe przedsięwzięcie. Kartagina się broni;
a twoi Scypionowie mogliby tę samą pochodnię,
którą do podpalenia jej trzymają gotową,
może ujrzeć we własnej krwi ugaszoną.
Tullus
(do Warusa)
Jaka nieznośna duma!
Warus
(do Tullusa)
(Milcz.)
Tak wielka dusza zasługiwała [mieć za] kolebkę Kapitol.
Lecz, książę, jest wszak pokój pięknym darem bogów.
Sprzeciwiać się jemu Arminio nie zechce.
Arminio
Nie, jeśli pokój będzie miał za podstawę [to, co] słuszne.
Warus
Wątpiąc w to, obraziłbyś Augusta.
Posłuchaj mnie: on ci zostawia panowanie suwerenne
nad wszystkim, [co] jest w twojej władzy.
Arminio
Dar rzymski.
Warus
[Ziem] Sigambrów i Menapów, ile jest między
jednym i drugim brzegiem Renu, dołącza do darów swoich.
Arminio
Lecz rozporządzanie innymi przystoi wśród was?
Warus
Książę, jeśli ty mnie nie [będziesz] słuchał…
Arminio
Dobrze więc: będziesz miał [we] mnie spokojnego słuchacza.
Kontynuuj.
Warus
Zwalnia cię od zwyczajowych danin.
Tytułem cię zaszczyca przyjaciela swego.
Ciebie czyni każdego stanowiska godnym [dosł.: zdolnym],
które Rzym może dać, a żeby związanego węzłem
tym trwalszym w tobie się widziało obywatela Rzymu,
siostry mojej tobie ofiarowuje rękę.
Arminio
Skończyłeś?
Warus
Zakończyłem.
Arminio
Zatem [może] przyzwolonym odpowiedzieć będzie?
Warus
Mów.
Arminio
Oto wiedz, że na wolności się urodziłem
i że chcę, jaki się urodziłem, umrzeć.
Choćby nawet był ze złota i klejnotów utkany,
łańcuch jest łańcuchem i stopy wstrzymuje.
Warus
Jaką służbę ty wymyślasz? Jakiego łańcucha się boisz?
Ofiarowuję łańcuchy, Rzym ofiarowując ci przyjazny?
Arminio
Ach, milcz. Ach, tego przyjaźni
świętego imienia nie profanuj.
Wiem, że jest zwyczajem dawnym nadużywać go wśród was.
Nazywają przyjaciółmi wielkie dusze łacińskie
podłych pomocników w ich grabieżach.
Warus
Książę, od argumentów ty przechodzisz do zniewag
i więcej niż Rzymowi czynisz ujmy [lub: szkody] sobie.
W ojczystych lasach wsród bijatyk wychowany,
tylko do dumy sprowadzasz wszelką cnotę.
[Gdy] lepszy od Rzymu, lepszy się czujesz od siebie.
Że jest dystans, naucz się wreszcie od nas,
między męstwem bestii a [męstwem] herosów.
Arminio
W łacińskich szkołach kształcić się nie chcę [dosł.: nie dbam].
Warus
A jaki powód zatem do nas cię sprowadził?
Arminio
By usłyszeć od Warusa tę zgodę tak sprawiedliwą,
bo wątpienie w nią obraziłoby Augusta.
Jacy wspaniałomyślni bohaterowie! Chcecie pokoju?
Powiedźcie z powrotem nad Tybr armie łacińskie.
W te nasze ojczyste lasy, któż to był, kto was wezwał?
Kto zakłóca Rzymowi spokojne wytchnienie?
Albo wy odejdziecie, bez uprzedniej zwłoki,
albo będzie mieć swego Brutusa Germania jeszcze.
Warus
Zatem nadziei nie ma…
Arminio
Nie.
Warus
Ale zastanów się, bo w pokoju miałbyś…
Arminio
Łańcuch.
Ja pokojem gardzę, który w służbę mnie wstawia;
i gdyby August rzucił do moich stóp całą ziemię,
prędzej niż bym służył jemu, chcę wojny.
Warus
I wojnę będziesz mieć. Odejdź natychmiast.
Tullo, niech wszyscy wyjdą.
(Tullo odsyła żołnierzy i wychodzi.)
Arminio, zważ: uczyń, by bliskie południe
wewnątrz obozu rzymskiego cię nie zastało.
Jeśli na chwilę się zatrzymasz,
na próżno będziesz pragnął tego, czym gardzisz.
Aria Warusa
Odejdź, pyszałku, zuchwalcze,
odejdź, odejdź, wojnę będziesz mieć;
odrzucony pokój
drogo cię będzie kosztować.
Ty potęgi łacińskiej
siły jeszcze nie znasz;
nie, nie, nie znasz jej,
własny twój los,
jaka jest [ta siła], nauczy cię.
Odejdź, pyszałku, zuchwalcze, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA ČTVRTÁ
Tullo, po něm Arminio, a předchozí
s římskými liktory, úředníky a vojáky
.
Recitativ
Tullo
Pane, Arminio přichází.
Varo
Dobrá: zatímco se blíží, nechť ve zbrani
mne vojska obestoupí.
Použijme všechen um, aby ten divoký, rozběsněný duch
zkrotl, běda nepoddá-li se…
Jen přijď. Jak pyšně kráčí! Jen se ukaž.
(Ve chvíli, kdy Arminio vstoupí, je obklíčen
římskými vojáky.)
Arminio
Arminio zde stojí, Varo, důvěřujíce tvému slovu.
Jen sám, sám přichází.
Proč se zde srotil celý latinský tábor?
Příliš mnoho je vás na slavnost, a proti nepříteli příliš málo.
Varo
(To je odvaha!)
Tullo
(To je troufalost!)
Varo
Kníže, toto není slavnost, ani léčka,
jíž bych tě chtěl, cizinče,
urazit.
Svého úhlavního nepřítele Řím zná,
a váží si cti u těch, kdo ji mají,
dodržujíce starý zvyk:
ctít po způsobu svého nepřítele.
Tullo
(k Varovi)
Přeháníš, pane.
Varo
(k Tullovi)
Mlč.
Arminio
K Římu budu takový, jakého mne bude chtít,
soupeřem ve válce, anebo spojencem v míru.
Varo
Dychtí mít v tobě přítele
a dnes o tom má být rozhodnuto.
Pokud přijmeš velkorysost Augustovu,
jenž tě nesčetnými dary k sobě zve,
mír je zajištěn.
Budeš-li se však protivit, jak bojechtivý Hannibal,
v těch legiích, co vidíš před sebou,
je tisíc Scipionských pravic připraveno
znova pohřbít Kartágo.
Arminio
Tak snadný úkol to není. Kartágo se brání
a tví Scipioni mohli by vzplát
jak pochodně v požáru, jenž sami uchystali,
a možná by tam tekla jejich vlastní krev.
Tullo
(k Varovi)
Nepřípustná nadutost!
Varo
(k Tullovi)
(Mlč.)
Tvá chrabrost měla by být vystavena v Kapitolu.
Kníže, mír je přesto krásným darem bohů.
S tím Arminio jistě souhlasí.
Arminio
Ne, bude-li to spravedlivý mír.
Varo
Pochybuješ-li o tom, urážíš Augusta.
Slyš: ponechá ti svrchovanou vládu
nad vším, co ti náleží.
Arminio
Římský dar.
Varo
Sikambrii a Menapii při jednom i druhém břehu Rýna
nadto dostaneš darem.
Arminio
Rozhodovat o druhých je u vás zvykem?
Varo
Kníže, snad mne neslyšíš…
Arminio
Dobrá: tiše naslouchám.
Pokračuj.
Varo
Zprostí tě též obvyklých daní.
Poctí tě přízní jako svého přítele.
Bude ti přístupna každá funkce,
kterou Řím může nabídnout, a s poutem
pevnějším uzříš v sobě římského občana,
mé sestry nabízím ti ruku.
Arminio
Skončil jsi?
Varo
Skončil.
Arminio
Tedy s dovolením mohu odpovědět?
Varo
Hovoř.
Arminio
Nyní věz, že svoboden jsem se narodil,
a tak chci také zemřít.
Třebaže ze zlata a drahokamů,
okovy jsou okovy, a kráčet s nimi nelze.
Varo
O jakém zajetí blábolíš? Jakých okovů se obáváš?
Nabízím okovy, nabízím-li přátelství Říma?
Arminio
Och mlč. Och, přátelství,
jeho svaté jméno nehaň.
Vím, že máte starý zvyk ho zneužívat.
Velcí latinští mužové považují za přátele
i podlé vykonavatele svých zločinů.
Varo
Kníže, od soudů přecházíš v urážky,
a víc než Římu škodíš sám sobě.
V rodných lesích jsi vyrostl uprostřed šarvátek,
v nadutost obracíš každou ctnost.
Než mluviti o Římu, raději pouč se o sobě.
Propast je mezi námi, pouč se tentokrát ty od nás,
jak rozpoznat divocha od hrdiny.
Arminio
O vzdělání v latinských školách nestojím.
Varo
A co tě k nám tedy přivádí?
Arminio
Od Vara chci slyšet spravedlivou dohodu,
jejíž porušení by znamenalo urážku Augusta.
Štědří hrdinové! Chcete mír?
Odvelte k Tibeře latinskou armádu.
Do našich rodných lesů kdo vás zval?
Kdo způsobil neklid Říma?
Buď odejdete, pak k boji nedojde,
anebo Germánie uvidí svého Bruta.
Varo
Tedy není naděje…
Arminio
Ne.
Varo
Uvaž, že mírem bys získal…
Arminio
Okovy.
Já nenávidím mír, jenž mne uvrhne v otroctví,
i kdyby mi Augustus k nohám položil celou zem,
než otroctví chci raději válku.
Varo
A budeš ji mít. Odejdi hned.
Tullo, všichni ven.
(Tullo odvelí vojáky a odchází.)
Arminio, varuji tě, dnešní poledne
v římském táboře neuhlídáš.
Jestli tě chytím,
marně se budeš dovolávat toho, co tolik nenávidíš.
Arie Vara
Jdi, pyšný troufalče,
jdi, jen jdi, válku budeš mít.
Ten nechtěný mír
draze zaplatíš.
Latinské moci
sílu ještě neznáš,
ne, ne, neznáš,
však tvůj osud,
ať jakýkoliv, tě naučí.
Jdi, pyšný troufalče, atd.
(Odejde.)
SCENA QUINTA
Arminio, e poi Segimiro.
Recitativo
Arminio
Le romane minaccie non mi dan da temer.
L’amata sposa, e l’amico fedel,
questi mi fanno tremar,
soggetti a un genitor tiranno.
Segimiro
Lode agli Dei: ti trovo solo.
(Segimiro esce sospettoso guardando intorno alla scena.)
Arminio
Amico. Dov’è la sposa?
Mi sarà concesso vederla un sol momento?
Segimiro
Ah no: nè adesso, nè forse più la rivedrai.
Tra noi questo è l’ultimo addio.
Arminio
L’ultimo addio! Che dici?
Segimiro
Ostaggi a Roma in brevi istanti andrem,
Tusnelda, ed io.
Arminio
Santi Numi del ciel! Che fù?
Vaneggia il padre tuo?
Segimiro
Non posso nè dir di più, nè più restar.
Se alcuno mi scopre, son perduto.
In questo accetta tenero, sì, ma fuggitivo amplesso,
il mio cor, l’alma mia, tutto me stesso.
(L’abbraccia.)
Aria di Segimiro
Della misera germana
penso al barbaro tormento,
or che in dirti addio mi sento
strugger l’alma dal dolor.
Serba a lei la fè giurata;
serba a me l’affetto antico,
dall’amata, e dall’amico
non dividere il tuo cor.
Della misera germana, ecc.
(Parte.)
SCENA PIĄTA
Arminio, a potem Segimer.
Recytatyw
Arminio
Rzymskie groźby nie dają mi [powodu] do obaw.
Ukochana małżonka i przyjaciel wierny,
oni mnie [przyprawiają o] drżenie,
poddani rodzcowi okrutnemu.
Segimer
Chwała bogom, znajduję cię samego.
(Segimer wchodzi, podejrzliwie rozglądając się po scenie.)
Arminio
Przyjacielu. Gdzie jest małżonka?
Będzie mi wolno zobaczyć ją [przez] jedną choćby chwilę?
Segimer
Ach, nie: ani teraz, ani być może więcej jej nie zobaczysz.
Między nami to jest ostatnie pożegnanie.
Arminio
Ostatnie pożegnanie! Co mówisz?
Segimer
[Jako] zakładnicy dla Rzymu wkrótce pójdziemy,
Tusnelda i ja.
Arminio
Święci bogowie z nieba! Co się stało?
Oszalał [dosł.: Szaleje] ojciec twój?
Segimer
Nie mogę ani powiedzieć więcej, ani dłużej zostać.
Jeśli ktoś mnie odkryje, jestem zgubiony.
W tym przyjmij czuły, tak, lecz przelotny uścisk,
moje serce, duszę moją, całego mnie samego.
(Obejmuje go.)
Aria Segimera
O nieszczęsnej siostry
myślę okrutnej udręce,
teraz, gdy mówiąc tobie żegnaj, czuję,
[że] umiera [dosł.: roztapia się] moja dusza z bólu.
Dochowaj jej wierności przysiężonej;
dochowaj mi uczucia dawnego,
od ukochanej i od przyjaciela
nie oddzielaj twego serca.
O nieszczęsnej siostry, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA PÁTÁ
Arminio, poté Segimiro.
Recitativ
Arminio
Římských hrozeb se nebojím.
Milovaná žena a věrný přítel
mi dělají větší starost,
vydáni na milost krutému otci.
Segimiro
Chvála bohům, jsi sám.
(Segimiro vystoupí nedůvěřivě se rozhlížeje po scéně.)
Arminio
Příteli. Kde je má milá?
Budu ji moci spatřit na malou chvíli?
Segimiro
Ach ne, ani teď, nikdy už ji neuvidíš.
Toto je i naše poslední sbohem.
Arminio
Poslední sbohem! Co to říkáš?
Segimiro
Zanedlouho odjedeme do Říma jako rukojmí,
Tusnelda a já.
Arminio
Svatí bohové z nebes! Co se stalo?
Zešílel snad tvůj otec?
Segimiro
Nemohu více prozradit, ani déle zůstat.
Kdyby mne někdo viděl, jsem ztracen.
Teď přijmi laskavé, avšak spěšné objetí,
mé srdce, duši mou a mne samotného.
(Obejme jej.)
Arie Segimirova
Ubohé sestry
nelidské utrpení na mysli mám,
když se s tebou nyní loučím,
v duši bolest zapírám.
Uchová si přísahu věrnosti,
uchovám si cit minulosti,
od milé a od přítele
srdce své neodděluj.
Ubohé sestry, adt.
(Odejde.)
SCENA SESTA
Arminio solo.
Recitativo
Arminio
Misero! Che ascoltai! L’idol che adoro,
dovrò perder così, privo di speme
di tornarlo a veder?
Barbare stelle! Ma come a questo segno
scioglier potete il freno al vostro sdegno?
Se tanto in ira vi son io,
la vita a che mi concedete?
È inutil dono senza il mio bene.
Ah, da quest’onta andiamo la sposa a liberar.
Mi costi ancora il fin de’ giorni miei;
non vivo che per lei.
Se avvien ch’io mora, che perdo?
Un dono, ch’è per me funesto.
Privo del mio tesor, non curo il resto.
Aria di Arminio
Se mia speranza sola
è il caro ben, che adoro,
ah, che da me s’invola,
che più sperar potrò?
Se il ciel non vuol ch’io viva
per la mia bella face,
ah, come avrò più pace?
ah, per chi mai vivrò?
Se mia speranza sola, ecc.
(Parte.)
SCENA SZÓSTA
Arminio sam.
Recytatyw
Arminio
Nieszczęsny! Co usłyszałem! Bóstwo, które wielbię,
będę musiał stracić w ten sposób, pozbawiony nadziei,
że [znowu] je zobaczę?
Okrutne gwiazdy! Lecz jak do tego stopnia
popuszczać możecie cugli waszemu gniewowi?
Jeśli tak [wielki] gniew wasz [budzę] ja,
życia czemu mi udzielacie?
Jest zbytecznym darem bez mojego skarbu.
Ach, od tej hańby chodźmy małżonkę uwolnić.
[Niech to] mnie kosztuje nawet koniec życia mego
[dosł.: dni moich]; żyję [tylko] dla niej.
Jeśli zdarzy się, że umrę, co tracę?
Dar, który jest dla mnie zgubny.
Pozbawiony mego skarbu, nie dbam o resztę.
Aria Arminia
Jeśli moją nadzieją jedyną
jest drogi skarb, który wielbię,
ach, skoro mi się ją odbiera,
[na] co jeszcze [mieć nadzieję] będę mógł?
Jeśli niebo nie chce, żebym żył
dla mego pięknego płomienia [dosł.: pochodni],
ach, jak odzyskam [dosł.: będę jeszcze mieć] spokój?
Ach, dla kogóż będę żył?
Jeśli moją nadzieją jedyną, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA ŠESTÁ
Arminio sám.
Recitativ
Arminio
Já ubohý! To je zvěst! Tu, jež miluji,
mám ztratit, a není naděje,
že se s ní opět shledám?
Kruté hvězdy! Čím jsem si vysloužil
vaši bezmeznou nepřízeň?
A pokud se na mne tolik hněváte,
co po mněv žití žádáte?
Nic nemá smysl bez mé milované.
Och, z toho ponížení snoubenku vysvobodím.
I kdyby to měl být konec mých dnů,
umím žít jen pro ni.
A zemřu-li, co ztratím?
Dar života, který mne ničí.
Bez mé milované na ničem nezáleží.
Arie Arminiova
Je-li jedinou mou nadějí,
má milovaná paní,
ach, odejde-li ode mne,
v co víc mohu věřit?
Nepřeje-li si nebe, abych žil
pro mou krásnou tvář,
ach, jak najdu v sobě klid?
ach, pro koho budu žít?
Je-li jedinou mou nadějí, atd.
(Odejde.)
SCENA SETTIMA
Tortuoso angusto sentiero, che scende dal monte
del castello, il quale dilatandosi alle radici,
forma lateralmente su gli adiacenti macigni
varie, e diverse grotte di muschi, ed edere
con artificiosa negligenza adornate.
Tusnelda, e Tullo.
Recitativo
Tullo
(affrettandola)
Andiamo.
Tusnelda
Un sol momento lasciami, per pietà.
Tullo
Ma il genitore affretta il tuo partir.
Sinora in vano s’impiegò Varo in tuo favore,
e nulla seppe ottener da lui.
Tusnelda
(Padre inumano!)
E Arminio è ancora in campo?
Tullo
Ah principessa, si guarderà di rimanervi,
imposta gli fu la giusta legge
di partire all’istante.
Tusnelda
(Sposo infelice,
e più infelice amante!
Non vi chiedea, o Numi,
che vederlo, e morir;
ma se gli estinti portan seco l’ardor,
che qui gli accese;
ombra fida, lo spero,
che tornerò a mirarti.)
Tullo
(con premura)
Non t’arrestarti di più.
Tusnelda
(con impazienza)
Lasciami, e parti.
Tullo
Ti lascierò; ma pensa, che il genitore irato …
Tusnelda
Ma di che teme? Ch’io fugga in mezzo all’armi?
Adesso bramo un momento di pace.
Precedimi, verrò.
Tullo
Come ti piace.
(Parte.)
SCENA SIÓDMA
Kręta, wąska ścieżka, która prowadzi w dół ze wzgórza
zamkowego, która, rozszerzając się z początku,
tworzy po bokach, na przyległych skałach,
różnorakie groty, przystrojone z wyszukaną niedbałością
mchem i bluszczem.
Tusnelda i Tullus.
Recytatyw
Tullus
(ponaglając ją)
Chodźmy.
Tusnelda
Na jedną chwilę zostaw mnie, przez litość.
Tullus
Ale rodzic przyśpiesza twoje odejście.
Aż dotąd na próżno angażował się Warus na twoją korzyść,
i nic nie zdołał uzyskać od niego.
Tusnelda
(Ojciec nieludzki!)
A Arminio jest jeszcze w obozie?
Tullo
Ach, księżniczko, będzie się wystrzegał zostać tam,
narzucone mu zostało słuszne prawo,
by odszedł natychmiast.
Tusnelda
(Małżonku nieszczęśliwy
i bardziej [jeszcze] nieszczęśliwy ukochany!
Prosiłam was, o bogowie, [tylko],
żeby zobaczyć go znowu i umrzeć;
ale jeśli umarli zabierają ze sobą żar,
który tu ich rozpalał;
[jako] duch wierny, mam na to nadzieję,
że powrócę, by cię oglądać.)
Tullo
(z troską)
Nie zatrzymuj się więcej.
Tusnelda
(niecierpliwie)
Zostaw mnie i odejdź.
Tullo
Zostawię cię; ale pomyśl, że rodzic zagniewany…
Tusnelda
Ale czego się obawia? Że ucieknę pośrodku wojsk?
Teraz pragnę chwili spokoju.
Poprzedzaj mnie, przyjdę.
Tullo
Jak ci się podoba.
(Wychodzi.)
SCÉNA SEDMÁ
Křivolaká úzká stezka klikatící se z vyvýšeniny,
na níž stojí hrad. Ústí stezky do hradu je široké,
po jejích bocích roztroušeny leží balvany
nedbale zdobené tu a tam strnisky mechu,
jindy zase táhnoucím se břečťanem.
Tusnelda, a Tullo.
Recitativ
Tullo
(spěšně k ní)
Jdeme.
Tusnelda
Jen chvíli mne nech, prosím.
Tullo
Otec nechce otálet s tvým odjezdem.
Paní, Varo se za tebe marně přimlouval,
ničeho u otce nedosáhl.
Tusnelda
(Ukrutný otec!)
A Arminio je ještě v táboře?
Tullo
Ach kněžno, má se na pozoru, aby zde nezůstal,
dostal jasný příkaz
okamžitě odejít.
Tusnelda
(Nešťastný muži,
a o to nešťastnější milenče!
Nežádala jsem snad, ó bohové,
viděti jej a zemřít.
Ale mají-li mrtví v sobě vášeň,
kterou zde vzplanuli,
jako věrný stín, doufám,
vrátím se zas k tobě.)
Tullo
(naléhavě)
Již víc nemeškej.
Tusnelda
(nedočkavě)
Nech mne a odejdi.
Tullo
Nechám tě, ale věz, že rozezlený otec…
Tusnelda
Však čeho se bojí? Že prchnu obklopena vojskem?
Nyní toužím po chvíli klidu.
Běž napřed, přijdu.
Tullo
Jak je libo.
(Odejde.)
SCENA OTTAVA
Tusnelda sola.
Tusnelda
Son pur sola una volta. Avrò pur campo
qui, dove io venni risoluta, alfine
di vincer colla morte l’avverso mio destino.
(Snuda uno stile.)
In questo acciaro saprò trovar propizio
il fido mio liberator.
Lo sposo avrà della mia fede
la prova più costante,
che possa dar la più fedele amante.
Il genitor tiranno,
crudel cagion del mio morire,
allora che trapassato mirerammi il seno,
se non pietà,
ne avrà rossore almeno.
Qui entrano gli stromenti.
Recitativo accompagnato di Tusnelda
Altro non chiedo, o Numi,
poichè giunta sarò fra l’alme spente,
che l’idol mio non perda la memoria di me.
Paga son io, se una stilla di pianto
versa di tanto in tanto;
se mi dona un sospiro,
e se talvolta un pensiero fugace,
se un pensiero fugace di me gli parla,
e poi lo lascia in pace.
Qui attaca l’Aria
Se col pianto e coll’affanno
di placarti invan sperai,
se invan sperai,
sfoga pure, o Ciel tiranno,
tutta in me la crudeltà.
Dal destin gli oltraggi oblio,
io perdono al suo rigore,
se non more al morir mio
del mio ben la fedeltà.
Se col pianto e coll’affanno, ecc.
Recitativo accompagnato
Ma che tardo?
Ma che tardo a ferirmi?
Alfin da forte
si vibri il fatal colpo.
Disperata, non incontro una morte
per fuggire il dolor.
Fuggo un oltraggio, e un’onta,
che non deve chi nacque al trono tollerar.
Qualora salvo la gloria mia; vissuto ho assai.
Vita è il morir così.
(Si vibra il colpo.)
SCENA ÓSMA
Tusnelda sama.
Tusnelda
Jestem wszak sama wreszcie. Będę mieć wszak wolną rękę,
tutaj, gdzie przyszłam zdecydowana, [by] na koniec
przezwyciężyć przez śmierć przeciwny mój los.
(Wyjmuje sztylet.)
W tym sztylecie będę umiała znaleźć stosownego
zaufanego mojego wyzwoliciela.
Małżonek będzie miał mojej wierności
dowód najbardziej trwały,
jaki może dać najwierniejsza ukochana.
Rodzic okrutny,
sroga przyczyna mojej śmierci,
wtedy gdy przebite zobaczy moje łono,
jeśli nie litość, przez to poczuje
[dosł.: będzie miał] wstyd przynajmniej.
Tu wchodzą instrumenty.
Recytatyw accompagnato Tusneldy
[O nic] innego nie proszę, o bogowie;
ponieważ wstąpię między dusze zmarłe,
niech bóstwo moje nie straci pamięci o mnie.
Zadowolona [będę] ja, jeśli kroplę łez [dosł.: płaczu]
przeleje od czasu do czasu;
jeśli mi podaruje westchnienie
i jeśli czasami myśl przelotna,
jeśli myśl przelotna o mnie mu powie,
a potem go zostawi w spokoju.
Tutaj zaczyna się Aria
Jeśli płaczem i cierpieniem
udobruchać cię dremnie miałam nadzieję,
jeśli daremnie miałam nadzieję,
wyładuj wszak, o niebo srogie,
całe na mnie okrucieństwo.
Losu zniewagi zapominam,
ja wybaczam jego srogości,
jeśli nie umrze ze śmiercią moją
mojego skarbu wierność.
Jeśli płaczem i cierpieniem, itd.
Recytatyw accompagnato
Ale czemu zwlekam?
Ale czemu zwlekam z przebiciem się?
Nareszcie, jak mężnej [przystało],
niech się wymierzy zgubny cios.
Zrozpaczona, nie spotykam śmierci,
żeby uciec przed bólem.
Uciekam [przed] zniewagą i hańbą,
których nie powinien, kto się urodził dla tronu, tolerować.
Jeśli ocalę chwałę moją, żyłam dosyć.
Życiem jest umrzeć w ten sposób.
(Chce się przebić.)
SCÉNA OSMÁ
Tusnelda sama.
Tusnelda
Projednou jsem sama. Přece jsem zde
volná v rozhodnutí
smrtí zvítězit nad svým neblahým osudem.
(Vytasí dýku.)
V této oceli příhodně najdu
svého věrného vysvoboditele.
Milý získá věrnosti mé
důkaz nejstálejší,
jaký může věrná milenka dát.
Zlý otec,
krutý původce smrti mé,
ať zří mou probodnutou hruď,
když ve svém hněvu
neměl nejmenšího slitování.
Zde vstupují nástroje.
Tusnelda: recitativ accompagnato
Neboť nic jiného nežádám, ó bohové,
až k duším zesnulým se připojím,
jen aby můj milý na mne pamatoval.
Spokojena budu, když jedinou slzu
tu a tam uroní,
když jeden vzdech mi věnuje,
když jediná letmá vzpomínka,
když letmá vzpomínka mu o mně promluví,
a pak jej v míru opustím.
Zde pokračuje arií
Když pláčem a vzlykáním
jsem se marně snažila tě uchlácholit,
jsem se marně snažila,
ať proletí mnou, ó nesmlouvavé nebe,
všechna krutost.
Rány osudu přijímám,
odpouštím mu tvrdost,
jen když s mou smrtí nezemře
věrnost mého milého.
Když pláčem a vzlykáním, atd.
Recitativ accompagnato
Proč však váhám?
Proč váhám s bodnutím?
Silou
ať udeří smrtelná rána.
Váhajíc se nepotkám se smrtí,
bolesti neuniknu.
Utíkám před potupou a ponížením,
jaké nikdo z urozených nemůže snést.
Tak zachráním svou čest, žila jsem dosti.
Žít nyní znamená zemřít.
(Napřáhne dýku.)
SCENA NONA
Arminio, e detta, a cui trattiene il colpo
nell’atto, che vuol ferirsi.
Recitativo
Arminio
Ferma, che fai?
Tusnelda
Ah, mio tesoro!
in preda lasciami al fato mio.
Arminio
A me quel ferro, o che m’uccido anch’io.
(Snuda la spada.)
Tusnelda
Oh, me infelice! Prendi.
(Gli da lo stile, ed Arminio lo getta.)
Ma fuggi. Inique stelle!
E in quante guise mi volete oppressa?
Fuggi, fuggi, mio cor.
Arminio
Come! Ch’io fugga,
quando ti vedo incrudelir contro te stessa?
Tusnelda
Non dubitar, ch’io viverò.
Lo giuro a tutti i Numi.
Parti. In questo loco in tuo favor non hai,
che i vani voti miei. Se sei scoperto,
ambo perduti siam.
Fuggi, t’invola; non t’arrestar,
ch’io temo l’aria, il vento, che passi;
e gl’alberi, e le foglie, e i tronchi, e i sassi.
Arminio
E tanta cura hai tu di me,
nè vuoi ch’io pensi a te,
che resti abbandonata, e sola
all’ira esposta d’un genitor,
che cieco coll’invido livor sol si consiglia;
e giunge ad obliar, che a lui sei figlia?
Perdonami, perdonami Tusnelda:
mal mi conosci. Io voglio
o morire, o salvarti.
Tusnelda
Non t’ostinar, ben mio:
lasciami, e parti.
Arminio
Invan te ne lusinghi.
Tusnelda
Ove si trova anima della mia più tormentata?
Ascolta …
Arminio
Che mi vuoi dir?
Che cinto qui dall’armi nemiche scampo non ho?
Lo vedo: la mia morte è sicura;
ma sola non sarà.
Cadrò pugnando, ma non invendicato;
cadrò contento di morirti allato.
Tusnelda
Ah prence, a miglior uso serba vita sì cara.
Ella è dovuta alla patria, che geme.
Se tu manchi, da chi sarà difesa?
Oppressa, e doma
dovrà sul collo il giogo sentire alfin
della superba Roma.
Morir da disperato troppo è indegno di te.
Qual pro, s’estinta sarà
col sangue tuo la tua vendetta?
Pensa, pensa di chi son figlia. Avrai la gloria
d’obbligarmi a abborir la tua memoria.
Vivi, e l’oggetto cambia delle vendette tue.
Se cerchi un fine (che lo tolgan gli Dei
a costo de’ miei dì),
sia luminoso, altrui non si nasconda,
e al chiaro viver tuo fa che risponda.
Arminio
Son vinto, son vinto, anima mia …
De’ miei trasporti debbo arrossir.
Vorrei poterti abbandonar,
ma il tuo periglio mi rende irresoluto.
Ah, se potessi a un tratto …
SCENA DZIEWIĄTA
Arminio i taż sama, którą powstrzymuje
przed zadaniem ciosu sobie samej.
Recytatyw
Arminio
Stój, co robisz?
Tusnelda
Ach, mój skarbie,
na pastwę zostaw mnie losu mojego.
Arminio
[Oddaj] mi to żelazo, albo zabiję się także ja.
(Wyjmuje miecz.)
Tusnelda
O, ja nieszczęśliwa… Weź.
(Podaje mu sztylet, Arminio rzuca go [na ziemię.)
Ale uciekaj. Nieprzychylne gwiazdy!
I na ile sposobów mnie chcecie pognębioną?
Uciekaj, uciekaj, moje serce.
Arminio
Jak to? Żebym ja uciekł,
kiedy cię widzę okrutną wobec siebie samej?
Tusnelda
Nie wątp, że będę żyć.
To przysięgam na wszystkich bogów.
Odejdź. W tym miejscu na swoją korzyść masz [tylko]
daremne modlitwy moje. Jeśli cię znajdą,
oboje zgubieni jesteśmy.
Uciekaj, umykaj; nie zatrzymuj się,
bo ja boję się powietrza, wiatru, który [wieje];
i drzew, i liści, i pni, i kamieni.
Arminio
I taką troskę masz ty o mnie,
a nie chcesz, żebym ja myślał o tobie,
która zostajesz opuszczona i sama,
na gniew wystawiona rodzica,
który, zaślepiony, zawistną nienawiścią tylko się [kieruje];
i potrafi zapomnieć, że dla niego jesteś córką?
Wybacz mi, wybacz mi, Tusneldo:
słabo [dosł.: źle] mnie znasz. Ja chcę
albo umrzeć, albo cię ocalić.
Tusnelda
Nie upieraj się, najdroższy mój:
zostaw mnie i odejdź.
Arminio
Daremnie się tym łudzisz.
Tusnelda
Gdzie się znajdzie dusza od mojej bardziej udręczona?
Posłuchaj…
Arminio
Co mi chcesz powiedzieć?
Że, otoczony tutaj wojskami wrogimi, ucieczki nie mam?
To widzę: moja śmierć jest pewna;
ale jedyna nie będzie.
Padnę walcząc, ale nie niepomszczony;
padnę szczęśliwy, że umieram przy tobie.
Tusnelda
Ach, książę, dla lepszego użytku zachowaj życie tak drogie.
Ono jest należne ojczyźnie, która jęczy.
Jeśli cię zabraknie, przez kogo będzie broniona?
Uciemiężona i ujarzmiona,
będzie musiała na karku jarzmo poczuć na koniec
wyniosłego Rzymu.
Umrzeć jak desperat, nazbyt jest niegodnym ciebie.
Na co się przyda, jeśli ugaszona zostanie
krwią twoją, twoja zemsta?
Pomyśl, pomyśl, czyją jestem córką. Będziesz miał chwałę,
by zmusić mnie do znienawidzenia twojej pamięci.
Żyj i obiekt zmień zemst swoich.
Jeśli szukasz końca (niech do tego nie dopuszczą bogowie
za cenę mego życia [dosł.: moich dni]),
niech będzie [pełen] blasku, przed innymi niech się nie kryje
i jasnemu życiu twemu spraw, [by] odpowiadał.
Arminio
Jestem pokonany, jestem pokonany, duszo moja…
Moich porywów muszę się wstydzić.
Chciałbym móc cię opuścić,
ale twoje niebezpieczeństwo mnie czyni niezdecydowanym.
Ach, gdybym mógł od razu…
SCÉNA DEVÁTÁ
Arminio, a předchozí, jíž zadrží napřáhnutou zbraň,
zatímco ona se chystá udeřit.
Recitativ
Arminio
Zadrž, co činíš?
Tusnelda
Ach, má lásko!
Nelze jinak, nech mne mému osudu.
Arminio
Dej mi ten nůž, nebo i já se zabiji.
(Vytasí meč.)
Tusnelda
Ó, já nešťastná! Ber.
(Dá mu dýku a Arminio ji odhodí.)
Uprchni přece. Zákeřné hvězdy!
Na kolik způsobů mne chcete vidět poníženu?
Prchej, prchej, mé srdce.
Arminio
Jakže! Mám utéci,
když vidím, že jsi sama k sobě krutá?
Tusnelda
Neboj se, budu žít.
To přísahám všem bohům.
Odejdi. Toto místo není příznivé,
a mé přímluvy marny. Budeš-li odhalen,
jsme oba ztraceni.
Běž, utíkej, nezastavuj se,
neb bojím se vzduchu, větru, jenž vál,
a stromů a listů a kmenů a skal.
Arminio
Takovou máš o mne starost,
ani nežádáš, ať na tebe myslím,
až budeš opuštěná a sama
stát proti hněvu otce,
jenž nenávistí slepý jen zášti naslouchá,
až zapomněl, že jsi jeho dcera?
Odpusť, odpusť mi Tusneldo:
špatně mě znáš. Já chci
buď zemřít, nebo tě zachránit.
Tusnelda
Nesetrvávej zde, má lásko,
nech mne a odejdi.
Arminio
Marně v to doufáš.
Tusnelda
Našla by se kde duše trpící víc, než moje?
Poslyš…
Arminio
Co mi chceš říci?
Že zde obklíčen nepřátelskými vojsky nemám úniku?
To vidím, má smrt je jistá,
nezemřu však sám.
Padnu v boji, pomstím se,
padnu spokojen, že po tvém boku umírám.
Tusnelda
Ach kníže, lepé měl bys užít svůj cenný život.
Je to povinnost k vlasti, která sténá.
Budeš-li chybět, kdo ji ubrání?
V útlaku a poslušnosti
pocítí kolem krku jařmo
římské nadvlády.
Nejsi hoden zemřít jako zoufalec.
Co dobrého na tom, uhasne-li
s tvým životem i tvá pomsta?
Považ, čí jsem dcerou. Dobudeš slávy,
když mne donutíš nenávidět vzpomínku na tebe.
Žij a jinam svou pomstu zaměř.
Hledáš-li konec (ať jej připraví bohové
za cenu mých dní),
ať je zářivý, nepřítel se neskrývá,
on na tvé jasné světlo jistě odpoví.
Arminio
Vzdávám se, vzdávám se, na mou duši…
Za své vášně měl bych se stydět.
Kéž bych tě mohl opustit,
ale jsi-li v nebezpečí, nemohu jednat.
Ach, kdybych mohl rázem…
SCENA DECIMA
Segeste con Tullo in disparte, e detti.
Segeste
(a Tullo)
Non tel diss’io, che insieme
si sarebber trovati?
Il colpo è fatto …
Tusnelda
Che pensi?
Arminio
Ad un riparo, che il padre tuo deluda,
che al oltraggio ti tolga,
al qual t’espone adesso,
e che infin m’assicuri del tuo possesso.
Tullo
(a Segeste)
Udisti?
Segeste
(a Tullo)
Taci.
Tusnelda
E quale nel periglio, che stringe,
puoi scampo ritrovare?
Ah, che t’inganna una falsa speranza,
onde sogni, vegliando.
Vanne, prence adorato, io tel comando.
Arminio
Ne falsa, nè fallace è la mia speme.
È pronto già il riparo per te.
Tusnelda
Come!
Segeste
Si ascolti.
Arminio
Del genitor seconda il barbaro voler.
Parti. M’avrai co’ miei seguaci appresso.
Nella vicina selva, per ignoto camin, meco gli trassi,
pronti ad ogni mio cenno tutto a tentar.
Ti rapirò.
Tusnelda
Che dici? E mi credi capace …
Arminio
Non sei mia sposa?
Tusnelda
È vero.
Arminio
Ma sarà teco il tuo german.
(Segeste accenna a Tullo, che faccia venir le Guardie.)
Tusnelda
Ma il padre? …
Arminio
Il padre, tu lo sai, che mi diè la sua fede.
SCENA DZIESIĄTA
Segest z Tullusem na stronie i ciż sami.
Segest
(do Tullusa)
Czyż nie powiedziałem ci tego ja, że razem
[zapewne] zostaną znalezieni?
Udało się…
Tusnelda
Co myślisz?
Arminio
O sposobie [zaradzenia], który ojca twego pozbawiłby
złudzeń, by uwolnił cię od zniewagi,
na którą naraża cię teraz,
i który w końcu zapewniłby mi posiadanie ciebie.
Tullus
(do Segesta)
Słyszałeś?
Segest
(do Tullusa)
Milcz.
Tusnelda
A jaki w niebezpieczeństwie, które się zbliża [dosł.: naciska],
możesz ratunek znaleźć?
Ach, bo cię zwodzi fałszywa nadzieja,
stąd śnisz na jawie.
Odejdź, książę uwielbiany, ja ci to rozkazuję.
Arminio
Ani fałszywa, ani mylna nie jest moja nadzieja.
Jest gotowy już ratunek dla ciebie.
Tusnelda
Jak [to]!
Segeste
Słuchajmy [dosł.: Niech się słucha].
Arminio
Rodzica poprzyj okrutną wolę.
Odejdź. Będziesz mnie mieć z moimi [ludźmi] blisko.
Do pobliskiego lasu, nieznaną drogą ze sobą ich zabrałem,
gotowych na każdy mój znak na wszystko się odważyć.
Porwę cię.
Tusnelda
Co mówisz? I sądzisz, [że jestem] zdolna?
Arminio
Nie jesteś moją żoną?
Tusnelda
To prawda.
Arminio
Ale będzie z tobą twój brat.
(Segest daje Tullusowi znak, by sprowadził straże.)
Tusnelda
Lecz ojciec? …
Arminio
Ojciec, ty to wiesz, że mi ofiarował swoją wierność.
SCÉNA DESÁTÁ
Segeste s Tullem v ústraní, a předchozí.
Segeste
(k Tullovi)
Neříkal jsem ti,
že je najdeme pospolu?
A stalo se…
Tusnelda
Na co myslíš?
Arminio
Jak napravit to, co tvého otce nutí
poslat tě do otroctví,
to, čemu jsi nyní vystavena,
a co mi zajistí, abych tě mohl mít.
Tullo
(k Segestovi)
Slyšel jsi?
Segeste
(k Tullovi)
Mlč.
Tusnelda
A jak z toho nebezpečí, které hrozí,
můžes vyváznout?
Ach, kéž tě klamná naděje neopouští,
s ní můžeš snít i mít se na pozoru.
Nyní jdi, milovaný kníže, nařizuji ti to.
Arminio
Ani klamná, ani falešná není má naděje.
Tvá záchrana je již připravena.
Tusnelda
Cože!
Segeste
Slyšme.
Arminio
Přijmi otcovu krutou vůli.
Odejdi. S mými lidmi budeš mne mít nablízku.
V nedalekém lese na skryté stezce mne potkáte,
a na moje znamení budou schopni všeho.
Zachráním tě.
Tusnelda
Co to říkáš? Myslíš, že jsem schopna…
Arminio
Nejsi snad má snoubenka?
Tusnelda
To je pravda.
Arminio
Bude s tebou tvůj bratr.
(Segeste naznačuje Tullovi, aby poslal pro stráže.)
Tusnelda
A co otec?
Arminio
Tvůj otec, jak víš, mi důvěřuje.
SCENA UNDICESIMA
Segeste, che si scopre,
e Tullo con le guardie, e detti.
Segeste
Il padre s’ingannò, quando la diede.
Tusnelda
(Son morta!)
Arminio
(Son fradito!)
Segeste
Olà, custodi! S’impedisca la fuga
al prode rapitor delle donzelle.
(I Soldati circondano Arminio.)
Arminio
(Tutto comprese.)
Tusnelda
(Oh, me infelice!)
Segeste
Alfine quel tuo superbo orgoglio
depresso si vedrà. Deponi, audace,
l’inutil ferro in man di Tullo.
Arminio
Ancora l’impugno, e ancor potrebbe la tua vita costar;
ma ti difende l’esser padre a Tusnelda.
Ecco l’acciaro; io non lo cedo a te, lo cedo a Varo.
(Da la spada a Tullo, che ricevutala parte.)
Segeste
Ed a Varo, ed a me.
Più assai di lui far tremarti poss’io.
Arminio
Si trema col tuo cor, non mai col mio.
Segeste
Noi lo vedremo.
Intanto costei vada fra ceppi,
all’ire mie serbata.
Nel supplizio d’una figlia ribelle, e contumace
vedrem, se Arminio è di tremar capace.
Terzetto [Tusnelda, Arminio, Segeste]
Due fagotti suoneranno per tutta l’Aria,
e gli altri ne’ soli Ritornelli.
Segeste
Ti saprò ferir ben io
nel più tenero del cor.
Arminio
Morirò coll’idol mio,
ma vedrai come si muor.
Tusnelda
Sposo amato, ah taci, oh Dio!
Non accrescermi il dolor.
Segeste
Parti, iniqua.
Tusnelda
Ah, padre, ascolta.
Segeste
No, di padre il cor non sento.
Tusnelda
Un istante.
Arminio
Un sol momento.
Segeste
No, dal freno l’ira è sciolta;
odo solo il mio rigor.
Tusnelda
(ad Arminio)
Ah, perduto amato bene!
(a Segeste)
Ah, spietato genitor.
Arminio
(a Tusnelda)
Ah, d’amor tradita spene!
(a Segeste)
Ah spietato genitor.
Segeste
Ti saprò ferir ben io, ecc.
Arminio
Morirò coll’idol mio, ecc.
Tusnelda
Sposo amato, ah taci, oh Dio! ecc.
Tusnelda
Sposo.
Arminio
Sposa.
A Due
Adunque addio.
Quest’istante quanto è rio,
sol quell’anime lo sanno,
che han provato un vero amor.
Segeste
Dolce più del vostro affanno
non provai piacere ancor.
Ti saprò ferir ben io, ecc. [Da capo al fine]
SCENA JEDENASTA
Segest, który się ujawnia,
i Tullus ze strażą oraz ciż sami.
Segest
Ojciec się pomylił, kiedy ją ofiarował.
Tusnelda
(Umarłam!)
Arminio
(Jestem zdradzony!)
Segest
Hej tam, straże! Niech przeszkodzi się ucieczce
śmiałego porywacza dziewcząt.
(Żołnierze otaczają Arminia.)
Arminio
(Wszystko usłyszał [lub: zrozumiał].)
Tusnelda
(O, ja nieszczęśliwa!)
Segest
Nareszcie tę twoją wyniosłą dumę
pognębioną się zobaczy. Złóż, zuchwalcze,
bezużyteczny oręż w ręce Tullusa.
Arminio
Jeszcze go chwytam i jeszcze mógłby cię życie kosztować;
ale broni ciebie bycie ojcem Tusneldy.
Oto miecz; ja nie oddaję go tobie, oddaję go Warusowi.
(Oddaje miecz Tullusowi, który, otrzymawszy go, wychodzi.)
Segest
I Warusowi, i mnie.
Dużo bardziej od niego sprawić, [że] zadrżysz, mogę ja.
Arminio
Drży się z twoim sercem, nigdy z moim.
Segest
My to zobaczymy.
Tymczasem ona niech idzie w kajdany [dosł.: w dyby],
dla gniewu mego zachowana.
[Przez] kaźń córki zbuntowanej i nieposłusznej
zobaczymy, czy Arminio jest do drżenia zdolny.
Tercet [Tusnelda, Arminio, Segest]
Dwa fagoty będą grać przez całą arię,
a pozostałe tylko w Ritornellach.
Segest
Będę umiał cię ugodzić przecie ja
w najczulsze [miejsce w] sercu.
Arminio
Umrę z bóstwem moim,
ale zobaczysz, jak się umiera.
Tusnelda
Małżonku ukochany, ach milcz, o Boże!
Nie powiększaj mi bólu.
Segest
Odejdź, nikczemna.
Tusnelda
Ach, ojcze, posłuchaj,
Segest
Nie, ojca serca nie czuję.
Tusnelda
Jedną chwilę.
Arminio
Jeden jedyny moment.
Segest
Nie, od pohamowania gniew jest uwolniony;
słyszę tylko moje okrucieństwo.
Tusnelda
(do Arminia)
Ach, utracony ukochany skarbie!
(do Segesta)
Ach, nielitościwy rodzicu.
Arminio
(do Tusneldy)
Ach, miłości zdradzona nadziejo!
(do Segesta)
Ach, nielitościwy rodzicu.
Segeste
Będę umiał cię ugodzić przecie ja, itd.
Arminio
Umrę z bóstwem moim, itd.
Tusnelda
Małżonku ukochany, ach milcz, o Boże! itd.
Tusnelda
Małżonku.
Arminio
Żono.
We Dwoje
Zatem żegnaj.
Ta chwila jak [bardzo] jest okrutna,
tylko te dusze to wiedzą,
które zaznały prawdziwej miłości.
Segeste
Słodszej od waszego cierpienia
nie zaznałem rozkoszy jeszcze.
Będę umiał cię ugodzić przecie ja, itd. [Da capo al fine]
SCÉNA JEDENÁCTÁ
Segeste, který vystoupí z úkrytu,
a Tullo se strážemi, a předchozí.
Segeste
Otec se mýlil, když důvěřoval.
Tusnelda
(Umírám!)
Arminio
(Jsem zrazen!)
Segeste
Hola, stráže! Útěk je zmařen
smělému únosci dívenek.
(Vojáci obestoupí Arminia.)
Arminio
(Vše vyzrazeno.)
Tusnelda
(Och, já nešťastnice!)
Segeste
Konečně tvou nadutou pýchu
srazím. Slož, troufalče,
zbytečný meč do rukou Tullovi.
Arminio
Ještě jej svírám, a ještě by tě to mohlo stát život,
ale máš štěstí, že jsi otec Tusneldy.
Hle má čepel, tobě jej nedám, postoupím jej Varovi.
(Podá meč Tullovi, který jej převezme a odchází.)
Segeste
Jak Varovi, tak mě.
Ještě víc se před ním budeš chvět, to tě donutím.
Arminio
Chvěje se tvé srdce, nikdy mé.
Segeste
To uvidíme.
Zatím ona s ním půjde v okovech,
mého hněvu ušetřena.
Muka vzpurné a neposlušné dcery,
možná Arminia přimějí se chvět.
Terzetto [Tusnelda, Arminio, Segeste]
Dva fagoty hrají během celé arie,
a ostatní jen v ritornelech.
Segeste
Já vím, jak tě udeřit
nejzranitelněji do srdce.
Arminio
Zemřu se svou láskou,
ty však také poznáš smrt.
Tusnelda
Milovaný můj, ach mlč, pro Boha!
Nestupňujte mé trápení.
Segeste
Odejdi, ty ničemná.
Tusnelda
Ach, otče, poslyš.
Segeste
Ne, srdce otcovské necítím.
Tusnelda
Jen na chvíli.
Arminio
Na jedinou chvíli.
Segeste
Ne, hněv můj nelze zarazit,
jen svou přísnost slyším.
Tusnelda
(k Arminiovi)
Ach, ztracen, můj milovaný!
(k Segestovi)
Ach, nelítostný otče.
Arminio
(k Tusneldě)
Ach, marná lásky naději!
(k Segestovi)
Ach, nelítostný otče.
Segeste
Já vím, jak tě udeřit, atd.
Arminio
Zemřu s mou láskou, atd.
Tusnelda
Milovaný můj, ach mlč, pro Boha! atd.
Tusnelda
Milovaný.
Arminio
Milovaná.
Ve Dvou
Sbohem tedy.
Jak krutá chvíle,
jen duše ty to ví,
co pravou lásku zažily.
Segeste
Sladší nežli z vašeho pádu
jsem radost ještě nezažil.
Já vím, jak tě udeřit, atd. [Da capo al fine]
ATTO SECONDO
Appartmenti di Varo ornati alla gotica.
AKT DRUGI
Komnaty Warusa o wystroju gotyckim.
JEDNÁNÍ DRUHÉ
Varovy komnaty zdobené v gotickém stylu.
SCENA PRIMA
Arminio e Segimiro.
Recitativo
Segimiro
Siam soli, non temer. Lode agli Dei.
La tela è ordita. Ne’ tuoi lacci, spero,
nella prossima notte cadrà il duce latino.
Arminio
E come?
Segimiro
Ascolta: ai tuoi seguaci è noto il tuo destin fatale.
Arminio
Il mio destino pende da quello della tua germana.
Se a lei non pensi, ogn’altra cura è vana.
Segimiro
E a lei pensato ho ancora. Essa in custodia
fu data a Sinorice. Il duce è questi
delle paterne squadre, e tutta deve
a me la sua fortuna.
Arminio
Ahimè! Pavento.
Segimiro
Perchè?
Arminio
Perchè siam nati
in un tempo sì reo, che i beneficii
altro non fan, che partorir gl’ingrati.
Segimiro
È ver, ma questi è fido. Egli una schiera
de’ tuoi più fidi, qual da lui sorpresa,
e fatta prigioniera, nelle mura introdusse.
Armata attende il notturno favor.
Si salvi il padre, altro non chiedo.
Pronto sono a perder me stesso,
purchè si veda un oppressore oppresso.
Arminio
Oh generoso amico! e qual mercede
render ti posso …
Segimiro
Taci; questa mia vita è dono tuo. Rammento …
Ma gente odo appressarsi. Altrui sospetto
render non mi voglio. Soffri per poco,
e ti raffrena: addio.
(Parte.)
SCENA PIERWSZA
Arminio i Segimer.
Recytatyw
Segimer
Jesteśmy sami, nie obawiaj się. Chwała bogom.
Zasadzka została przygotowana. W twoje sidła,
mam nadzieję, w najbliższą noc wpadnie wódz łaciński.
Arminio
A jak?
Segimer
Posłuchaj: twoim zwolennikom jest znany twój los ponury.
Arminio
Mój los zależy od [losu] twojej siostry.
Jeśli o niej nie myślisz, wszelka inna troska jest daremna.
Segimer
I o niej pomyślałem także. Ona pod straż
została oddana Sinoricemu. Dowódcą jest on
ojcowskich oddziałów, a całą zawdzięcza [dosł.: jest dłużny]
mnie swoją fortunę.
Arminio
Biada! Boję się.
Segimer
Dlaczego?
Arminio
Ponieważ urodziliśmy się
w czasie tak występnym, że dobrodziejstwa
nic inego nie czynią, jak płodzenie niewdzięcznych.
Segimer
[To] prawda, ale ten jest wierny. On oddział
twoich najwierniejszych, jakoby przez niego zaskoczony
i uwięziony, w mury wprowadził.
Uzbrojony czeka na nocy sprzyjanie.
Niech ocaleje ojciec, [o nic] innego nie proszę.
Gotów jestem zgubić siebie samego,
byle tylko się zobaczyło ciemiężyciela uciemiężonego.
Arminio
O szlachetny przyjacielu! I jaką wdzięczność
zwrócić ci mogę…
Segimer
Milcz; to moje życie jest darem twoim. Pamiętam…
Ale ludzi słyszę zbliżających się. Innego podejrzliwym
uczynić [wobec] mnie nie chcę. Znoś przez chwilę
i powstrzymaj się: żegnaj.
(Wychodzi.)
SCÉNA PRVNÍ
Arminio a Segimiro.
Recitativ
Segimiro
Jsme sami, neboj se. Chvála bohům.
Lest je zosnována. Do tvých sítí, doufám,
příští noc spadne latinský velitel.
Arminio
Cože?
Segimiro
Poslyš, tví věrní ví, o tvém osudu.
Arminio
Můj osud závisí na osudu tvé sestry.
Nemyslíš-li na ni, nic mne nezajímá.
Segimiro
Na ni jsem také myslel. V poutech
byla odvedena k Sinoricemu, veliteli
otcova vojska, on je mi zavázán
svým životem.
Arminio
Běda! Bojím se.
Segimiro
Proč?
Arminio
Narodili jsme se
v tak těžkých časech, že dobrodiní
není nic jiného, než plodem nevděčníků.
Segimiro
Pravda, ale jemu důvěřuji. Šik
tvých nejvěrnějších, jenž Sinorice překvapil
a na oko zajal, sám zavede za hradby.
Ozbrojeni využijí noci.
Ušetři otce, jiného nežádám.
Připraven jsem přijít o život,
jen když utlačovatel bude utlačen.
Arminio
Ach dobrý příteli! Jakým darem
ti mohu oplatit…
Segimiro
Tiše, život můj je darem od tebe. Pamatuji…
Však slyším, jak se kdosi blíží. Podezření u nich
vzbudit nechci. Vydrž ještě,
a buď zdrženlivý: sbohem.
(Odejde.)
SCENA SECONDA
Arminio, poi Segeste con Tullo.
Arminio
Dei Numi il più gran dono è un amico fedel.
Trova un tesoro, chi’l trova; e per chi regna,
questo dono divin tanto è più caro,
quanto tra falsi il fido amico è raro.
Segeste
Prence …
Arminio
Che vuoi?
Segeste
Mi duole, che di nuove funeste
Tullo nunzio a te venga.
Arminio
A che stupirsi, quando unito sen vien Tullo a Segeste?
E ben: parla.
Tullo
Tu devi i passi miei seguire.
Arminio
E chi l’impone?
Tullo
Chi non rende ragione
De’ suoi voleri un prigioniero.
Arminio
È vero: son prigionier, ma un prigionier,
che nacque a dominar, non a servir;
che oppresso fu solo, ma non vinto;
che può fra lacci ancora l’ambizioso alloro
a Cesare sfrondare in sulla chioma,
e far tremar il Campidoglio, e Roma.
Segeste
Sì audace non parlar. Chiede il tuo stato
umiltà, non orgoglio.
Tullo
Ridon di tue minacce
Roma, Augusto, il senato, e il Campidoglio.
Arminio
Chi sa? potriano in pianto cangiare
il riso un dì.
Segeste
Non lusingarti, il colpo a vuoto andò.
Tullo
Son già palesi le trame tue.
Segeste
L’iniquo Sinorice
del nero tradimento la pena omai pagò.
Arminio
(Numi, che sento!)
Tullo
Un tuo seguace istesso per sete ingorda
d’una vil mercede, l’inganno preparato
fece noto a Segeste.
Arminio
(Ah, scellerato! e la sposa? e l’amico?
Oh Dio!)
Segeste
Lo vedo, che il fulmine improviso
gelar ti fè.
Arminio
T’inganni. Non ha la rea fortuna,
ancor che tutto ai miei desir contrasti,
per la costanza mia colpo che basti.
Aria di Arminio
Veggo il mio fato con alma forte,
non ha più strali per me la sorte;
per me la morte terror non ha,
per me la sorte non ha più strali,
per me la morte terror non ha.
Se sgomentarmi credesti mai,
lo credi invano: t’inganni assai;
non sa quest’alma che sia viltà.
Veggo il mio fato con alma forte, ecc.
(Parte acompagnato da Tullo, e da alcune guardie.)
SCENA DRUGA
Arminio, potem Segest z Tullusem.
Arminio
Bogów największym darem jest przyjaciel wierny.
Znajduje skarb, kto go znajduje; a dla [tego], kto rządzi,
ten dar boski tym bardziej jest drogi,
im [bardziej] wśród fałszywych wierny przyjaciel jest rzadki.
Segest
Książę…
Arminio
Czego chcesz?
Segest
Boleję, że nowin ponurych
Tullus [jako] posłaniec do ciebie przychodzi.
Arminio
Czemu się dziwić, gdy razem przychodzi Tullus z Segestem?
Dobrze więc, mów.
Tullus
Ty musisz śladem moim [dosł.: za krokami moimi] pójść.
Arminio
A kto to rozkazuje?
Tullus
[Ten], kto nie zdaje sprawy
ze swojej woli [przed] więźniem.
Arminio
[To] prawda: jestem więźniem, ale więźniem,
który narodził się, by władać, nie służyć;
który pognębiony był tylko, lecz nie pokonany;
który mógłby w kajdanach jeszcze dumny laur
Cezarowi zerwać z głowy [dosł.: włosów]
i sprawić, [że] zadrży Kapitol i Rzym.
Segest
Tak zuchwale nie mów. Wymaga twój stan
pokory, nie pychy.
Tullus
Śmieją się z twoich gróźb
Rzym, August, senat i Kapitol.
Arminio
Kto wie? Mogliby w płacz zmienić
śmiech pewnego dnia.
Segest
Nie łudź się, cios chybił [dosł.: w pustkę trafił].
Tullus
Zostały już ujawnione intrygi twoje.
Segest
Niegodziwy Sinorice
za czarną zdradę karę już zapłacił.
Arminio
(Bogowie, co słyszę!)
Tullus
Pewien twój zwolennik sam z żądzy nienasyconej
podłej wdzięczności, podstęp przygtowany
wyjawił [dosł.: uczynił znanym] Segestowi.
Arminio
(Ach, łajdak! A narzeczona? A przyjaciel?
O Boże!)
Segest
To widzę, że grom niespodziewany
[sprawia, że] lodowaciejesz.
Arminio
Mylisz się. Nie ma przewrotna fortuna,
nawet gdy cała moim pragnieniom się sprzeciwia,
dla wytrwałości mojej ciosu, który by wystarczył.
Aria Arminia
Widzę mój los z duszą silną,
nie ma już strzał dla mnie los;
dla mnie śmierć grozy nie ma,
dla mnie los nie ma już strzał,
dla mnie śmierć grozy nie ma.
Jeśli, [że] przerazisz mnie, wierzyłeś kiedykolwiek,
wierzysz w to daremnie: mylisz się bardzo;
nie wie ta dusza, czym byłoby tchórzostwo.
Widzę mój los z duszą silną, itd.
(Wychodzi z Tullusem i kilkoma strażnikami.)
SCÉNA DRUHÁ
Arminio, poté Segeste s Tullem.
Arminio
Bohů dar největší je věrný přítel.
Poklad našel ten, kdo jej má; a pro vladaře,
ten znamenitý dar o to dražší,
o co mezi falešnými je věrný přítel vzácnější.
Segeste
Kníže…
Arminio
Co chceš?
Segeste
Je mi líto, že jako posel špatných zpráv
za tebou Tullo přichází.
Arminio
Není divu, když Tullo přichází se Segestem?
Dobrá, mluv.
Tullo
Musíš mne následovat.
Arminio
A čí je to rozkaz?
Tullo
Toho, kdo rozhoduje
svévolně o osudu vězně.
Arminio
Pravda: jsem vězeň, ale takový,
jenž se narodil pro trůn, ne pro porobu,
jenž je pouze utlačen, ne poražen,
jenž může i v okovech sekat
Cesarovi z koruny vítězný vavřín,
a třást se bude Kapitol i Řím.
Segeste
Tak troufale nemluv. Tvůj stav si žádá
pokoru, ne pýchu.
Tullo
Směje se tvým hrozbám
Řím, Augustus, senát i Kapitol.
Arminio
Kdo ví? Třeba se jednou v pláč promění
jejich smích.
Segeste
Tomu nevěř, míříš vedle.
Tullo
Tvé lsti byly odhaleny.
Segeste
Podlý Sinorice
za zradu již pyká.
Arminio
(Bohové, co to slyším!)
Tullo
Tvůj služebník sám nenasytný zalyká se
hanebnou odměnou, o připravované lsti
zpravil Segesta.
Arminio
(Ach, ničemo! A má vyvolená? A přítel?
Ach Bože!)
Segeste
Vidím, že jak bleskem jsi naráz
strnul.
Arminio
Mýlíš se. Krutost osudu,
přestože vše proti mně spěje,
nezasadila ránu mé pevnosti.
Arie Arminia
Hledím na svůj úděl skrz silnou duši,
štěstěna nemá víc šípů,
smrt mi nenahání strach,
štěstěna nemá víc šípů,
smrt mi nenahání strach.
Doufal jsi kdy, že budu se střást,
doufáš jen marně: mýlíš se dost.
duše má neví, co je zbabělost.
Hledím na svůj úděl skrz silnou duši, atd.
(Odejde doprovázen Tullem a několika strážemi.)
SCENA TERZA
Segeste, indi Marzia.
Recitativo
Segeste
Fabro di sue sventure, non si lagni d’altrui.
Marzia
Pietà, Segeste; virtude ha il suo confin.
Se lo trapassa, più virtude non è.
Segeste
Marzia, perdona.
Marzia
La pietà che ti chiedo è per Tusnelda.
Segeste
È di pietade indegna.
Marzia
Di qual delitto è rea?
Segeste
D’amor.
Marzia
Che nasce in noi senza di noi.
Segeste
Ragion corregga di natura il difetto.
Marzia
A chiuso ciglio splende la luce invano.
Segeste
A disserrarlo adunque d’un severo rigor
giovi la mano.
Marzia
L’ira del vento accresce,
non calma la tempesta, ed il rigore
rende più cieco un disperato amore.
Placati, ascolta in seno,
come ti parla il cor di padre.
Io vedo dal tuo volto,
che senti le sue tenere voci.
Ah, le seconda. Sei crudel, se resisti.
Io non pretendo, che l’alma tua severa
al mio pregar si pieghi.
Segeste
Taci: non più. Di Varo alla germana
anco ad onta del cor, nulla si nieghi.
(Alle guardie, alcune delle quali partono.)
Custodi, olà!
Sia posta in libertà Tusnelda.
Arminio è in ceppi, non ho di che temere.
È ver, che rea, di mio piacer
divenne il mio tormento;
ma son padre; m’è figlia; ed io lo sento.
Aria di Segeste
Sento a dispetto, del mio rigore,
come l’affetto di genitore
seduce l’alma colla pietà.
La figlia è rea: son padre offeso,
nel cor mi ferve lo sdegno acceso.
Ma che! di padre l’ira nel core
come un vapore mancando va.
Sento a dispetto, del mio rigore, ecc.
(Parte.)
SCENA TRZECIA
Segest, następnie Marcja.
Recytatyw
Segest
Kowal swoich niedoli niech nie skarży się na innego.
Marcja
Litości, Segeste; męstwo [lub: cnota] ma swoją granicę.
Jeśli ją przekroczy, już męstwem [lub: cnotą] nie jest.
Segest
Marcjo, wybacz.
Marcja
Litość, o którą cię proszę, jest dla Tusneldy.
Segest
Jest litości niegodna.
Marcja
Jakiej zbrodni jest winna?
Segest
Miłości.
Marcja
Która rodzi się w nas bez nas.
Segest
Rozum niech naprawi natury defekt.
Marcja
Dla zamkniętego oka lśni światło daremnie.
Segest
By otworzyć je zatem, surowego rygoru
potrzebujesz ręki.
Marcja
Furia wiatru powiększa,
nie uspokaja burzy, a rygor
czyni bardziej zaślepioną rozpaczliwą miłość.
Uspokój się, posłuchaj w piersi,
jak [do] ciebie przemawia serce ojca.
Ja widzę po twojej twarzy,
że słyszysz jego czułe głosy.
Ach, usłuchaj ich. Jesteś okrutny, jeśli się opierasz.
Ja nie wymagam, by duch twój surowy
do mego błagania się przychylił.
Segest
Milcz, już dosyć. Warusa siostrze,
nawet wbrew sercu, niech niczego się nie odmawia.
(Do strażników, z których kilku wychodzi.)
Strażnicy, hej tam!
Niech zostanie wypuszczona na wolność Tusnelda.
Arminio jest w dybach, nie [muszę] nikogo się bać.
To prawda, że występna, z mojej radości
stała się moją udręką;
lecz jestem ojcem; [ona] jest mi córką; i ja to czuję.
Aria Segesta
Czuję wbrew mojej srogości,
jak uczucie rodzica
zwodzi duszę litością.
Córka jest występna: jestem ojcem znieważonym,
w sercu mi wrze gniew rozpalony.
Lecz co [to]! Ojca gniew w sercu
jak opar słabnie [wciąż].
Czuję wbrew mojej srogości, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA TŘETÍ
Segeste, po něm Marzia.
Recitativ
Segeste
Sám jsi strůjcem svého neštěstí, nestěžuj si na druhé.
Marzia
Milost, Segeste, ctnost má své hranice.
Překročíš-li je, o ctnost již neběží.
Segeste
Marzio, odpusť.
Marzia
Milost žádám pro Tusneldu.
Segeste
Milosti je nehodna.
Marzia
Čím se provinila?
Segeste
Láskou.
Marzia
Která se v nás rodí nehledě na rozum.
Segeste
Rozum má napravovat chyby přírody.
Marzia
Zavřeným očím světlo marně svítí na cestu.
Segeste
Abys je otevřel, je třeba mít
pevnou ruku.
Marzia
Hněv s větrem sílí,
bouři neuklidní, a přísnost
ještě víc zaslepí nešťastnou lásku.
Utiš se, poslouchej srdce,
co říká otcovská láska.
Z tvé tváře vidím,
že cítíš její laskavý hlas.
Ach, naslouchej mu. Jsi krutý, jestli se tomu bráníš.
Já tě nenutím, aby tvá přísnost
podlehla mým slovům.
Segeste
Mlč, dost už. Dokonce Varově sestře
je to proti srdci, ničemu se nebráním.
(K strážím, z nichž někteří odcházejí.)
Stráže, hola!
Nechť je na svobodu puštěna Tusnelda.
Arminio je v okovech, není čeho se bát.
Pravda, vinna je, z mého potěšení
stalo se utrpení,
avšak jsem otec, ona má dcera, a já s ní cítím.
Arie Segesta
Navzdory své tvrdosti cítím,
jak otcovská láska
svádí duši k soucitu.
Dcera je vinna, otec je zahanben,
v srdci planu hněvem.
Nu což! Zloba otcovská
jak pára nad hrncem zmizí.
Navzdory své tvrdosti cítím, atd.
(Odejde.)
SCENA QUARTA
Marzia, Varo, e Tullo.
Recitativo
Marzia
Imploro altrui la libertade, e amore,
che in servitù mi tiene,
m’addoppia i giri delle sue catene.
Varo
Germana.
Marzia
Varo.
Varo
Udisti qual periglio ne sovrastò?
Marzia
Che fu?
Varo
Nascose insidie tese Arminio ne avea.
Dovea ciascuno, nella prossima notte,
perder o vita, o libertà.
Marzia
Che sento!
Tullo
Ma non soffrono i Numi un tradimento.
Freme fra i lacci avvolto invano il traditor.
Dovrebbe alfine degl’attentati suoi
pagar la pena; ed a punirlo Varo,
che ha tollerato assai, dovrebbe omai pensar.
Varo
Già ci pensai.
Marzia
Su, mio germano amato: al grave eccesso
pensa una pena egual.
Varo
Ci penso adesso.
Tullo
Non ascoltare i moti della pietà natia.
Marzia
La legge osserva del rigore più severo.
Tullo
Roma lo vuol.
Marzia
Giustizia il chiede.
Varo
È vero.
Ebbene: udite adesso la pena che destina
di Roma un figlio al reo:
sposa d’Arminio tu, mia germana,
al nuovo dì sarai.
Marzia
Questa è la pena sua?
Tullo
Varo, che fai?
Troppo mi sembra strano …
Varo
Faccio quel, che far deve un cor romano.
Prendi, con questa gemma
allo sposo avrai libero ingresso.
Digli, che teco il giorno
può sol tornare a riveder.
Decisa è da me la sua sorte;
o la mano di Marzia, oppur la morte.
(Le porge l’anello, e Marzia resiste.)
Marzia
Come, signor …
Varo
Non repugnar.
Marzia
Ch’io vada sola …
Varo
Segeste sarà teco.
Marzia
(Oh, Dio!)
Varo
Tullo, va il prence ad avvertir.
(Tullo parte.)
Marzia
Ma vuoi …
Varo
Ma vuò’ Roma ubbidita.
Marzia
E debbo io dunque a un novello rifiuto …
Varo
No, non l’avrai.
(In atto di partire.)
Marzia
Ma senti …
Varo
Ho risoluto.
Aria di Varo
Vanne, ed opprimi intanto
qualche segreto affetto;
nel tuo confuso aspetto
tutto ti leggo il cor.
Tu del roman decoro
L’offesa non paventi;
contrasti, perchè senti,
che in te repugna amor.
Vanne ed opprimi intanto, ecc.
(Parte.)
SCENA CZWARTA
Marcja, Warus i Tullus.
Recytatyw
Marcja
Błagam o innego wolność, a miłość,
która w niewoli mnie trzyma,
podwaja mi zwoje swoich łańuchów.
Warus
Siostro.
Marcja
Warusie.
Warus
Słyszałaś, jakie niebezpieczeństwo nam [zagrażało]?
Marcja
Co się stało?
Warus
Ukrył sidła rozstawione Arminio przed nami był.
Miał każdy w następną noc
stracić albo życie, albo wolność.
Marcja
Co słyszę!
Tullus
Ale nie zniosą bogowie zdrady.
Drży [wzburzeniem] spętany daremnie zdrajca.
Powinien nareszcie za zamachy swoje
zapłacić karę; a żeby ukarać go, Warus,
który tolerował wiele, powinien teraz pomyśleć.
Warus
Już o tym pomyślałem.
Marcja
Dalej, mój bracie ukochany: dla ciężkiego występku
pomyśl o karze równej.
Warus
O tym myślę teraz.
Tullus
Nie słuchaj odruchów litości wrodzonej.
Marcja
Prawa przestrzegaj o rygorze najsurowszym.
Tullus
Rzym tego chce.
Marcja
Sprawiedliwość tego żąda.
Warus
To prawda.
A zatem: słuchajcie teraz kary, którą przeznacza
Rzymu syn temu przestępcy:
małżonką Arminia ty, moja siostro,
z nowym dniem zostaniesz.
Marcja
To jest kara jego?
Tullus
Warusie, co robisz?
Nazbyt wydaje mi się dziwne…
Warus
Robię to, co zrobić musi serce rzymskie.
Weź, z tym klejnotem
do narzeczonego będziesz mieć swobodny wstęp.
Powiedz mu, że przy tobie dzień
może jedynie na powrót oglądać.
Zdecydowany został przeze mnie jego los:
albo ręka Marcji, albo śmierć.
(Podaje jej pierścień, a Marcja opiera się.)
Marcja
Jak [to], panie…
Warus
Nie wzdragaj się.
Marcja
Żebym poszła sama…
Warus
Segest będzie z tobą.
Marcja
(O Boże!)
Warus
Tullusie, idź księcia uprzedzić.
(Tullus wychodzi.)
Marcja
Ale chcesz…
Warus
Ale chcę [wobec] Rzymu posłuszeństwa.
Marcja
I powinnam ja zatem na nową odmowę…
Warus
Nie, nie będziesz jej mieć.
(Chce odejść.)
Marcja
Ale posłuchaj…
Warus
Zdecydowałem.
Aria Warusa
Odejdź i ujarzmij tymczasem
jakieś skrywane uczucie;
w twojej pomieszanej twarzy
całe ci czytam serce.
Ty rzymskiego honoru
zniewagi się nie obawiasz;
opierasz się, ponieważ czujesz,
że w tobie sprzeciwia się miłość.
Odejdź i ujarzmij tymczasem, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA ČTVRTÁ
Marzia, Varo, a Tullo.
Recitativ
Marzia
Přimlouvám se za svobodu a lásku jiných,
přitom ona mne drží spoutanou,
a obtáčí mně vězeňskými řetězy.
Varo
Sestro.
Marzia
Varo.
Varo
Slyšela jsi, jaké nebezpečí hrozí?
Marzia
Co se stalo?
Varo
Před námi Arminio utajil své spiknutí.
Všichni jsme měli příští noci
přijít o život či o svobodu.
Marzia
Cože!
Tullo
Bohové však netrpěli jeho zradu.
Marně se zrádce zmítá znova lapen.
Měl by za své útoky
konečně zaplatit, a jak jej ztrestat, Varo,
jenž byl trpělivý dost, ať nyní přemýšlí.
Varo
Již jsem na to pomyslel.
Marzia
Tak, můj drahý bratře, těžké provinění
zaslouží odpovídající trest.
Varo
Na to nyní myslím.
Tullo
Neposlouchej své sklony k soucitu.
Marzia
Drž se zákonu nejpřísnějšího.
Tullo
Řím si to přeje.
Marzia
Spravedlnost to žádá.
Varo
Pravda.
Dobrá: slyšte nyní trest, jenž proviněnému
určil syn Říma:
manželkou Arminia, ty má sestro,
se za svítání staneš.
Marzia
Toto je jeho trest?
Tullo
Varo, co to znamená?
To se mi nezdá…
Varo
Dělám jen, co se od římského srdce žádá.
Tady, s tím šperkem
můžeš volně vejít k nastávajícímu.
Řekni mu, že jedině s tebou
může spatřit světlo světa.
Rozhodl jsem o jeho osudu,
buď Marziina ruka, nebo smrt.
(Podá jí prsten a Marzia nesouhlasí.)
Marzia
Jakže, pane…
Varo
Neprotiv se.
Marzia
Půjdu sama…
Varo
Segeste bude s tebou.
Marzia
(Ach Bože!)
Varo
Tullo, jdi zpravit knížete.
(Tullo odejde.)
Marzia
Ale chci…
Varo
Řím si žádá pošlušnost.
Marzia
Já musím znova odmlouvat…
Varo
Ne, nesvolím.
(Chystá se odejít.)
Marzia
Poslyš přece…
Varo
Rozhodl jsem.
Arie Vara
Jdi, a mezi tím potlač
ve své hloubi cit,
ve tvém zmateném pohledu
se ti zračí celé srdce.
Ty, jenž máš římskou hrdost,
se urážky nezalekneš,
zmatená, proč se cítíš,
to se v tobě vzpírá láska.
Jdi a zatím potlač, atd.
(Odejde.)
SCENA QUINTA
Marzia, e poi Segimiro.
Recitativo
Marzia
Ah, che pur troppo è vero. Oh, me infelice!
Eppur, misera, a forza
i miei più dolci affetti
dovrò a Roma svenar? Barbara sorte!
Almen, pietosi Numi, fate
che non m’incontri nell’idol mio. Potrei …
Ma giunge. Ah, voi mi deridete, oh Dei!
Segimiro
Marzia!
Marzia
Addio.
(In atto di partire.)
Segimiro
Tu mi fuggi? Ascolta!
(Trattenendola.)
Marzia
O parti, o m’involo da te.
Segimiro
Perchè?
Marzia
Non sei per me che oggetto di tormento.
Segimiro
(Ah, forse la trama si scoprì.) Ma senti:
e quale mia colpa, nel tuo sdegno,
tutte a mio danno le sventure aduna?
Marzia
È la tua colpa il non averne alcuna.
Segimiro
(Respiro.)
Marzia
Al nosto amore Roma si oppone.
In avvenir dobbiamo evitarci l’un l’altro.
Segimiro
Mio ben, che dici?
E risolvesti adunque?..
Marzia
Di cedere al destin.
Segimiro
Sapessi almeno …
Marzia
Che vuoi saper? L’affanno,
che costa l’alma mia l’usar questa virtù?
Gli Dei lo sanno.
Segimiro
Ed è virtù lasciarmi,
fedel qual io ti sono?
Marzia
Sì, se ad onta del core io t’abbandono.
Segimiro
Ah, non è ver, non m’ami,
e non m’amasti mai.
Marzia
Addio, t’adoro ancor. Ma che far posso?
Figlia son io di Roma. Il suo riposo
mi destina in Arminio un altro sposo.
Segimiro
Non è che Arminio la cagion,
che tanto cangiarti fa? Ritorno in vita.
Marzia
Ah, caro, ci lusinghiamo invan.
Geme fra i ceppi nel carcer chiuso.
Segimiro
(Oh Dei!) Come! Arminio in catene?
In qual modo? Perchè?
Marzia
D’un attentato reo fu convinto.
Segimiro
(Ah, son scoperto. Però … chi sa?
Palese non fui, che a Sinorice …
Tradito non m’avrà.)
(Pensieroso, e confuso.)
Marzia
Che pensi?
Segimiro
A sciorre le catene d’Arminio.
Marzia
E che! Vaneggi?
Dono al tuo cieco affetto
un così nero detestabil pensier.
Segimiro
Come!
Marzia
Capace dunque saresti
di salvar di Roma l’inimico più fiero?
E tu dici d’amarmi? Ah, non è vero.
Segimiro
Ebbene! Di salvarlo la cura
si abbandoni all’infedel tua mano.
L’atto è degno di te; l’atto è romano.
Aria di Segimiro
Se ripigliarmi volevi il core,
perchè giurarmi d’amor la fè?
Dovevi allora disingannarmi,
che avevo l’armi contro di te.
Se ripigliarmi volevi il core, ecc.
(In atto di partire.)
SCENA PIĄTA
Marcja, a potem Segimer.
Recytatyw
Marcja
Ach, bo niestety to prawda. O, ja nieszczęśliwa!
Jednak, nieszczęsna, wbrew woli
moje najmilsze [dosł.: najsłodsze] uczucia
będę musiała dla Rzymu zabić? Okrutny losie!
Przynajmniej, litościwi bogowie, sprawcie,
bym się nie spotkała z bóstwem moim. Mogłabym…
Ale nadchodzi. Ach, wy ze mnie drwicie, o bogowie!
Segimer
Marcja!
Marcja
Żegnaj.
(Chce odejść.)
Segimer
Ty ode mnie uciekasz? Posłuchaj!
(Zatrzymując ją.)
Marcja
Albo odejdź, albo ucieknę od ciebie.
Segimer
Dlaczego?
Marcja
Jesteś dla mnie tylko przyczyną [dosł.: obiektem] udręki.
Segimer
(Ach, może spisek [został] odkryty.) Ale słuchaj:
i jaka moja wina w twoim gniewie [lub: pogardzie]
wszystkie na moją szkodę nieszczęścia łączy?
Marcja
Jest twoją winą [to, że] nie masz żadnej.
Segimer
(Oddycham [z ulgą].)
Marcja
Naszej miłości Rzym się sprzeciwia.
W przyszłości musimy unikać siebie nawzajem
[dosł.: jedno drugiego].
Segimer
Mój skarbie, co mówisz?
I zdecydowałaś zatem?..
Marcja
Poddać się przeznaczeniu.
Segimer
[Gdybym] wiedział przynamniej…
Marcja
Co chcesz wiedzieć? Udrękę,
którą kosztuje duszę moją stosowanie tej cnoty?
Bogowie to wiedzą.
Segimer
A jest cnotą zostawienie mnie,
wiernego [tak], jak ja tobie jestem?
Marcja
Tak, jeśli wbrew sercu ja cię opuszczam.
Segimer
Ach, nie jest [to] prawda, nie kochasz mnie
i nie kochałaś mnie nigdy.
Marcja
Żegnaj, uwielbiam cię nadal. Ale co zrobić mogę?
Córką jestem ja Rzymu. Jego spokój
mi przeznacza w Arminiu innego małżonka.
Segimer
Jest [tylko] Arminio powodem, który
[sprawia, że] tak bardzo się zmieniasz? Wracam do życia.
Marcja
Ach, drogi, łudzimy się daremnie.
Jęczy w dybach, w więzieniu zamknięty.
Segimer
(O bogowie!) Jak [to]! Arminio w kajdanach?
W jaki sposób? Dlaczego?
Marzia
W zamach występny był zamieszany.
Segimer
(Ach, zostałem odkryty. Lecz… kto wie?
Jawnym było [tylko] dla Sinoricego…
Nie zdradziłby mnie był.)
(Zamyślony i zmieszany.)
Marcja
Co zamierzasz [dosł.: myślisz]?
Segimer
Zdjąć kajdany Arminia.
Marcja
I cóż! Bredzisz?
Przypisuję twojemu ślepemu uczuciu
tak czarną, nienawistną myśl.
Segimer
Jak [to]!
Marcja
Zdolny zatem byłbyś
ocalić Rzymu wroga najsroższego?
I ty mówisz, [że] mnie kochasz? Ach, nie jest [to] prawdą.
Segimer
Dobrze więc! [O] ocalenie go troska
niech [zostanie] pozostawiona niewiernej twojej ręce.
Ten czyn jest godny ciebie; ten czyn jest rzymski.
Aria Segimera
Jeśli odebrać mi chciałaś serce,
po co [było] przysięgać mi miłości wierność?
Powinnaś była wtedy mnie [pozbawić złudzeń],
gdy miałem broń przeciwko tobie.
Jeśli odebrać mi chciałaś serce, itd.
(Chce wyjść.)
SCÉNA PÁTÁ
Marzia, a pak Segimiro.
Recitativ
Marzia
Ach, to bohužel je pravda. Ó, já nešťastná!
Přesto, já ubohá, pod tíhou
nejněžnější lásky
mám být v Římě rozdrcena? Krutý úděl!
Alespoň, milostiví bohové, kéž
se nesetkám se svou láskou. Mohla bych…
On ale přichází. Ach, vysmíváte se mi, bohové!
Segimiro
Marzio!
Marzia
Sbohem.
(Chystá se odejít.)
Segimiro
Prcháš přede mnou? Poslyš!
(Zadrží ji.)
Marzia
Odejdi, nebo před tebou se skryji.
Segimiro
Proč?
Marzia
Jsi pro mne jen důvodem utrpení.
Segimiro
(Ach, snad byl komplot vyzrazen.) Přec poslouchej:
čím jsem vinen, proč se hněváš,
mohu za to, že neštěstí se sčítá?
Marzia
Tvá vina je, že ničím ses neprovinil.
Segimiro
(To je úleva.)
Marzia
Řím brání naší lásce.
V tom, co přijde, se sobě musíme vyhýbat.
Segimiro
Má drahá, co říkáš?
Je to tvé rozhodnutí?
Marzia
Přijmout osud.
Segimiro
Chtěl bych jen znát…
Marzia
Co chceš znát? Trápení,
jež mou duši stojí dostát ctnosti?
Bohové to vědí.
Segimiro
Je ctnostné opustit mne,
i když jsem ti věrný?
Marzia
Ano, opustím-li tě navzdory svému srdci.
Segimiro
Ach, to není pravda, nemiluješ mne,
a nikdy jsi mne nemilovala.
Marzia
Sbohem, stále tě miluji. Co zmohu však?
Jsem dcerou Říma. Jeho mír
mi káže vzít si Arminia.
Segimiro
Arminio je příčinou,
že jsi se tak změnila? Vrátil se živ.
Marzia
Ach, drahý, nadarmo se radujeme.
Úpí v okovech v temném vězení.
Segimiro
(Bohové!) Cože! Arminio v zajetí?
Jak? Proč?
Marzia
Zapletl se do podlých intrik.
Segimiro
(Ach, jsem odhalen. Ale… kdo ví?
Věděl o mně jen Sinorice…
Nezradil by mne.)
(Zamyšlený a zmatený.)
Marzia
Na co myslíš?
Segimiro
Jak rozvázat Arminiova pouta.
Marzia
Cože! Blouzníš?
Přisuzuji tvé slepé lásce
ten temný a zavrženíhodný nápad.
Segimiro
Cože!
Marzia
Byl bys schopen
zachránit nejzavilejšího nepřítele Říma?
A ty říkáš, že mne miluješ? To není pravda.
Segimiro
Nuže! O záchranu tu běží,
vzdáš svou ruku nepříteli.
Ten čin je tě hoden, je to římský čin.
Arie Segimira
Pokud chtěla jsi mi vyrvat srdce,
nač věrnou lásku přísaháš?
Měla jsi mne zbavit klamu,
se zbraní se ti postavím.
Chceš-li vyrvat mi srdce, atd.
(Chystá se odejít.)
SCENA SESTA
Segeste, che trattiene Segimiro, e detta.
Recitativo
Marzia
Fermati, ascolta.
Segeste
Figlio: i passi arresta.
Segimiro
Ubbidisco, signore.
(Ah, ch’io pavento …)
Segeste
Perchè così confuso?
Che vuol dir quel pallor?
Marzia
Cospira Arminio alla perdita nostra
e in tal periglio non vuoi confuso,
e impallidito il figlio?
Segeste
Ma il periglio cessò.
Segimiro
Chi mai capace creduto Arminio avrìa
d’un tradimento?
Marzia
Col fin de’ giorni suoi dovrìa pagarlo.
Segeste
È ver:
ma il tuo germano, forse quel giorno aspetta,
che più non potrà far la sua vendetta.
Or basta: per suo cenno al carcere t’invia.
Colà ti scorti Segimiro in mia vece.
Segimiro
Andiam. Son pronto.
(Inaspettato evento.)
Marzia
Con Segimiro?
(Oh Dio! che gran cimento!)
Segimiro
Marzia, che tardi?
Marzia
Penso, che Segeste meglio potria …
Segeste
T’inganni. Il tuo germano istesso crede,
che a volger sia quel cor feroce
atto più assai del genitore, il figlio.
Marzia
Che labirinto è il mio! Numi, consiglio!
Segimiro
Non dubitar: vedrai, che a me si arrenderà.
Non più dimora. Andiam.
Marzia
T’arresta. Non è tempo ancora.
Prendi, Segeste: è questa la gemma
che il germano mi diè poc’anzi,
ond’io avessi al prigionier libero ingresso.
Io la consegno a te. Rendila a lui.
(Da l’anello a Segeste.)
Dì, ch’egli stesso vada l’orgoglioso a tentar;
ch’egli s’adopri tanto,
che giunga a divenir Romano;
e poscia ad onta del cor mio,
che vive per altr’oggetto in amoroso impegno;
dì, che vittima sua d’esser non sdegno.
(entra in cadenza)
Aria di Marzia
Se mi è caro l’idol mio,
lo sa amor, gli Dei lo sanno,
sanno ch’io morrei d’affanno,
se il dovessi abbandonar.
Ma pur vittima vogl’io
farmi allor del mio germano,
se in Arminio un cor romano
potrà farmi ritrovar.
Se mi è caro l’idol mio, ecc.
(Parte.)
SCENA SZÓSTA
Segest, który zatrzymuje Segimera, i taż sama.
Recytatyw
Marcja
Zatrzymaj się, posłuchaj.
Segest
Synu, kroki wstrzymaj.
Segimer
[Jestem] posłuszny, panie.
(Ach, bo ja się obawiam…)
Segest
Dlaczego tak zmieszany?
Co ma znaczyć [dosł.: chce powiedzieć] ta bladość?
Marcja
Spiskuje Arminio na zgubę naszą,
a w takim zagrożeniu nie chcesz zmieszanego
i pobladłego syna?
Segest
Lecz zagrożenie ustało.
Segimer
Któż za zdolnego byłby uważał Arminia
do zdrady?
Marcja
Końcem życia swego [dosł.: dni swoich] powinien zapłacić
za to.
Segest
[To] prawda:
ale twój brat być może na ten dzień czeka,
gdy [tamten] już nie będzie mógł dokonać swojej zemsty.
Teraz dosyć: na jego rozkaz do więzienia ciebie posyła.
Tam niech ci towarzyszy Segimer zamiast mnie.
Segimer
Chodźmy. Jestem gotowy.
(Niespodziewane zdarzenie.)
Marcja
Z Segimerem?
(O Boże! Jakie wielkie wyzwanie!)
Segimer
Marcjo, czemu się ociągasz?
Marcja
Myślę, że Segest lepiej mógłby…
Segest
Mylisz się. Twój brat sam uważa,
że do nakłonienia byłby tego serca okrutnego
zdatny dużo bardziej od ojca - syn.
Marcja
Jakie pomieszanie jest moje! Bogowie, rady!
Segimer
Nie powątpiewaj: zobaczysz, że mi ulegnie.
Dosyć zwlekania. Chodźmy.
Marcja
Stój. Nie jest to pora jeszcze.
Weź, Segeste: to jest klejnot,
który brat mi dał przed chwilą,
abym miała do więźnia wolny dostęp.
Ja go powierzam tobie. Zwróć go jemu.
(Daje pierścień Segestowi.)
Powiedz, żeby on sam poszedł tego pyszałka nakłonić;
żeby on się postarał tak [bardzo],
żeby osiągnął, [iż tamten] zostanie Rzymianinem;
a potem wbrew sercu memu,
które żyje dla innego obiektu w miłosnym zapale;
powiedz, że być ofiarą jego nie pogardzę.
(wchodzi w rytm)
Aria Marcji
Czy jest mi drogie bóstwo moje,
to wie miłość, bogowie to wiedzą,
wiedzą, że umarłabym ze zmartwienia,
gdybym go musiała opuścić.
Lecz jednak ofiarą chcę ja
uczynić siebie wtedy mego brata,
jeśli w Arminiu serce rzymskie
zdoła sprawić, [bym] znalazła.
Czy jest mi drogie bóstwo moje, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA ŠESTÁ
Segeste, zadrží Segimira, a předchozí.
Recitativ
Marzia
Stůj, poslyš.
Segeste
Synu, zadrž.
Segimiro
Poslouchám tě, pane.
(Ach, bojím se…)
Segeste
Proč ten zmatek?
Co znamená ta bledost?
Marzia
Arminio osnuje náš pád,
v takovém nebezpečí není tvůj syn
právem zmatený a bledý?
Segeste
Nebezpečí bylo odvráceno.
Segimiro
Kdo by věřil, že Arminio bude schopen
takové zrady?
Marzia
Měl by to zaplatit životem.
Segeste
Pravda,
tvůj bratr se nemůže dočkat, až prijde den,
kdy Arminio nebude moci vykonat svou mstu.
Dost již, rozkazem tě za ním do vězení posílá.
Segimiro tě tam doprovodí namísto mne.
Segimiro
Jdeme. Jsem připraven.
(Nečekaná věc.)
Marzia
Segimiro?
(Bože! Nezměrná zkouška!)
Segimiro
Marzio, proč otálíš?
Marzia
Myslím, že Segeste by mne lépe…
Segeste
Mýlíš se. Sám tvůj bratr je přesvědčen,
že snad lépe než otec, přiměje
toho neurvalce k činu syn.
Marzia
Co mám teď dělat! Bohové, poraďte!
Segimiro
Neváhej, uvidíš, že na mne dá.
Nemeškejme. Jdeme.
Marzia
Stůj. Ještě není čas.
Tady máš, Segeste, šperk,
jenž mi bratr věnoval před chvílí,
abych měla volný vstup k vězněnému.
Já ti jej věnuji. Vrať mu ho.
(Podá prsten Segestovi.)
Řekni, ať on sám zkusí troufalce si naklonit,
ať on se vynasnaží,
ať udělá z něj Římana,
pak budu svému srdci navzdory,
když on snese žít pro jinou,
řekni, že pak i já se svolně obětuji.
(vstupuje do kadence)
Arie Marzii
Při tom, že je mi můj milý vším,
láska to ví, bohové to ví,
že smutkem zemřu,
když jej opustím.
Obětovat jsem se přesto chtěla
bratrovi k vůli,
kéž v Arminiovi srdce Římana
pomůže mi nalézti.
Při tom, že je mi můj milý vším, atd.
(Odejde.)
SCENA SETTIMA
Segeste, e Segimiro.
Recitativo
Segeste
Di Marzia il caso è strano.
Segimiro
È ver. Ma, padre, scusa il soverchio ardir:
chi sa, che Varo non si offenda di te?
Potuto avresti fuggir l’inutil cura
d’un sì noioso impegno.
(Ecco affatto svanito il mio disegno.)
Segeste
Tu non sai quel che penso.
A Varo io voglio servire, e insieme
della sua germana il decoro salvar.
Segimiro
Come!
Segeste
Tusnelda vada ad Arminio.
Il persuada, e soffra,
nell’obligar l’amante a un altro amore,
così la pena del suo folle errore.
Segimiro
(Torno a sperar.)
Non v’era un compenso più giusto.
In questa guisa ottien Varo l’intento.
Non si espone Marzia a un insulto.
Arminio resistere ai consigli non potrà dell’amata;
esso è punito, e la germana ingrata.
Ah, caro genitor! Quanto detesto
anch’io la colpa mia! Perdona: errai
cieco d’amor, del proprio male ignaro;
or lo conosco, e ad evitarlo imparo.
Ma vien Tusnelda.
Segeste
In tempo. Ah, non vorrei
di padre sentire il cor nel petto.
Pur lo sento, in vederla, a mio dispetto.
SCENA SIÓDMA
Segest i Segimer.
Recytatyw
Segest
Marcji przypadek jest dziwny.
Segimer
To prawda. Lecz, ojcze, wybacz nadmierną zuchwałość:
kto wie, czy Warus nie obrazi się na ciebie?
Mógłbyś był uniknąć niepotrzebnej troski
o tak kłopotliwe zobowiązanie.
(Oto doszczętnie zniweczony mój plan.)
Segest
Ty nie wiesz, co myślę.
Warusowi ja chcę służyć i zarazem
jego siostry honor ocalić.
Segimer
Jak [to]!
Segest
Tusnelda niech pójdzie do Arminia.
Niech go przekona i zazna,
zobowiązując ukochanego do innej miłości,
w ten sposób kary za swój szalony występek.
Segimer
(Wraca [mi] nadzieja.)
Nie było zapłaty bardziej sprawiedliwej.
W ten sposób dostaje Warus, [co zamierzył].
Nie naraża się Marcji na zniewagę.
Arminio oprzeć się radom nie zdoła ukochanej;
on [zostanie] ukarany i siostra niewdzięczna.
Ach, drogi rodzicu! Jakże nienawidzę
także ja winy mojej! Wybacz: zbłądziłem,
zaślepiony miłością, własnego zła nieświadomy;
teraz je znam i unikać go się uczę.
Ale nadchodzi Tusnelda.
Segest
W porę. Ach, nie chciałbym
ojcowskiego czuć serca w piersi.
Jednak je czuję, widząc ją, wbrew sobie.
SCÉNA SEDMÁ
Segeste a Segimiro.
Recitativ
Segeste
Marziina věc je podivná.
Segimiro
Pravda. Ale otče, odpusť mou smělost,
kdo ví, zda Varo proti tobě nevystoupí?
Možná měl bys upustit
od toho nepříjemného úkolu.
(Hle vskutku ztrácí se má naděje.)
Segeste
Nevíš, nač myslím.
Varovi chci sloužit, a společně
důstojnost sestře zachováme.
Segimiro
Jakže!
Segeste
Tusnelda půjde za Arminiem.
Jemu to vzkáže, bude tím trpět,
když svého milence přiměje, aby miloval jinou,
tak potrestáme její nezměrný hřích.
Segimiro
(Ještě je naděje.)
Není spravedlivějšího trestu.
Varo tak dosáhne svého.
A Marzia nebude vystavena ponížení.
Arminio se nebude vzpírat radám své milované,
bude potrestán on i nevděčná sestra.
Ach, drahý otče! Nenávidím se
za své provinění! Odpusť, dopustil jsem se
láskou zaslepen, nevěda zločinu,
nyní to vím a ponaučen se tomu vyhnu.
Přichází Tusnelda.
Segeste
Včas. Ach, nechci
otcovskou lásku mít v srdci.
A přece ji cítím, když ji vidím, sobě navzdory.
SCENA OTTAVA
Tusnelda, e detti.
Segeste
T’appressa.
Tusnelda
Padre …
Segeste
Taci. Non son io più padre d’una figlia,
che di figlia il dover pose in oblio.
Tusnelda
Signor, se tu non hai pietà della tua prole,
dove sperar pietà?
Segeste
D’un padre in seno,
ma convien, che l’errore
d’ogni pietà non spogli il genitore.
Tusnelda
Dove si trova colpa di quel fatale amor,
che mi fa rea, più degna di pietà?
Mi nacque in seno per cenno tuo.
Segeste
Ma fu mio cenno ancora,
che vincerla dovessi.
Tusnelda
A un alma amante
non è un opra, signor, d’un solo istante.
Lo tentai col morir.
Segeste
(Che ascolto!) Ah folle! Qual vantaggio speravi
al morir disperata?
Tusnelda
Tormi all’onta di Roma,
meco portare il mio costante affetto,
e con maniera nuova,
dar di rispetto a te l’ultima prova.
Segeste
(Ah cor di padre, non tradirmi!) Ascolta:
pena dell’error tuo, volea tra i ceppi
lasciarti in abbandono. Ma in tuo favor
si oppose Marzia, e seppe dal cor strapparmi
a forza il tuo perdono. Ad obliar son pronto
il trasgredito cenno. Ma vogl’io un altro cenno
adesso ubbidito da te.
Tusnelda
Signore, imponi; tutto farò. Sol chiedo
la libertà del core.
Segeste
Anzi ti lascio nell’antico amore.
Stretto vive in catene,
reo di morte il tuo bene.
Ha il solo scampo nella destra di Marzia.
Se la stringe, ha vita, e libertà.
Se la ricusa, ha da morire. Il fato ora
da te dipende di lui che t’innamora.
Vuoi che viva il tuo bene, o vuoi che mora?
Tusnelda
Oh Dio! Signor, che dici? Che viva,
e viva a costo del tristo viver mio.
Non una vita, mille vite darei,
se mille vite avessi,
purchè salvarla all’idol mio potessi.
Segeste
Ebben, dunque con questa gemma
al carcere or vanne, ove racchiuso
attende Arminio il suo destino.
Il figlio teco verrà. Se vivo lo vuoi,
tu lo consiglia Marzia a sposar. Se poi
brami, fedel, che ti conservi il core;
il suo fato è deciso. Arminio muore.
Segimiro
(Ecco salvo l’amico.) Andiam, germana.
Tu del tuo amore adopra tutta la forza,
io quella d’una vera amistà. Faremo uniti
quel che tu sola non faresti. In fine
Varo è l’offeso, e Varo, se offre
la man della germana a un reo,
quando voler potrebbe l’audacia sua,
o affatto estinta, o doma;
fa veder, che gli eroi nascono a Roma.
Tusnelda
Segimiro, sei tu? Sogno? o son desta?
Quel parlar m’è sì nuovo,
che negli accenti tuoi non ti ritrovo.
Segimiro
(Potessi dir, ch’io fingo.)
Segeste
Ah scellerata! In quelli accenti adunque
tu non trovi il germano?
Segimiro
Scusala, genitore.
Resa cieca d’amor non ha consiglio.
Segeste
In quel parlar ben io trovo il mio figlio.
O là: senza dimora col Segimiro
al carcere t’invia. Prendi.
(Le porge l’anello, e Tusnelda si ritira.)
Tusnelda
Ma padre …
Segimiro
Andiam …
Tusnelda
Pietoso ascolta …
Segimiro
Folle! Che dir vorrai?
Taci una volta.
Tusnelda
Voglio dir che son pronta
a perdere all’istante la vita, che m’avanza,
ma per tradir io stessa gli affetti del cor mio,
non ho costanza.
Aria di Tusnelda
No, genitor, non voglio,
non merito perdono.
Io lo confesso, io sono
degna del tuo rigor.
Torno alle mie catene;
morrò, ma non potrai
farmi tradir giammai
gli affetti del mio cor.
No, genitor, non voglio, ecc.
(Parte.)
SCENA ÓSMA
Tusnelda i ciż sami.
Segest
Zbliż się.
Tusnelda
Ojcze …
Segest
Milcz. Nie jestem już ojcem córki,
która córki powinność puściła w niepamięć.
Tusnelda
Panie, jeśli ty nie masz litości nad swoim potomstwem,
gdzie oczekiwać litości?
Segest
W ojca piersi,
ale trzeba, by występek
z wszelkiej litości nie wyzuł rodzica.
Tusnelda
Gdzie się znajduje wina za tę zgubną miłość,
która mnie czyni występną, niegodną więcej litości?
Zrodziła mi się w piersi na rozkaz twój.
Segest
Lecz było moim rozkazem także,
iż pokonać ją powinnaś.
Tusnelda
Dla duszy kochającej
nie jest to dzieło, panie, jednej chwili.
Próbowałam tego przez śmierć.
Segest
(Co słyszę!) Ach, szalona! Jakiej korzyści spodziewałaś się
po [tym, by] umrzeć zrozpaczona?
Tusnelda
Usunąć się [spod] nienawiści Rzymu,
ze mną zabrać moje stałe uczucie
i, na sposób nowy,
dać szacunku tobie ostatni dowód.
Segest
(Ach, serce ojca, nie zdradź mnie!) Posłuchaj:
[jako] karę za występek twój, chciałem w kajdanach
zostawić cię w opuszczeniu. Ale na twoją korzyść
sprzeciwiła się Marcja i zdołała z serca wydrzeć mi
gwałtem [dla ciebie] przebaczenie. Zapomnieć jestem gotów
złamany rozkaz. Lecz chcę, [by] inny rozkaz
teraz [został wykonany] przez ciebie.
Tusnelda
Panie, rozkazuj; wszystko zrobię. Jedynie proszę
[o] wolność serca.
Segest
Nawet cię pozostawiam [przy] dawnej miłości.
Spętany żyje w łańcuchy,
[skazany] na śmierć twój skarb.
Ma jedyne ocalenie w prawicy Marcji.
Jeśli ją uściśnie, ma życie i wolność.
Jeśli jej odmówi, musi umrzeć. Los teraz
od ciebie zależy tego, który [budzi w tobie miłość].
Chcesz, żeby żył twój ukochany, czy chcesz, żeby umarł?
Tusnelda
O Boże! Panie, co mówisz? Niech żyje
i [niech] żyje kosztem smutnego życia mego.
Nie jedno życie, tysiąc żywotów dałabym,
gdybym tysiąc żywotów miała,
gdybym tylko ocalić [życie] bóstwu mojemu mogła.
Segest
Dobrze więc, zatem z tym klejnotem
do więzienia teraz udaj się, gdzie zamknięty
oczekuje Arminio swego przeznaczenia.
Syn z tobą pójdzie. Jeśli żywym go chcesz,
ty mu doradź Marcję poślubić. Jeśli jednak
pragniesz, [by] wierny, dla ciebie zachował serce,
lego los jest przesądzony. Arminio umrze.
Segimer
(Oto uratowany przyjaciel.) Chodźmy, siostro.
Ty swojej miłości wykorzystaj całą moc,
ja [moc] prawdziwej przyjaźni. Sprawimy razem
to, czego ty sama nie dokonałabyś. W końcu
Warus został znieważony i Warus, jeśli ofiarowuje
rękę siostry winowajcy,
kiedy chcieć mógłby zuchwałość jego [czyli: Arminia]
[ujrzeć] albo zupełnie zgaszoną, albo poskromioną;
pokazuje, że bohaterowie rodzą się w Rzymie.
Tusnelda
Segimerze, [czy to] ty? Śnię? Czy jestem [na jawie]?
Ta mowa jest [dla] mnie tak nową,
że w słowach twoich ciebie nie odnajduję.
Segimiro
(Obym mógł powiedzieć, że udaję.)
Segeste
Ach, łajdaczko! W tych słowach zatem
ty nie znajdujesz brata?
Segimer
Wybacz jej, rodzicu.
Uczyniona zaślepioną z miłości, nie ma rozumu.
Segest
W tej mowie [w pełni] odnajduję mego syna.
Hej tam, bez zwłoki z Segimerem
do więzienia się skieruj. Weź.
(Podaje jej pierścień, a Tusnelda się cofa.)
Tusnelda
Ależ, ojcze …
Segimer
Chodźmy …
Tusnelda
Litościwie wysłuchaj …
Segimer
Szalona, co powiedzieć chciałabyś?
Zamilcz wreszcie.
Tusnelda
Chcę powiedzieć, że jestem gotowa
stracić natychmiast życie, które mi pozostaje,
ale zdradzić ja sama uczucia serca mego
nie mam siły [dosł.: wytrwałości].
Aria Tusneldy
Nie, rodzicu, nie chcę,
nie zasługuję [na] przebaczenie.
Ja to wyznaję, zasługuję na twoją srogość
[dosł.: jestem godna twojej srogości].
Wracam w moje kajdany;
umrę, ale nie zdołasz
[skłonić] mnie, bym zdradziła kiedykolwiek
uczucia mojego serca.
Nie, rodzicu, nie chcę, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA OSMÁ
Tusnelda, a předchozí.
Segeste
Připrav se.
Tusnelda
Otče…
Segeste
Mlč. Nejsem již otcem dcery,
která na povinnost vůči otci zapomíná.
Tusnelda
Pane, pokud s potomky soucit nemáš,
kde jinde v něj lze doufat?
Segeste
V prsou otcových,
ale je třeba, aby chybou
soucitu neutrpěl otec sám.
Tusnelda
Čím hřešila má osudová láska,
jíž jsem se provinila, není hodna soucitu?
V prsou se mi zrodila z tvé vůle.
Segeste
A z mé vůle rovněž,
ji uhasit musíš.
Tusnelda
Pro milující duši
to není dílem okamžiku, pane.
Pokusila jsem se zemřít.
Segeste
(Cože!) Ach ty šílená! Jakou výhodu
jsi v smrti našla, nešťastnice?
Tusnelda
Vyrvat se z urážky Říma,
a s sebou odnést si neměnný cit,
a tím způsobem,
dát ti úcty své pravý důkaz.
Segeste
(Ach srdce otcovské, nezrazuj mne!) Slyš:
trestaje tvé pochybení chtěl jsem tě
uvěznit, poslat v zapomnění. Ale za tebe
se přimluvila Marzia, a dokázala mé srdce
přimět k odpuštění. Jsem připraven
porušit ten rozkaz. Ale jinou vůli chci,
abys splnila.
Tusnelda
Pane, přikazuj, vše udělám. Žádám jen
svobodu srdce.
Segeste
Tedy ponechej si svou starou lásku.
Spoután v řetězech je živ,
smrtelně vinen, tvůj milý.
Jedinou jeho záchranou je sňatek s Marzií.
Bude-li svolný, dostane život a svobodu.
Odmítne-li, musí zemřít. Osud toho,
koho miluješ, nyní na tobě závisí.
Chceš, aby tvůj milý žil, nebo zemřel?
Tusnelda
Bože! Pane, co říkáš? Aby žil,
aby žil za cenu mého smutku.
Ne jeden, ale tisíc životů bych dala,
kdybych tisíc životů měla,
jen abych jeho zachránit mohla.
Segeste
Dobrá, tedy s tímto šperkem
se nyní do vězení odeber, kde za mřížemi
Arminio očekává svůj osud.
Syn s tebou půjde. Chceš-li ho živého,
přiměj ho ke sňatku s Marzií. Jestli
přesto toužíš, aby ti věrnost srdce zachoval,
jeho osud je zpečetěn. Arminio zemře.
Segimiro
(Přítele zachráníme.) Jdeme, sestro.
Své lásky všechnu sílu seber,
já zas sílu pravého přátelství. Učiníme společně,
co bys sama nedokázala. Konec konců
Varo byl znevážen, a Varo
nabízí ruku sestry provinilci,
aby mohl, až se mu zlíbí, jeho troufalost
docela rozdrtit, anebo zkrotit,
to je důkaz, že hrdinové se rodí v Římě.
Tusnelda
Segimiro, jsi to ty? Sním? Či bdím?
To je mi novina,
z těch slov tě nepoznávám.
Segimiro
(Mohl bych říci, že předstírám.)
Segeste
Ach ty proradná! V těch slovech
bratra nepoznáváš?
Segimiro
Odpusť, otče.
Láskou zaslepená neví si rady.
Segeste
Z těch slov dobře poznávám svého syna.
Tudy, bez meškání se Segimirem
tě do žaláře posílám. Tady máš.
(Podá jí prsten a Tusnelda poodstoupí.)
Tusnelda
Ale otče…
Segimiro
Jdeme…
Tusnelda
Slitování, slyš…
Segimiro
Šílíš! Co jsem měl říci?
Mlč pro jednou.
Tusnelda
Chci říci, že jsem připravena
bez váhání přijít o život, který se mi nabízí,
ale zradit sebe sama a své city,
nemohu.
Arie Tusneldy
Ne, otče, nechci,
nezasloužím odpuštění.
Já přiznávám, tvou
přísnost si zasloužím.
Vrátím se do vězení,
zemřu, ale nikdy
nebudu schopna
zradit svoje city.
Ne, otče, nechci, atd.
(Odejde.)
SCENA NONA
Segeste e Segimiro.
Recitativo
Segeste
Ah temeraria!
Figlio, prendi.
(Segeste porge l’anello a Segimiro.)
Tua cura sia,
che dai custodi a forza ad Arminio si guidi.
Segimiro
Ai cenni tuoi pronto ubbidisco.
(Riceve l’anello e parte.)
(Oh, qual propizio evento!)
Segeste
Voglio la pena sua nel suo tormento.
Aria di Segeste
Che mi sei figlia, ingrata!
ponesti tu in oblio;
che ti son padre anch’io,
dimenticar saprò.
Vivrai sì tormentata,
che dell’istessa morte
la misera tua sorte,
che sia peggior, farò.
Che mi sei figlia ingrata, ecc.
(Parte.)
SCENA DZIEWIĄTA
Segest i Segimer.
Recytatyw
Segest
Ach, lekkomyślna!
Synu, weź.
(Segest podaje pierścień Segimerowi.)
Twoją troską [niech] będzie,
żeby przez strażników siłą do Arminia została zaprowadzona.
Segimer
Rozkazy twoje natychmiast wykonuję.
(Przyjmuje pierścień i wychodzi.)
(O, jakie sprzyjające zdarzenie!)
Segest
Chcę kary jej w jej udręce.
Aria Segesta
Że mi jesteś córką, niewdzięczna,
puściłaś ty w niepamięć;
że tobie jestem ojcem także ja,
zapomnieć zdołam.
Będziesz żyć tak udręczona,
że od samej śmierci
nieszczęsny twój los,
iż będzie gorszy, sprawię.
Że mi jesteś córką, niewdzięczna, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA DEVÁTÁ
Segeste a Segimiro.
Recitativ
Segeste
Ach ztřeštěná!
Synu, ber.
(Segeste podává prsten Segimirovi.)
Tobě ten úkol svěřuji,
stráže nechť tě zavedou k Arminiovi.
Segimiro
Tvé příkazy rychle vykonám.
(Převezme prsten a odchází.)
(Och, jaká příležitost!)
Segeste
Chci, aby trest našel ve svém trápení.
Arie Segesta
Jak nevděčná jsi dcero!
Otce neznáš,
že jsem tvým otcem,
já táké zapomenu.
Budeš žít v utrpení,
než nad samu smrt
bídnější, tvůj život
horším učiním.
Jak nevděčná jsi dcero, atd.
(Odejde.)
SCENA DECIMA
Carcere alla gotica con cancelli e diverse scale,
che guidano ai sotterranei.
Arminio, e Tullo.
Recitativo
Tullo
Prence: t’abusi troppo della pietà di Varo.
Arminio
Eh, parti. Udisti già qual sia la mia scelta.
Nella morte trovo felice scampo,
che ci lascia virtù nel duro impegno
di dover arrossir d’un atto indegno.
Tullo
Non far l’eroe. La vita
è il maggior ben, che a noi mortali
scese dalla superna mano.
Arminio
Così Tullo ragiona, ed è Romano?
La vita è un dono, è ver; ma se si mira,
in quante varie guise ci tormenta,
è un breve corso d’una morte lenta …
Col pianto s’incomincia, s’avvanza coll’errore;
l’error di pena in pena
fa che trista si passi in sin a tanto,
che, qual s’incominciò, finisca in pianto.
Eh, d’evitar cerchiamo, morendo, almen,
di debolezza i segni.
Tullo
(In un barbaro cor sensi sì degni!)
Dunque a Varo dirò …
Arminio
Che non esponga la sua germana a un nuovo
vergognoso rifiuto. Io morir voglio
implacabil nemico al Campidoglio.
Tullo
Ma pensa …
Arminio
Parti, ho tollerato assai.
Tullo
E ben: tu vuoi la morte, e morte avrai.
(Parte.)
SCENA DZIESIĄTA
Więzienie w stylu gotyckim z kratami i różnymi schodami,
które prowadzą do podziemi.
Arminio i Tullus
Recytatyw
Tullus
Książę: nadużywasz zbytnio litości Warusa.
Arminio
Ech, odejdź. Słyszałeś już, jaki jest mój wybór.
W śmierci znajduję szczęśliwą ucieczkę [lub: wybawienie],
która nam pozostawia możność [dosł: cnotę] w ciężkiej
próbie, by musieć się wstydzić czynu niegodnego.
Tullus
Nie udawaj [dosł.: Nie czyń] bohatera. Życie
jest największym skarbem [dosł.: dobrem], które do nas,
śmiertelnych, zstąpiło z wiekuistej [dosł.: najwyższej] ręki.
Arminio
Tak Tullus rozumuje, a jest Rzymianinem?
Życie jest darem, to prawda; ale jeśli się popatrzy,
na ile różnych sposobów nas dręczy,
jest krotkim biegiem śmierci powolnej…
Płaczem się rozpoczyna, postępuje z winą [dosł.: błędem];
wina z cierpienia na cierpienie
sprawia, że smutno przebiega do tego stopnia,
że jak się rozpoczęło, kończy się płaczem.
Ech, uniknąć spróbujmy, umierając, przynajmniej,
słabości oznak.
Tullus
(W barbarzyńskim sercu uczucia tak godne!)
Zatem Warusowi powiem…
Arminio
Żeby nie wystawiał swej siostry na nową
haniebną odmowę. Ja umrzeć chcę
nieprzejednanym wrogiem Kapitolu.
Tullus
Ale pomyśl…
Arminio
Wyjdź, zniosłem [dość] wiele.
Tullus
Dobrze więc: ty chcesz śmierci i śmierć mieć będziesz.
(Wychodzi.)
SCÉNA DESÁTÁ
Vězení v gotickém stylu s mřížemi a různými schodišti,
které vedou do podzemí.
Arminio a Tullo.
Recitativ
Tullo
Kníže, příliš zneužíváš Varovy milosti.
Arminio
Och, odejdi. Slyšel jsi již mou volbu.
Ve smrti najdu šťastnou spásu,
jež nám ctnost ponechává v těžkém údělu,
nežli museti se stydět za nedůstojné činy.
Tullo
Nedělej hrdinu. Život
je největším darem, který nám smrtelníkům
seslal všemohoucí.
Arminio
Tak smýšlí Tullo, je vůbec Říman?
Život je dar, to je pravda, ale hleďme,
kolika různými způsoby nás trýzní,
je to jen pomalé umírání…
Pláčem se začíná, pokračuje prohřešky,
trest za trestem způsobí,
že se odvíjí v takovém žalu,
že, jak začal, tak i končí.
Ach, snažíme se alespoň vyhnout,
umíraje známkám slabosti.
Tullo
(V barbarském srdci tak vznešené city!)
Tedy Varovi vyřídím…
Arminio
Ať svou sestru znova nevystavuje
ponižujícímu odmítnutí. Chci zemřít
jako nesmiřitelný nepřítel Kapitolu.
Tullo
Uvaž přece…
Arminio
Odejdi, již jsem snesl dost.
Tullo
Dobrá: chceš smrt a smrt dostaneš.
(Odejde.)
SCENA UNDICESIMA
Arminio, indi Tusnelda.
Arminio
Intrepido e costante, l’incontrerò.
M’offligge, che alla sposa,
e all’amico donare non poss’io,
avanti di morir, l’ultimo addio.
Però … chi sa?…
(Accorgendosi, che Tusnelda s’avanza.)
Propizi Dei! Che miro?
A me sen viene l’idol mio. Tusnelda:
è verità? Sei tu? Sogno? O deliro?
Tusnelda
Son io, non dubitar.
Arminio
Mi trovo in tanta confusion d’affetti
dolcemente tiranni, che d’inganno ho timor.
Tusnelda
No, non t’inganni. Ah, vita mia,
credea, che altri lacci, altri nodi
stringer dovesser quella mano invitta,
che nei ceppi infelici
è terribile ancora ai suoi nemici.
Lascia che in essa imprima
gl’ultimi baci, or che il fatal destino
vuol che d’altri ella sia.
Arminio
Che dici? Come! Di qual destin favelli?
A che venisti?
Tusnelda
A scior le tue catene;
e son contenta, che la tua libertà
costi al cor mio la pace, che godrai;
quella ch’io perdo, e non avrò più mai.
Arminio
Che oscuro favellar? Spiegati.
Tusnelda
A Marzia, se nel tuo cor mi resta
qualche dominio ancor, se m’ami,
è d’uopo per mio, per tuo riposo,
che al nuovo sol tu dia la man di sposo.
Arminio
Io sposar Marzia? E Tusnelda è quella,
che a farlo mi consiglia?
Tusnelda
Io mi sento morir, sì, tel confesso;
ma questo alla tua vita è l’unico riparo,
e assai del viver mio, più il tuo m’è caro.
Arminio
E capace mi credi …
Tusnelda
Ah mio tesoro: altro scampo non hai.
Varo ha decisa …
Arminio
La sorte mia, lo so.
Per questo …
Tusnelda
Oh Dio! Non ti ostinar.
Arminio
Come, Tusnelda? E ardisci tentarmi
di viltà? La vita infame dunque antepor dovrei
a un illustre morir? Torna in te stessa;
non sei tu che mi parli. Il cieco affetto
fu quel che ti sedusse. Io troppo bene
conosco l’alma tua.
Tusnelda
Ma se tu manchi, dimmi, cor mio, di poi,
per salvezza comun, chi resta a noi?
Arminio
Chi resta? Resta l’odio implacabile a Roma;
i nostri Dei, che vegliano a difesa
della Germania offesa;
i miei seguaci, che colla mano armata
non lasceran d’Arminio la morte invendicata;
e resta un Duce loro nel tuo german.
Tusnelda
Taci: il germano
più assai del genitore ha il cor romano.
Arminio
Che ascolto! Ah, no, perdona,
possibile non è. Credimi, ad arte
s’infingera così, tu lo vedrai.
Al caro amico intanto,
che non m’è dato riveder, dirai …
Ma, a che versi quel pianto?
In questa guisa dunque tu m’assalisci?
Ah cara, adesso il mio core ha bisogno
di tutta la virtù. Perchè mi vuoi
spogliar di forza? Ti consola,
alfine vivrò nell’alma tua.
Vivrà il mio nome colmo così di gloria,
che la chiara memoria
di quel Attilio, che cantando vanno
i Romani, oscurar per me vedranno.
Rasciuga il ciglio, vieni.
Prendi l’estremo abbraccio, e generosa
lasciami al fato mio.
Sovvengati, sovvengati di me;
Tusnelda, addio.
Tusnelda
Prence, un momento; ascolta …
(Ah, ch’io mi sento mancare il cor.)
Arminio
Che mi vuoi dir?
Tusnelda
Non posso … le voci … articolar.
Vo’ dir che sei, che fosti la mia speme,
che per te vissi, e moriremo insieme.
Aria di Tusnelda
Sposo, ti lascio, addio.
Ah, che morir mi sento:
in sì crudel momento
chi mai costanza avrà.
Ti lascio, sì, cor mio,
ma per un breve istante;
che a Dite, ombra vagante,
con te quest’alma andrà.
Sposo, ti lascio, addio, ecc.
(Parte.)
SCENA JEDENASTA
Arminio, nasiępnie Tusnelda.
Arminio
Nieustraszony i wytrwały ją spotkam.
Martwi mnie, że małżonce
i przyjacielowi dać nie mogę ja
przed śmiercią ostatniego pożegnania.
Ale… kto wie?…
(Zauważając, że nadchodzi Tusnelda.)
Przychylni bogowie! Co widzę?
Do mnie przychodzi bóstwo moje. Tusneldo,
to prawda? [To] jesteś ty? Śnię? Czy majaczę?
Tusnelda
[To] jestem ja, nie wątp.
Arminio
Znajduję się w takim pomieszaniu uczuć,
łagodnie-okrutnych, że pomyłek obawiam się.
Tusnelda
Nie, nie mylisz się. Ach, życie moje,
sądziłam, że inne więzy, inne węzły
związać powinny byłyby tę rękę niezwyciężoną,
która w kajdanach nieszczęsnych
jest groźna jeszcze dla swoich wrogów.
Pozwól, żebym na niej wycisnęła
ostatnie pocałunki, teraz gdy zgubne przeznaczenie
chce, by do innej ona należała [dosł.: była].
Arminio
Co mówisz? Jak [to]! O jakim przeznaczeniu mówisz?
Po co przyszłaś?
Tusnelda
By zdjąć twoje kajdany;
i jestem szczęśliwa, że twoja wolność
kosztuje sece moje spokój, którym się cieszyłam;
ten, który ja tracę i nie będę mieć go nigdy więcej.
Arminio
Jak niejsna mowa? Wytłumacz się.
Tusnelda
Marcji, jeśli w twoim sercu mi pozostaje
jakaś władza jeszcze, jeśli mnie kochasz,
trzeba dla mojego, dla twego spokoju,
żebyś z nowym słońcem ty oddał rękę małżonka.
Arminio
Ja poślubić Marcję? I Tusnelda jest tą,
która zrobić to mi radzi?
Tusnelda
Ja czuję, [że] umieram, tak, to ci wyznaję;
ale to dla twego życia jest jedyny ratunek,
i dużo od życia mego bardziej twoje jest mi drogie.
Arminio
I [za] zdolnego mnie uważasz…
Tusnelda
Ach, mój skarbie: innego wyjścia nie ma.
Warus zdecydował…
Arminio
O moim losie, wiem to.
Dlatego…
Tusnelda
O Boże! Nie upieraj się.
Arminio
Jak [to], Tusneldo? I ośmielasz się kusić mnie
do tchórzostwa? Życie niesławne zatem przedłożyć miałbym
nad chwalebną śmierć? Opanuj się [dosł.: Powróć w siebie];
to nie ty do mnie mówisz. Ślepe uczucie
było tym, co cię zwiodło. Ja nazbyt dobrze
znam duszę twoją.
Tusnelda
Lecz jeśli ciebie zabraknie, powiedz mi, serce moje, potem,
dla ratunku wspólnego, kto pozostanie nam?
Arminio
Kto zostanie? Zostanie nienawiść nieprzejednana do Rzymu;
nasi bogowie, którzy czuwają ku obronie
Germanii znieważonej;
moi zwolennicy, którzy ręką zbrojną
nie pozostawią Arminia śmierci niepomszczoną;
i zostaje wódz ich w twoim bracie.
Tusnelda
Milcz: brat
bardziej jeszcze niż rodzic ma serce rzymskie.
Arminio
Co słyszę! Ach, nie, wybacz,
możliwym [to] nie jest. Uwierz mi, celowo
będzie się udawać w ten sposób, ty to zobaczysz.
Drogiemu przyjacielowi tymczasem,
którego nie jest mi dane ujrzeć znowu, powiesz…
Ale czemu wylewasz te łzy [dosł.: ten płacz]?
W ten sposób zatem ty mnie atakujesz?
Ach droga, teraz moje serce potrzebuje
całego męstwa. Dlaczego mnie chcesz
pozbawić siły? Pociesz się,
w końcu będę żył w duszy twojej.
Będzie żyło moje imię tak pełne chwały,
że jasną pamięć
tego Attyli [?], którego opiewają [stale]
Rzymianie, zaćmioną przeze mnie ujrzą.
Otrzyj oko [dosł.: rzęsę], chodź.
Weź ostatni uścisk i wspaniałomyślnie
pozostaw mnie losowi mojemu.
Pamiętaj, pamiętaj o mnie;
Tusneldo, żegnaj.
Tusnelda
Książę, jedną chwilę; posłuchaj…
(Ach, bo ja czuję, [że] mi słabnie serce.)
Arminio
Co mi chcesz powiedzieć?
Tusnelda
Nie mogę… słów [dosł.:głosów]… wypowiedzieć.
Chcę powiedzieć, że jesteś, że byłeś moją nadzieją,
że dla ciebie żyłam i umrzemy razem.
Aria Tusneldy
Małżonku, zostawiam cię, żegnaj.
Ach, bo czuję, [że] umieram:
w tak strasznej [dosł.: okrutnej] chwili
któż stałość mieć będzie.
Ciebie zostawiam, tak, serce moje,
lecz na krótką chwilę;
bo w zaświaty [jako] cień wędrowny
z tobą ta dusza pójdzie.
Małżonku, zostawiam cię, żegnaj, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA JEDENÁCTÁ
Arminio, po něm Tusnelda.
Arminio
Neohroženě a pevně se jí postavím.
Trápí mne, že své milé
a příteli dát nemohu
před smrtí poslední sbohem.
Ale… kdo ví?
(Všimne si, že přichází Tusnelda.)
Dobří bohové! Co to vidím?
Přichází má zbožňovaná. Tusneldo,
je to tak? Jsi to ty? Sním? Blouzním?
Tusnelda
Jsem to já, samozřejmě.
Arminio
Mám tak zmatené pocity
sladké trýzně, a bojím se, že je to klam.
Tusnelda
Ne, není to klam. Ach, můj živote,
věděla jsem, že další smyčky, další uzly
musí svázat tvou ruku smělou,
neboť i v okovech neštěstí
se jí nepřátelé bojí.
Dej, ať na ni vtisknu
poslední polibky, když krutý osud
chce, abys patřil jiné.
Arminio
Co to říkáš? Jakže! O jakém osudu díš?
Proč jsi přišla?
Tusnelda
Rozvázat tvé řetězy,
a jsem šťastná, že tvou svobodu
svým vnitřním mírem vykoupím, ty jej budeš užívat,
já jej ztratím a nikdy více zpět nezískám.
Arminio
Jak tajemně hovoříš? Vysvětli to.
Tusnelda
Marzii, pokud ve svém srdci
mne stále chováš, miluješ-li mne,
je nezbytné pro mé i pro tvé blaho
zaslíbit tvou ruku.
Arminio
Já si mám vzít Marzii? A Tusnelda
mi to radí?
Tusnelda
Umírám při tom, ano, přiznávám,
ale je to jediná cesta, jak život tvůj zachovat,
já jsem dosti užila, tvůj život je mi dražší.
Arminio
A myslíš, že jsem schopen…
Tusnelda
Ach můj miláčku, jiná možnost není.
Varo to rozhodl…
Arminio
Svůj osud znám.
Proto…
Tusnelda
Bože! Nebuď tvrdohlavý.
Arminio
Cože, Tusneldo? Odvažuješ se nabádat mě
k podvodu? Životu v hanbě mám dáti přednost
před příkladnou smrtí? Podívej se na sebe,
to nejsi ty, kdo hovoří. Slepý cit
tě zmámil. Já lépe
znám tvou duši.
Tusnelda
Ale bez tebe, pověz, lásko má,
co nám zbývá pro záchranu?
Arminio
Co zbývá? Bezmezná nenávist k Římu,
naši bohové bdící nad obranou
napadené Germánie,
mí druhové, jenž se zbraní v ruce
nenechají Arminiovu smrt bez pomsty,
a zbývá jejich velitel v osobě tvého bratra.
Tusnelda
Mlč, bratr
spíše než rodné má srdce Římana.
Arminio
Co to slyším! Ach, ne, odpusť,
není možno. Věř mi, jen na oko
to předstírá, uvidíš.
Zatím drahému příteli,
jehož není mi dáno uvidět, pověz…
Ale proč ten pláč?
Tím způsobem na mne útočíš?
Ach drahá, mé srdce nyní potřebuje
všecku ctnost. Proč mne chceš
zbavit sil? Utěším tě,
nakonec budu žít v tvé duši.
Žít bude i mé jméno plné slávy
v jasné paměti
jako jméno Attilovo, o němž Římané
stále zpívají, jež však bude pro mne zapomenuto.
Osuš své oči, pojď.
Přijmi poslední mé obejmutí, a velkoryse
mne ponechej osudu.
Vzpomínej, vzpomínej na mne,
Tusneldo, sbohem.
Tusnelda
Kníže, počkej, slyš…
(Ach, cítím umírat své srdce.)
Arminio
Co chceš říci?
Tusnelda
Nemohu… ani… vyslovit.
Chci říci, že jsi, že jsi byl má naděje,
že jsem pro tebe žila a zemřeme spolu.
Arie Tusneldy
Milý, nechávám tě sbohem.
Ach, jako bych umírala,
v tak krutou chvíli,
jenž trvat nebude.
Nechávám tě, ano, srdce mé,
ale na malou chvíli,
do podsvětí jako bludný stín,
s tebou má duše půjde.
Milý nechávám tě sbohem, atd.
(Odejde.)
SCENA DODICESIMA
Arminio, e poi Segimiro in abito di soldato romano.
Recitativo
Arminio
Or sì, che più non posso me stesso raffrenar.
Povero core! Sfogati pur.
Non è viltà, se mostri
per gl’occhi alfin di debolezza un segno;
tu perdi un ben, che de’ tuoi pianti è degno.
Segimiro
Amico; ogni dimora perigliosa è per te.
Arminio
Tu in queste spoglie?
Segimiro
Non dubitare: un cor fedel si accoglie.
Adesso ogni momento è un tesoro per noi.
T’affretta: a terra cadran quei lacci …
(Va per levargli le catene, ed esso resiste.)
Arminio
Ferma.
Segimiro
Perchè?
Arminio
Perchè, se privo ho da restar del mio gradito bene,
m’è caro il peso delle mie catene.
Segimiro
Privo ne resterai, se tu non cedi.
In queste vesti ascoso, deluder mi fu dato
la vigilanza altrui. Qualunque indugio
basta a tradirci. Parte dei custodi
è sedotta per te. T’affretta:
al campo che vicino t’aspetta,
andar potrai per far la tua vendetta.
Arminio
Ah caro amico, e come …
Segimiro
Non ci arrestiam di più. Restino sciolti
quei ferri infami. Cangia meco di veste.
(Gli scioglie le catene, e cangia seco veste.)
In abito latino, con questa gemma,
senz’alcuno inciampo, renditi
a’ tuoi seguaci.
(Gli da l’anello.)
Arminio
E tu?
Segimiro
Pensiero or di me non pigliarti.
Una vita ti rendo, che tu donasti a me.
Salvati e parti.
Arminio
Che pensi? In vece mia dunque tu rimaner …
Segimiro
T’affretta: oh Dei!
Arminio
No, Segimiro, io torno a’ lacci miei.
Segimiro
E ti par tempo adesso di contrastar?
Non vedi, se resisti, che privati di speme,
senza riparo siam perduti insieme.
Arminio
In qual cimento, amico …
Segimiro
E ancor ti ostini? Dunque de’ miei disegni
per te vedrò scomposta?
Arminio
Al tuo senno farò; taci, m’arrendo.
Ma il compiacerti, oh Dio! quanto mi costa.
Aria di Arminio
Ti lascio in ceppi avvinto,
ma tornerò fra poco:
o cadrò teco estinto,
o vincerai con me.
Tu resti in lacci, è vero,
ma del nemico altero
fra quei tuoi lacci istessi
sarà fra poco il piè.
Ti lascio in ceppi avvinto, ecc.
(Parte.)
SCENA DWUNASTA
Arminio, a potem Segimer w stroju rzymskiego żołnierza.
Recytatyw
Arminio
Teraz, tak, bo dłużej nie mogę sam siebie powstrzymać.
Biedne serce! Wyładuj się przecie.
Nie jest tchórzostwem, jeśli ukazujesz
przez oczy tylko słabości oznakę;
ty tracisz skarb [dosł.: dobro], który twoich łez jest godny.
Segimer
Przyjacielu, wszelka zwłoka niebezpieczna jest dla ciebie.
Arminio
Ty w tym odzieniu?
Segimer
Nie wątp: serce wierne zawiera.
Teraz każda chwila jest skarbem dla nas.
Pośpiesz się: na ziemię niech upadną te więzy…
(Chce zdjąć mu kajdany, ale tamten opiera się.)
Arminio
Stój.
Segimer
Dlaczego?
Arminio
Ponieważ, skoro pozbawiony mam zostać mojego miłego
skarbu, jest mi drogim ciężar moich kajdanów.
Segimer
Pozbawiony go pozostaniesz, jeśli nie ustąpisz.
W tym odzieniu ukrytemu zmylić mi było dane
straż tamtych. Jakakolwiek zwłoka
wystarczy, by nas zdradzić. Część strażników
została zwabiona przez ciebie. Pośpiesz się:
na pole [walki], które blisko na ciebie czeka,
pójść będziesz mógł, by dokonać swojej zemsty.
Arminio
Ach, drogi przyjacielu, a jak…
Segimer
Nie zatrzymujmy się już. Niech zostaną zdjęte
te żelaza niegodne. Zamień się ze mną ubraniem.
(Zdejmuje mu kajdany i zamienia się z nim ubraniem.)
W ubraniu łacińskim, z tym klejnotem,
beż żadnej przeszkody wracaj [dosł.: zwróć się]
do twoich stronników.
(Daje mu pierścień.)
Arminio
A ty?
Segimer
Myśl teraz o mnie niech tobą nie włada.
Życie ci zwracam, które ty dałeś mnie.
Ratuj się i odejdź.
Arminio
Co myślisz? Zamiast mnie zatem ty pozostać…
Segimer
Pośpiesz się; o bogowie!
Arminio
Nie, Segimerze, ja wracam w kajdany moje.
Segimer
I tobie wydaje się pora teraz, żeby się sprzeczać?
Nie widzisz, jeśli będziesz się opierał, że pozbawieni nadziei,
bez ratunku będziemy zgubieni razem.
Arminio
W jakiej opresji, przyjacielu…
Segimer
I jeszcze się upierasz? Zatem moich planów
przez ciebie ujrzę klęskę?
Arminio
Według twojej mądrości uczynię; milcz, poddaję się.
Lecz dogodzenie tobie, o Boże, ileż mnie kosztuje.
Aria Arminia
Zostawiam cię w łańcuchy owiniętego,
ale wrocę niedługo:
albo padnę z tobą zabity,
albo zwyciężysz ze mną.
Ty zostajesz w więzach, to prawda,
lecz wroga wyniosłego
w tych samych twoich więzach
będzie wkrótce stopa.
Zostawiam cię w łańcuchy owiniętego, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA DVANÁCTÁ
Arminio, a poté Segimiro převlečen za římského vojáka.
Recitativ
Arminio
Nyní ano, více nemohu otálet.
Srdce ubohé! Uvolni se přec.
Není zbabělé, když ukážeš
očím svou slabost,
ztratíš lásku, která za tvé slzy stojí.
Segimiro
Příteli, setrvat zde je pro tebe příliš nebezpečné.
Arminio
Ty v tomto odění?
Segimiro
Nepochybuj, uvnitř jsem věrný.
Nyní každá chvíle je pro nás vzácná.
Rychle, na zem padnou ta pouta…
(Chystá se mu sundat řetězy a on vzdoruje.)
Arminio
Zadrž.
Segimiro
Proč?
Arminio
Mám-li zůstat bez své milované,
dávám přednost vězení.
Segimiro
Bez ní nezůstaneš, vytrváš-li.
V tom převleku skryt jsem oklamal
římskou stráž. Každé otálení
nás může prozradit. Část stráží
je na tvé straně. Pospěš,
v táboře blízkém tě čekají,
budeš moci vykonat svou pomstu.
Arminio
Drahý příteli, a jak…
Segimiro
Nezastavuj se už. Kéž jsi volný,
bez neblahých okovů. Vyměň si se mnou šaty.
(Sundá mu řetězy a vymění si oděv.)
V latinských šatech a s tímto šperkem
nenarazíš na překážky, vydej se
za tvými druhy.
(Dá mu prsten.)
Arminio
A ty?
Segimiro
Myšlenkou na mne se nyní nezdržuj.
Vracím ti život, jenž jsi dal ty mně.
Zachraň se, jdi.
Arminio
Co myslíš? Místo mne tedy zůstaneš zde…
Segimiro
Pospěš si, och, bohové!
Arminio
Ne, Segimiro, vrátím se do vězení.
Segimiro
Zdá se ti, že je čas na odmluvy?
Nechápeš, že budeš-li se protivit, zmaříš všechnu naději,
a oba budeme ztraceni.
Arminio
V té zkoušce, příteli…
Segimiro
A stále trváš na svém? Tím mé plány
hatíš?
Arminio
Spoléhám na tvou soudnost, mlč, vzdávám se.
Však vyhovět ti, Bože! Co za to zaplatím.
Arie Arminia
Nechávám tě v okovech,
ale brzy se vrátím,
buď s tebou padnu mrtev,
nebo se mnou zvítězíš.
Zůstaneš v poutech, pravda,
ale pýše nepřítele
táž pouta
zakrátko nasadím.
Nechávám tě v okovech, atd.
(Odejde.)
SCENA TREDICESIMA
Segimiro solo.
Recitativo
Segimiro
Ora di me la sorte disponga a suo piacer.
Salvo l’amico, rido di lei.
Con ciglio indifferente, con fronte assicurata,
lieta l’incontrerò, come sdegnata.
Aria di Segimiro
Del vento che desta
nel mar la tempesta,
si ride nel porto
sagace il nocchier,
Col piè sulla sponda
Rimira quell’ira,
qual gioco dell’onda
che reca piacer.
Del vento che desta, ecc.
(Si ritira nel fondo della scena.)
SCENA TRZYNASTA
Segimer sam.
Recytatyw
Segimer
Teraz mną los niech dysponuje według swojej woli.
[Gdy] ocalony przyjaciel, śmieję się z niego [czyli: losu].
Z okiem [dosł.: rzęsą] obojętnym, z czołem upewnionym,
radosnym go powitam [dosł.: napotkam], jak i zagniewanym.
Aria Segimera
Z wiatru, który budzi
w morzu burzę,
śmieje się w porcie
mądry żeglarz [dosł.: sternik],
Ze stopą na brzegu,
ogląda tę wściekłość
jak grę fal,
która daje [dosł: przynosi] przyjemność.
Z wiatru, który budzi, itd.
(Odchodzi w głąb sceny.)
SCÉNA TŘINÁCTÁ
Segimiro sám.
Recitativ
Segimiro
Nyní osudu jsem odevzdán na milost.
Přítel je zachráněn a já osudu se směji.
S netečnou tváří, hrdým čelem
půjdu mu vstříc, ať je šťastný či pln hněvu.
Arie Segimira
Větru, jenž rozpoutal
na moři bouři,
se v přístavu směje
moudrý kormidelník,
Nohama na břehu
hledí na ten hněv,
na tu hru vln,
jenž přináší radost.
Větru, jenž rozpoutal, atd.
(Vzdaluje se na pozadí scény.)
ATTO TERZO
SCENA PRIMA
Appartamenti di Segeste illuminati. Notte.
Tusnelda, poi Arminio in abito di soldato romano.
Recitativo
Tusnelda
Non v’è più dunque in cielo pietà per me?
Non si ritrova in terra per me più scampo?
Ogni soccorso è vano, ogni speme finita;
e l’amato idol mio perde la vita.
In questo punto istesso forse uscì la bell’alma:
ombra diletta, aspetta, non partir! Noi passeremo
indivise compagne il guado estremo.
Ferma, verrò. Ma … giusto ciel! che veggio?
Arminio!
Arminio
Eccola.
Tusnelda
Oh Dio!
Arminio
Non smarrirti idol mio.
Tusnelda
Tu in queste spoglie?
E come? E per qual via? …
Arminio
Fra queste spoglie della notte al favor.
Tusnelda
Qual fausto Nume, qual generosa mano
i tuoi lacci disciolse?
Arminio
Il tuo germano.
Tusnelda
Dunque ad arte si finse a te nemico?
Ma perchè non è teco?
Ove s’invia? Dove restò?
Arminio
Fra ceppi invece mia.
Tusnelda
Fra ceppi?
Arminio
Non temer. De’ giorni suoi risponderanno i miei.
Da questo istante a liberar men volo il mio liberator.
Tusnelda
No, no: di lui prenderà cura il ciel.
Ma tu che fai? Come ancor non partisti?
In queste stanze a che vieni?
Arminio
Partir dunque dovea, e te lasciar
in preda al tuo dolore?
E chi potea così, ben mio, lasciarti?
Tusnelda
Ah, s’è ver che tu m’ami,
ah fuggi, ah parti!
Fra queste infauste mura
la tua morte è sicura.
Ahi, che i custodi già mi sembra veder.
Veder già parmi il padre comparir.
Del tuo periglio tutta sugli occhi
ho già l’idea funesta.
Vanne; salvati; vivi; addio.
Arminio
T’arresta.
Da questo infido albergo io partirò.
Ma non sperar, che mai la patria,
te, l’amico io possa abbandonar.
Tutto il mio sangue prima si verserà.
De’ miei guerrieri m’attende il campo.
Io corro il fatale a tentar cimento estremo.
O salveran gli Dei la patria oppressa,
o perirò con lei. Solo un istante
pria rivederti io bramai.
Non venni, o cara, che ne’ begl’occhi tuoi
il mio primo a cercar coraggio antico.
Deh, con un guardo tuo rendi a quest’alma
la sua virtù smarrita:
e poi sieguo il mio fato:
addio, mia vita.
Aria di Arminio
Vaghi rai, pupille amate,
se da voi partir degg’io,
parto, addio, ma voi tornate
più serene a balenar.
Perchè mai dal ciglio mio,
ah, perchè così fuggite?
Partirò, ma pria soffrite,
ch’io vi possa rimirar.
Vaghi rai, pupille amate, ecc.
(Parte.)
AKT TRZECI
SCENA PIERWSZA
Oświetlone apartamenty Segesta. Noc.
Tusnelda, potem Arminio w stroju rzymskiego żołnierza.
Recytatyw
Tusnelda
Nie ma już zatem w niebie litości dla mnie?
Nie znajdzie się na ziemi dla mnie już ocalenie?
Wszelka pomoc jest daremna, wszelka nadzieja skończona;
a ukochane bóstwo moje traci życie.
W tejże samej chwili może uszła piękna dusza:
cieniu najmilszy, zaczekaj, nie odchodź! My przejdziemy
[jako] nierozdzielni towarzysze bród ostatni.
Stój, przyjdę. Ale… Sprawiedliwe nieba! Co widzę?
Arminio!
Arminio
Oto ona.
Tusnelda
O Boże!
Arminio
Nie trać ducha [dosł.: Nie gub się], bóstwo moje.
Tusnelda
Ty w tym odzieniu?
A jak? A jaką drogą?..
Arminio
W tym odzieniu pod nocy osłoną.
Tusnelda
Jakie przychylne bóstwo, jaka dobroczynna dłoń
twoje więzy zdjęła?
Arminio
Twój brat.
Tusnelda
Zatem specjalnie udawał, [że jest] tobie wrogiem?
Lecz czemu nie jest z tobą?
Dokąd się kieruje? Gdzie został?
Arminio
W kajdanach zamiast mnie.
Tusnelda
W kajdanach?
Arminio
Nie bój się. Za życie [dosł.: dni] jego odpowie [życie] moje.
Od tej chwili wyzwolić pędzę mego wyzwoliciela.
Tusnelda
Nie, nie: o niego zatroszczy się niebo.
Lecz ty co robisz? Czemu [dosł.: Jak] jeszcze nie odszedłeś?
W te komnaty po co przychodzisz?
Arminio
Odejść więc powinienem i ciebie zostawić
na pastwę twego bólu?
I któż mógłby tak, skarbie mój, ciebie zostawić?
Tusnelda
Ach, jeśli jest prawdą, że mnie kochasz,
ach, uciekaj, ach, odejdź!
Wśród tych nieszczęsnych murów
twoja śmierć jest pewna.
Ach, bo strażników już mi się zdaje, [że] widzę.
[Że] widzę, już mi się wydaje, ojca, [jak] się pojawia.
Twojego zagrożenia całą w oczach
mam już myśl złowróżbną.
Odejdź, ratuj się, żyj, żegnaj.
Arminio
Zatrzymaj się.
Z tego zdradliwego miejsca odejdę.
Ale nie oczekuj, abym kiedykolwiek ojczyznę,
ciebie, przyjaciela mógł opuścić.
Cała moja krew pierwej się przeleje.
Moich wojowników mnie oczekuje obóz.
Ja biegnę decydujące podjąć wyzwanie ostateczne.
Albo ocalą bogowie ojczyznę uciśnioną,
albo zginę wraz z nią. Tylko na chwilę
najpierw ciebie zobaczyć znowu pragnąłem.
Przyszedłem [tylko], o najdroższa, by w pięknych oczach
twoich mojej pierwotnej poszukać odwagi dawnej.
Ach, jednym spojrzeniem twoim zwróć tej duszy
jej męstwo zagubione:
a potem niechaj pójdę za moim losem:
żegnaj, moje życie.
Aria Arminia
Urocze oczy [dosł.: promienie], źrenice ukochane,
jeśli od was odejść muszę,
odchodzę, żegnajcie, ale wy [na nowo]
bardziej pogodne zajaśniejcie.
Czemuż od oka mego [dosł.: od rzęsy mojej],
ach, czemu tak uciekacie?
Odejdę, ale najpierw znieście,
abym na was mógł spojrzeć.
Urocze oczy, źrenice ukochane, itd.
(Wychodzi.)
TŘETÍ JEDNÁNÍ
SCÉNA PRVNÍ
Osvětlené komnaty Segestovy. Noc.
Tusnelda, poté Arminio v šatech římského vojáka.
Recitativ
Tusnelda
V nebi již pro mne smitování není?
Na zemi pro mne úniku není?
Vše marno, žádná naděje,
a milovaný můj muž přijde o život.
Snad právě teď jeho duše odešla,
libý stíne, posečkej, neodcházej! Projdeme
nerozlučně spolu za nejzazší břeh.
Stůj, přijdu. Ale… spravedlivé nebe! Co to vidím?
Arminio!
Arminio
Tady je.
Tusnelda
Bože!
Arminio
Neztrácej rozum, lásko má.
Tusnelda
Ty v tom šatu?
A jak? A kudy?
Arminio
Díky těm šatům a přízni noci.
Tusnelda
Kdo ten dobrotivý bůh, čí dobročinná ruka
sňala tvá pouta?
Arminio
Tvůj bratr.
Tusnelda
Tedy předstíral, že je tvůj nepřítel?
Ale proč není s tebou?
Kam šel? Kde zůstal?
Arminio
Ve vězení místo mne.
Tusnelda
Ve vězení?
Arminio
Bez obav. Jeho dny závisí na mně.
Již chvátám osvobodit svého osvoboditele.
Tusnelda
Ne, ne, o něj se postará nebe.
Ale co ty? Jak to, že jsi ještě neodešel?
Co tě přivádí do těchto komnat?
Arminio
Měl jsem tedy odejít a tebe nechat
tvému trápaní?
A jak bych tě mohl takhle opustit, miláčku?
Tusnelda
Ach, jestli mne opravdu miluješ,
utíkej, odejdi!
V těchto prokletých zdech
je tvá smrt jistá.
Oj, zdá se mi, že vidím stráž.
Mezi nimi vidím i otce přicházet.
O tom, co ti hrozí, mám před očima
zlověstnou představu.
Jdi, zachraň se, žij, sbohem.
Arminio
Dost již.
Z tohoto neblahého přístřeší odejdu.
Ale nemysli, že kdy vlast,
tebe, přítele bych opustil.
Dřív veškerou krev proliji.
Mé vojsko čeká v táboře.
Já chvátám zdolat zkoušku nejtěžší.
Bohové buď utlačovanou vlast zachrání,
nebo zemřu s ní. Jen na chvíli
před tím toužím tebe spatřit.
Přicházím, drahá, jen v tvých krásných očích
najít svou odvahu dřívější.
Och, pohledem svým duši mé navrať
ztracenou ctnost,
a pak vyrážím vstříc osudu.
sbohem, můj živote.
Arie Arminia
Líbezný svite milovaných očí,
jestli od tebe musím odejít,
odejdu, sbohem, však se vrátíš
jasněji zářící.
Proč před mým pohledem,
ach, proč uhýbáš?
Odejdu, však před tím dovol,
abych na tebe mohl pohlédnout.
Líbezný svite milovaných očí, atd.
(Odejde.)
SCENA SECONDA
Tusnelda sola.
Recitativo
Tusnelda
Parti, respiro. Ah, voi guidate,
amici Numi, i passi suoi.
Voi, che ne’ cori umani ispirate pietà,
Voi proteggete il misero germano:
e se han valore in ciel giuste querele,
deh, voi placate il genitor crudele.
(Parte.)
SCENA DRUGA
Tusnelda sama.
Recytatyw
Tusnelda
Odejdź, oddycham [z ulgą]. Ach, wy prowadźcie,
przychylni bogowie, kroki jego.
Wy, którzy w sercach ludzkich wzbudzacie litość,
wy chrońcie nieszczęsnego brata:
a jeśli mają wartość w niebie słuszne skargi,
ah, uspokójcie rodzica okrutnego.
(Wychodzi.)
SCÉNA DRUHÁ
Tusnelda sama.
Recitativ
Tusnelda
Odejdi, uleví se mi. Ach, provázejte,
bohové dobří, jeho kroky.
Vy, kdo v srdcích lidí budíte soucit,
ochraňujte ubohého bratra,
a jestli je v nebi spravedlivý nářek co platný,
ó, usmiřte krutého otce.
(Odejde.)
SCENA TERZA
Segeste, e Marzia.
Marzia
Come, Segeste? Ancora Varo si ostina,
e vuol, ch’io doni a forza ad Arminio la man.
Segeste
Di Roma crede la pace assicurar.
Marzia
Ma che a lei doni la pace mia,
senza che giovi a lei, con onta, e disonore,
Roma avrebbe da me troppo rossore.
SCENA TRZECIA
Segest i Marcja.
Marcja
Jak [to], Segeste? Nadal Warus się upiera
i chce, abym oddała wbrew woli [dosł.: siłą] Arminiowi rękę.
Segest
Rzymowi pokój wierzy, [że] zapewni.
Marcja
Ale gdybym jemu [czyli: Rzymowi] oddała spokój mój,
a nie przysłużyłby się mu, z hańbą i wstydem,
Rzymowi [przyniosłabym] zbyt wiele wstydu.
SCÉNA TŘETÍ
Segeste a Marzia.
Marzia
Jakže, Segeste? Varo stále na tom trvá,
abych z donucení dala Arminiovi svou ruku.
Segeste
Věří, že Římu tím mír zajistí.
Marzia
Ale mám se pro něj vzdát svého míru,
k mé škodě, s hanbou a potupně,
Řím bych příliš nenáviděla.
SCENA QUARTA
Varo, che viene in tempo da sentire
gli ultimi sensi di Marzia, e detti.
Varo
Roma ha rossor d’un insolente orgoglio,
che contrasta la pace al Campidoglio.
Si sa, che Segimiro …
Marzia
È l’oggetto che adoro.
Sì, lo confesso, è ver …
Segeste
Come! Il mio figlio? Ah, se per lui
di Roma tu resisti al voler,
tutto il suo sangue versar vogl’io.
Varo
Per questa destra esangue,
se sei ribelle a Roma,
empia cadrai.
Marzia
Perchè? Perchè tanto furor?
V’intendo, v’intendo assai.
Aria di Marzia
(a Segeste)
No, del tuo figlio il sangue,
no, non verserai per me.
(a Varo)
La tua germana esangue,
no, non cadrà per te.
(ad ambidue)
Io pria con questa mano
passarmi il cor saprò.
Minaccia un padre invano,
il mio dover già so.
(a Varo)
Bisogno d’un germano
io per morir non ho.
(ad ambidue)
Io pria con questa mano, ecc.
(a Varo)
Sì, sì, il mio dover già so.
Io pria con questa mano, ecc.
(Parte.)
SCENA CZWARTA
Warus, który nadchodzi w porę, by usłyszeć
ostatnie słowa Marcji, i ciż sami.
Warus
Rzym wstydzi się zuchwałej pychy,
która sprzeciwia się pokojowi na Kapitolu.
Wiadomo, że Segimer…
Marcja
Jest tym [dosł.: obiektem], którego kocham.
Tak, wyznaję to, jest prawdą…
Segest
Jak [to]! Mój syn? Ach, jeśli dla niego
Rzymu sprzeciwiasz się woli,
całą jego krew przelać chcę ja.
Warus
Przez tę prawicę zabita,
jeśli będziesz nieposłuszna wobec Rzymu,
[jako] bezbożna padniesz.
Marcja
Dlaczego? Czemu taka furia?
Rozumiem was, rozumiem was dobrze.
Aria Marcji
(do Segesta)
Nie, twego syna krwi,
nie, nie przelejesz przeze mnie.
(do Warusa)
Twoja siostra zabita,
nie, nie padnie przez ciebie.
(do obydwu)
Ja pierwej tą dłonią
przeszyć sobie serce zdołam.
Grozi ojciec na próżno,
moją powinność wszak znam.
(do Warusa)
Nie potrzebuję brata
ja, żeby umrzeć.
(do obydwu)
Ja pierwej tą dłonią, itd.
(do Warusa)
Tak, tak, moją powinność wszak znam.
Ja pierwej tą dłonią, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA ČTVRTÁ
Varo, přichází včas, aby uslyšel
Marziina poslední slova a předchozí.
Varo
Řím se hněvá na nevídanou pýchu,
jež maří mír v Kapitolu.
Vím, že Segimiro…
Marzia
Je ten, koho miluji.
Ano, přiznávám pravdu…
Segeste
Jakže! Mého syna? Ach, jestli pro něj
se protivíš vůli Říma,
všechnu jeho krev chci prolít.
Varo
Pro tu bledou ruku
vzpíráš-li se Římu,
rouhajíc se padneš.
Marzia
Proč? Proč tolik hněvu?
Rozumím, rozumím tomu přesně.
Arie Marzii
(k Segestovi)
Ne, svého syna krev,
Ne, pro mne neprolévej.
(k Varovi)
Tvá sestra bledá,
ne, pro tebe nepadne.
(k oběma)
Já dřív tou rukou
srdce si probodnu.
Marné jsou hrozby jeho otce,
svou povinnost již znám.
(k Varovi)
Bratra, abych zemřela,
nepotřebuji.
(k oběma)
Já dřív tou rukou, atd.
(k Varovi)
Ano, svou povinnost již znám.
Já dřív tou rukou, atd.
(Odejde.)
SCENA QUINTA
Varo, e Segeste.
Recitativo
Varo
(alle guardie)
Conducetemi Arminio.
Un bel perdono spesso è
bastante a vendicar l’offese.
SCENA PIĄTA
Warus i Segest.
Recytatyw
Warus
(do strażników)
Przyprowadźcie mi Arminia.
Szlachetne [dosł.: Piękne] przebaczenie często jest
wystarczające, by pomścić zniewagi.
SCÉNA PÁTÁ
Varo a Segeste.
Recitativ
Varo
(strážím)
Přiveďte mi Arminia.
Malé odpuštění často
stačí, aby byly urážky pomstěny.
SCENA SESTA
Tullo, e detti.
Tullo
Signore; ah, pronto accorri alla difesa.
Le nemiche schiere con tacita sorpresa
ne cingon d’ogn’intorno; e non so come
gira confuso un suon, che le conduce,
sciolto dai lacci, de’ Cherusci il Duce.
Varo
Son fole. In ceppi adesso
tu lo vedrai qui comparir.
Segeste
Lo stuolo sarà de’ suoi seguaci,
che udito il suo periglio,
vorrà un colpo tentar.
(alle guardie)
Si chiami il figlio.
Tullo
Sia qual tu vuoi, ma intanto
la sorpresa notturna chiede un pronto riparo.
Varo
E ben: tu vanne i duci a prevenire.
(Tullo parte.)
SCENA SZÓSTA
Tullus i ciż sami.
Tullus
Panie; ach, szybko biegnij ku obronie.
Wrogie oddziały z cichym zaskoczeniem
nas otaczają ze wszystkich stron; i nie wiem skąd [dosł.: jak]
krąży niejasna pogłoska, że ich prowadzi,
uwolniony z więzów, Cherusków wódz.
Warus
[To] są plotki. W kajdanach zaraz
ty go zobaczysz tutaj, [jak] się zjawi.
Segest
Rzesza to będzie [zapewne] jego zwolenników,
którzy, usłyszawszy o [tym, co mu] grozi,
zechce spróbować ataku.
(do strażników)
Wezwać syna.
Tullus
Niech będzie, jakkolwiek chcesz, lecz tymczasem
zaskoczenie nocne wymaga szybkiej obrony.
Warus
Dobrze więc: ty idź dowódców uprzedzić.
(Tullus wychodzi.)
SCÉNA ŠESTÁ
Tullo a předchozí.
Tullo
Pane, rychle chystej se k obraně.
Nepřátelská vojska v tichém překvapení
se hrnou ze všech stran, a nevím jak to,
ale šíří se zpráva, že v jejich čele
uniknuv z vězení stojí Cherusků kníže.
Varo
To je fáma. V okovech
má se tady objevit.
Segeste
To bude jen dav jeho věrných,
jenž slyše o tom, co mu hrozí,
pokouší se o úder.
(strážím)
Zavolejte mého syna.
Tullo
Ať je po tvém, ale to noční přepadení
Si žádá okamžitou odvetu.
Varo
Dobrá, jdi varovat velitele.
(Tullo odejde.)
SCENA SETTIMA
Tusnelda, e detti.
Tusnelda
Padre.
Segeste
T’accheta.
Tusnelda
Varo.
Varo
Ah, taci.
Tusnelda
Udite. Per solo mio consiglio …
Varo
Arminio arriva ancor.
Segeste
(alle guardie)
Giunge il mio figlio?
Tusnelda
(Ah, ch’ei si appressa.)
Il reo non è il germano. (Oh Dei!)
Varo
Come!
Segeste
Che miro?
Varo
D’Arminio invece …
Segeste
Il figlio.
Varo
Segimiro!
SCENA SIÓDMA
Tusnelda i ciż sami.
Tusnelda
Ojcze.
Segest
Ucisz się.
Tusnelda
Warusie.
Warus
Ach, milcz.
Tusnelda
Słuchajcie. Za wyłączną moją radą …
Warus
Arminio przyjdzie zaraz.
Segest
(do strażników)
Idzie mój syn?
Tusnelda
(Ach, bo on się zbliża.)
Winowajcą nie jest brat. (O, bogowie!)
Warus
Jak [to]?
Segest
Co oglądam?
Warus
Zamiast Arminia …
Segest
Syn.
Warus
Segimer!
SCÉNA SEDMÁ
Tusnelda a předchozí.
Tusnelda
Otče.
Segeste
Jen klid.
Tusnelda
Varo.
Varo
Ach, mlč.
Tusnelda
Slyšte. Dejte na mou radu…
Varo
Arminio právě přichází.
Segeste
(strážím)
Přijde můj syn?
Tusnelda
(Kéž si pospíší.)
Není to bratrova vina. (Och bohové!)
Varo
Cože!
Segeste
Jakže?
Varo
Místo Arminia…
Segeste
Můj syn.
Varo
Segimiro!
SCENA OTTAVA
Segimiro in catene, accompagnato dalle Guardie,
e detti.
Segimiro
Padre, signor: la vita,
se d’Arminio si chiede,
io ve l’offro per lui.
Varo
Che fu?
Segeste
Che dici?
Segimiro
Ei vive in libertà.
Segeste
Come!
Varo
E chi mai? …
Tusnelda
La rea son io.
Segimiro
Mentisci. Io lo salvai.
Segeste
Ah traditori!
Varo
Avversi Dei!
Segeste: la tua fè m’è sospetta.
La gemma, che in tua mano
Marzia depose …
Segeste
Ah Varo, tu m’offendi;
a torla m’obligò.
Varo
Ma tu più saggio, ancor che padre,
una ragion bastante dovevi aver
per non fidarla poi a un amico d’Arminio,
e ad un amante.
Tusnelda
La colpevol son io.
Segimiro
Varo, t’inganna. Io son l’unico reo.
Io, simulando un anima romana,
delusi il genitore, e la germana.
Quindi al carcer n’andrai sotto latina spoglia.
Cangiai le vesti coll’amico;
presi per lui queste ritorte;
lo salvai, e per lui vengo alla morte.
Segeste
E la morte avrai. Della mia fede
dubiti or Varo, se potrà. Segeste
ha di Mallio, e Virginio il cor nel seno.
Osserva. Cadi scellerato figlio.
(Snude il ferro, e va per uccider Segimiro.)
Varo
(trattenendolo)
Ferma: che fai?
SCENA ÓSMA
Segimer w kajdanach, w otoczeniu Straży,
i ciż sami.
Segimer
Ojcze, panie: życie,
jeśli od Arminia się [go] żąda,
ja wam je ofiaruję za niego.
Warus
Co [to] było?
Segest
Co mówisz?
Segimer
On żyje na wolności.
Segest
Jak [to]!
Warus
A któż? …
Tusnelda
Winna jestem ja.
Segimer
Kłamiesz. Ja go ocaliłem.
Segest
Ach, zdrajcy!
Warus
Przeciwni bogowie!
Segeste: twoja wierność jest mi podejrzana.
Klejnot, który w twoich rękach [dosł.: w twojej ręce]
Marcja złożyła…
Segest
Ach Warusie, ty mnie obrażasz;
odebrać go mi kazała.
Warus
Ale ty rozsądniejszy, bardziej niż ojciec,
rozumu dość powinieneś był mieć,
by nie powierzać go potem przyjacielowi Arminia
i ukochanej.
Tusnelda
Winną jestem ja.
Segimer
Warusie, okłamuje cię. Ja jestem jedynym winowajcą.
Ja, udając Rzymianina [dosł.: duszę rzymską],
zwiodłem rodzica i siostrę.
Następnie do więzienia poszedłem w łacińskim odzieniu.
Zamieniłem ubranie z przyjacielem;
wziąłem za niego te kajdany;
ocaliłem go i za niego idę na śmierć.
Segest
I śmierć poniesiesz [dosł.: będziesz miał]. W moją wierność
niech wątpi teraz Warus, jeśli zdoła. Segest
ma Maliusza i Wirginiusza serce w piersi.
Patrz. Niech padnie niegodziwy syn.
(Wyciąga miecz i chce zabić Segimera.)
Warus
(powstrzymując go)
Stój, co robisz?
SCÉNA OSMÁ
Segimiro v řetězech v doprovodu Stráží
a předchozí.
Segimiro
Otče, pane, život
jestli Arminiův žádáte,
svůj vám namísto jeho nabízím.
Varo
Co se stalo?
Segeste
Co to říkáš?
Segimiro
On je na svobodě.
Segeste
Cože!
Varo
Jak to?
Tusnelda
Vinna jsem já.
Segimiro
Lžeš. Já jsem jej zachránil.
Segeste
Zrádci!
Varo
Nepřátelští bohové!
Segeste, tvou věrnost podezřívám.
Šperk, jenž do tvých rukou
svěřila Marzia…
Segeste
Varo, urážíš mne,
přikázala, abych ho odevzdal tobě.
Varo
Ale ty moudřejší, a nad to otec,
měl jsi dostatečně uvážit,
zda se pak nedostane k Arminiovu příteli
a k jeho milence.
Tusnelda
Vinu mám já.
Segimiro
Varo, mýlíš se. Já jsem jediný vinen.
Já, předstíraje římskou duši,
jsem obelhal otce i sestru.
Avydal jsem se do vězení v latinském převlečení.
Vyměnil jsem si oděv s přítelem,
navlékl jsem si jeho řetězy,
zachránil ho a za něj půjdu na smrt.
Segeste
A smrt dostaneš. O mé věrnosti
pochybuješ Varo, kéž bys mohl. Segestovi
v hrudi bije srdce Malliovo a Virginiovo.
Hleď. Padni, proradný synu.
(Tasí meč a chystá se zabít Segimira.)
Varo
(Zadrží jej.)
Zadrž, co činíš?
SCENA NONA
Tullo, frettoloso, e detti.
Tullo
Signor, cresce il periglio; pur troppo
Arminio è sciolto; e al suo furore
chi resista non ha.
Distrugge, atterra, incende, abbatte;
e ovunque volga il passo, porta
col braccio procelloso, e forte
strage, rovina, orror, spavento, e morte.
Varo
Andiam, Segeste …
Segeste
Ah, pria lascia punirmi …
(Di nuovo Segeste si muove contro Segimiro;
e di nuovo Varo lo ferma.)
Varo
No, de figli tuoi Roma risolverà.
Tua cura intanto sia, Tullo, il custodirli.
Andiam. Salvezza è il disperar salute.
(ai soldati)
Amici, ardire.
A noi vincer conviene, o pur morire.
Aria di Segimiro Varo
Corre al cimento ardita
anche la tigre ircana,
quando a pugnar l’invita
l’audace cacciator.
Dono d’avversa sorte
meglio è cercar, la morte,
che il conservar la vita,
dono del vincitor.
Corre al cimento ardita, ecc.
(Parte.)
SCENA DZIEWIĄTA
Tullus, w pośpiechu, i ciż sami.
Tullus
Panie, rośnie zagrożenie; niestety,
Arminio został uwolniony; i by jego furii
ktoś się przeciwstawił, nie ma [nikogo].
Niszczy, obala, podpala, burzy;
a dokądkolwiek zwróci krok, niesie
ramieniem grom [niosącym] i mocnym
rzeź, ruinę, grozę, przerażenie i śmierć.
Warus
Chodźmy, Segeste…
Segest
Ach, najpierw pozwól mi ukarać…
(Segest znowu rzuca się na Segemira,
a Warus znów go powstrzymuje.)
Warus
Nie, o dzieciach twoich Rzym zdecyduje.
Twoją troską tymczasem będzie, Tullusie, pilnowanie ich.
Chodźmy. Ratunkiem jest nie wierzyć w ocalenie.
(do żołnierzy)
Przyjaciele, odwagi.
Nam zwyciężyć wypada albo zginąć.
Aria Segimera Warusa
Podejmuje ryzyko odważna
nawet tygrysica hyrkańska,
kiedy do walki ją wyzywa
śmiały myśliwy.
Daru przeciwnego losu
lepiej jest szukać: śmierci,
niźli zachować życie,
dar zwycięzcy.
Podejmuje ryzyko odważna, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA DEVÁTÁ
Tullo ve spěchu a předchozí.
Tullo
Pane, hrozí nebezpečí, přec
Arminio je volný a jeho zuřivosti
nikdo neklade odpor.
Ničí, boří, pálí, kosí,
a kamkoli vkročí, sesílá
svou silnou a hrozivou paží
řež, zkázu, hrůzu, děs a smrt.
Varo
Jdeme, Segeste…
Segeste
Nejprve dovol mi potrestat…
(Segeste znova namíří proti Segimirovi
a Varo jej znova zastaví.)
Varo
Ne, o tvých dětech rozhodne Řím.
Ty, Tullo, na ně zatím dohlídni.
Jdeme. Spásou je neztrácet naději.
(k vojákům)
Přátelé, odvahu.
Nám přísluší zvítězit, nebo zemřít.
Arie Segimira Vara
Hrozbě vstříc běží
i nebojácná tygřice,
když k útoku ji dráždí
smělý lovec.
Dána nepřízeň osudu,
lépe jít vstříc smrti,
než zachovat si život,
dar od nepřítele.
Hrozbě vstříc běží, atd.
(Odejde.)
SCENA DECIMA
Segeste, Tusnelda, Segimiro, e Tullo con guardie.
Recitativo
Segeste
Tullo: nei figli miei,
della fuga d’Arminio, eccoti i rei.
La tua della lor vita risponderà.
Condotti che sieno in quelle mura.
In faccia a quello, a cui serbar la fede,
lor la vita torrà, chi lor la diede.
Aria di Segeste
Tradir sapeste, o perfidi,
l’onor del genitore,
tradir di padre il core
il genitor saprà.
Lavar la macchia io voglio
del mio nel vostro sangue,
con esso il Campidoglio
l’onor mi renderà.
Tradir sapeste, o perfidi, ecc.
(Parte.)
SCENA DZIESIĄTA
Segest, Tusnelda, Segimer i Tullus ze strażą.
Recytatyw
Segest
Tullusie, w dzieciach moich
ucieczki Arminia oto są [przed] tobą winowajcy.
Twoje [życie] za ich życie odpowie.
Zaprowadzeni niech zostaną w te mury.
W obecności tego, któremu dochowali wiary,
im życie odbierze [ten], kto im je dał.
Aria Segesta
Zdradzić umieliście, o wiarołomni,
honor rodzica,
zdradzić ojca serce
rodzic będzie umiał.
Zmyć plamę chcę
z [krwi] mojej w waszej krwi,
[dzięki] temu Kapitol
honor mi przywróci.
Zdradzić umieliście, o wiarołomni, itd.
(Wychodzi.)
SCÉNA DESÁTÁ
Segeste, Tusnelda, Segimiro a Tullo se strážemi.
Recitativ
Segeste
Tullo, zde mé děti
útěku Arminia jsou strůjci.
Životem svým za ně ručíš.
Zavedeš je za tyto zdi.
Tváří v tvář komu věrnost přísahali,
života je zbaví ten, kdo jim ho dal.
Arie Segesta
Zradit jste schopni, ó proradní,
čest otcovu,
zradit otcovskou lásku
je rovněž otec schopen.
Umýt si ruce chci
v krvi vaší, jež je i mou krví,
tím v Kapitolu
získám zpět svou čest.
Zradit jste schopni, ó proradní, atd.
(Odejde.)
SCENA UNDICESIMA
Tusnelda, Segimiro, e Tullo.
Recitativo
Tullo
Qual cecità vi spinse, miseri,
a farvi rei?
Segimiro
Di nuovo a far l’istesso io tornerei.
Aria di Segimiro
Da figlio oprai. S’ei vuol, ch’io mora,
tu mi vedrai da figlio ancora
cader la vittima del genitor.
Nella sua destra, pria che nel petto
scenda a ferirmi, pien di rispetto,
io saprò imprimere baci d’amor.
Da figlio oprai, ecc.
(Parte accompagnato da guardie.)
SCENA JEDENASTA
Tusnelda, Segimer i Tullus.
Recytatyw
Tullus
Jakie zaślepienie was popchnęło, nieszczęśni,
by uczynić się występnymi?
Segimer
Na nowo zrobić to samo wróciłbym.
Aria Segimera
Jako syn działałem. Jeśli on chce, abym umarł,
ty mnie zobaczysz jako syna nadal
padającego ofiarą rodzica.
Na jego prawicy, nim na pierś
opadnie, by mnie ugodzić, pełen szacunku,
zdołam wycisnąć pocałunki miłości.
Jako syn działałem, itd.
(Wychodzi ze strażą.)
SCÉNA JEDENÁCTÁ
Tusnelda, Segimiro a Tullo.
Recitativ
Tullo
Jaká zaslepenost do vás vjela, ubozí,
že jste tak jednali?
Segimiro
Znova bych učinil totéž.
Arie Segimira
Jako syn jsem jednal. Chce-li on mou smrt,
jako syna mne také uvidíš
padnout za oběť otci.
Svou pravicí spíše než srdcem
kéž přijde mne stít, pln úcty
já přesto vtisknu lásky polibek.
Jako syn jsem jednal, atd.
(Odejde v doprovodu stráží.)
SCENA DODICESIMA
Tusnelda, e Tullo.
Recitativo
Tullo
(alle guardie)
Sulle mura si scorti.
(a Tusnelda)
Il tuo germano non merita pietà.
Tusnelda
Chi la domanda?
Tullo
A chiederla, la morte può esser, che v’insegni.
Tusnelda
Anzi dal morir nostro
piuttosto tu ne apprenderai, che noi
abbiam quella virtù, che manca a voi.
Aria di Tusnelda
Or ch’è salvo l’idol mio,
che domar potrà l’orgoglio
del superbo Campidoglio,
lieta in pace [io] morirò.
Varcherò l’eterno oblio,
nudo spirto, ombra vagante;
ma d’un anima costante
bell’esempio a ognun sarò.
Or ch’è salvo l’idol mio, ecc.
(Parte seguita dalle guardie.)
SCENA DWUNASTA
Tusnelda i Tullus.
Recytatyw
Tullus
(do strażników)
Na mury go eskortujcie.
(do Tusneldy)
Twój brat nie zasługuje na litość.
Tusnelda
Kto o nią prosi?
Tullus
By prosić o nią, śmierć być może [tym], co was nauczy.
Tusnelda
Przeciwnie, przez śmierć naszą
raczej ty się nauczysz, że my
mamy to męstwo, którego brakuje wam.
Aria Tusneldy
Teraz, gdy jest ocalone bóstwo moje,
gdy ujarzmić zdoła dumę
wyniosłego Kapitolu,
radosna w spokoju [ja] umrę.
Przekroczę wieczne zapomnienie
[jako] nagi duch, cień błędny;
ale duszy wiernej [dosł.: stałej]
pięknym przykładem każdemu będę.
Teraz, gdy jest ocalone bóstwo moje, itd.
(Wychodzi, za nią straże.)
SCÉNA DVANÁCTÁ
Tusnelda a Tullo.
Recitativ
Tullo
(k strážím)
Ke zdi ho zaveďte.
(k Tusneldě)
Tvůj bratr nezasluhuje slitování.
Tusnelda
Žádáme snad o to?
Tullo
Prosit o něj by vás smrt mohla naučit.
Tusnelda
Tedy z naší smrti
se spíše ty pouč o slitování,
neboť my máme ctnost, která vám chybí.
Arie Tusneldy
Když je můj milý zachráněn,
když může pokořit pýchu
nadutého Kapitolu,
spokojena zemřu.
Překročím práh věčnosti
jako nahý duch, bludný stín,
ale pevností ducha
budu každému dobrým příkladem.
Když je můj milý zachráněn, atd.
(Odejde následována strážemi.)
SCENA TREDICESIMA
Tullo solo.
Recitativo
Tullo
L’intrepida fortezza, sconosciuta virtù
credea, che fosse in un barbaro core.
Ved’or, quanto c’inganna il proprio amore.
Aria di Tullo
Temo assai, che di Roma il destino
nel suo corso oggi il piè non s’arresti;
che se arresta nel corso il camino,
d’avvanzarlo più speme non ha, no.
Nel pigliato difficil sentiero,
par che il ciel di condurlo si sdegni;
e se il ciel non lo guida, ho pensiero,
che i disegni svanirsi vedrà.
Temo assai, che di Roma il destino, ecc.
(Parte.)
SCENA TRZYNASTA
Tullus sam.
Recytatyw
Tullus
Nieustraszone męstwo, nieznana odwaga
sądziłem, że jest w barbarzyńskim sercu.
Widzę teraz, jak nas oszukuje miłość własna.
Aria Tullusa
Boję się bardzo, by Rzymu los
w swym biegu dziś stopy sobie nie wstrzymał;
bo jeśli wstrzyma w biegu wędrówkę,
pójść naprzód już nadziei nie ma, nie.
Obraną trudną drogą,
zdaje się, że niebo prowadzeniem go wzgardziło;
a jeśli niebo nie będzie go prowadzić, myślę,
że zamiarów zniknięcie ujrzy.
Boję się bardzo, by Rzymu los, itd.
(Wychodzi.)
SCENA TŘINÁCTÁ
Tullo sám.
Recitativ
Tullo
Neohrožená síla, neuznaná ctnost
myslel jsem, že dlí v duši barbarské.
Teď vidím, jak nás klame vlastní láska.
Arie Tulla
Mám strach, že osud Říma
dnes zastaví svůj běh,
zarazí-li se na cestě,
pokračovat vpřed již naději nemá, ne.
Křivolakou stezkou,
kam rozhněvaní bohové jej zavedli,
nepřevedou-li ho skrz, strachuji se,
že se dočká svého zániku.
Mám strach, že osud Říma, atd.
(Odejde.)
SCENA QUATTORDICESIMA
Veduta del castelo di Teutoburgo, situato
sopra ad una scoscesa e dirupata montagna,
a piè della quale scorre il fiume Amisia,
con veduta di rozzo ponte in prospetto,
il quale si unisce al ponte levatoio,
che dà ingresso nel mentovato castello.
Dall’uno dei lati il principio dell’adiacente foresta.
Il tutto illuminato.
(Nell’aprirsi della scena, alto strepitoso suono
di militari stromenti, si vede la battaglia attaccata
tra i Romani e i Cherusci;
dopo un breve bilanciato contrasto della quale
Segeste, alla testa delle sue squadre,
fa una sortita dal castello, ed assalisce l’esercito
di Arminio, che accenna di cedere.)
Arminio infuriato, con la spada alla mano,
e con pochi de suoi, che van crescendo;
ed i soldati romani si uniscono intanto
alla difesa del ponte.
Recitativo
Arminio
Amici, ove correte? Rivolgete la fronte;
non v’è un orazio, che difenda il ponte.
Ad assalirlo andiam. Coraggio!
Chiede difesa a noi la nostra insidiata libertà.
Mi siegua, chi di Roma non vuole
il giogo indegno.
Ad evitarlo, amici, ecco v’insegno.
SCENA CZTERNASTA
Widok na twierdzę Teutoburg, usytuowaną
na skalistej i stromej górze,
u stóp której płynie rzeka Ems,
z widokiem w perspektywie na pomost,
który łączy się z mostem zwodzonym,
ten stanowi wejście do wzmiankowanej twierdzy.
Z jednego z boków skraj przyległego lasu.
Wszystko oświetlone.
(Przy otwarciu kurtyny głośny, hałaśliwy szczęk
broni, widać bitwę, którą toczą
Rzymianie i Cheruskowie;
po krótkim, wyrównanym starciu
Segest, na czele swoich oddziałów,
opuszcza twierdzę i naciera na wojska
Arminia, który daje rozkaz odwrotu.)
Arminio rozwścieczony, z mieczem w dłoni
i kilkoma spośród swoich ludzi, których przybywa;
a żołnierze rzymscy łączą się tymczasem
w obronie mostu.
Recytatyw
Arminio
Przyjaciele, dokąd biegniecie? Odwróćcie front [dosł.: czoło];
nie ma wyroczni, która broniłaby mostu.
Atakować go chodźmy. Odwagi!
Żąda obrony od nas nasza zagrożona wolność.
Niech pójdzie za mną, kto rzymskiego nie chce
jarzma niegodnego.
By uniknąć go, przyjaciele, oto was pouczam.
SCÉNA ČTRNÁCTÁ
Výhled na hrad Teutoburg, tyčící se na
strmé a skalnaté vyvýšenině,
na jejímž úpatí teče řeka Ems,
v dálce je vidět hrubá linie mostu,
jenž navazuje na padací most,
který je vstupem do zmíněného hradu.
Z jedné strany začíná přilehlý les.
Vše je osvětleno.
(Když se otevře scéna, ohlušující řinčení
zbraní, je vidět lítá bitva
mezi Římany a Cherusky,
po krátkém vyrovnaném střetu
Segeste v čele svých vojsk
vyráží z hradu a útočí na vojenský šik
Arminiův, který se dá na ústup.)
Arminio rozzuřen s mečem v ruce
a s několika málo věrnými, k nimž se přidávají další,
římští vojáci se zatím srocují
na obranu mostu.
Recitativ
Arminio
Přátelé, kam běžíte? Obraťte se čelem,
modlitbou nezachráníme ten most.
Jdeme do útoku. Odvahu!
Obranu po nás žádá naše napadená svoboda.
Následuj mne, kdo nesnáší Říma
potupné jho.
Jak se mu vyhnout vás, přátelé, naučím.
SCENA QUINDICESIMA
(Si riattaca di nuovo con più forza la zuffa.
Arminio s’impadronisce del ponte.
Si dà l’assalto al castello,
che dopo una valida resistenza
fatta dai difensori, si rende finalmente
al valore dei Cherusci, che l’assaliscono.)
Varo frettoloso da una parte,
e Segeste dall’altra.
Ambi con spada nuda alla mano
.
Varo
(partendo)
Amico: siam perduti.
Segeste
(trattenendolo)
Ove ten corri?
Varo
Disperato a morir.
Segeste
Varo, t’arresta. Un qulache scampo troverem …
Varo
Son vinto. E a tanto mio rossore, altro riparo
ritrovar non poss’io, che in quest’acciaro.
(Parte.)
SCENA PIĘTNASTA
(Bitwa wybucha na nowo, z większą siłą.
Arminio opanowuje most.
Zostaje zaatakowana twierdza,
która, po silnym oporze
stawianym przez obrońców, ostatecznie ulega
męstwu Cherusków, którzy ją oblegają.)
Warus, pośpiesznie, z jednej strony,
a Segest z drugiej.
Obaj z obnażonymi mieczami w dłoniach
.
Warus
(odchodząc)
Przyjacielu, jesteśmy zgubieni.
Segest
(zatrzymując go)
Dokąd biegniesz?
Warus
[By] w rozpaczy umrzeć.
Segest
Warusie, zatrzymaj się. Jakieś wyjście znajdziemy …
Warus
Jestem pokonany. A na ten mój wstyd innego lekarstwa
znaleźć nie mogę ja, jak w tym mieczu.
(Wychodzi.)
SCÉNA PATNÁCTÁ
(Znovu se strhne řež, ještě prudší.
Arminio se zmocní mostu.
Zaútočí na hrad, jenž se
po odhodlané rezistenci
obránců nakonec
vzdává Cheruskům, kteří na něj udeří.)
Varo chvatně na jedné straně
a Segeste na straně druhé.
Oba s vytaseným mečem v ruce
.
Varo
(odchází)
Příteli, jsme ztraceni.
Segeste
(zadrží jej)
Kam běžíš?
Varo
V zoufalství zemřít.
Segeste
Varo, stůj. Nějak vyvázneme…
Varo
Jsem poražen. Takovou potupu nelze jinak
vyléčit, než tímto ostřím.
(Odejde.)
SCENA SEDICESIMA
Segeste, indi Tullo.
Segeste
Saprò seguirti anch’io; ma pria
nel sangue voglio de’ figli rei …
Tullo
Già sono in libertà; almen si vada
di Varo in traccia.
(Parte.)
SCENA SZESNASTA
Segest, następnie Tullus.
Segest
Będę umiał pójść za tobą także ja; lecz najpierw
we krwi chcę dzieci występnych …
Tullus
Oto jestem na wolności; przynajmniej [trzeba] pójść
Warusa śladem.
(Wychodzi.)
SCÉNA ŠESTNÁCTÁ
Segeste, poté Tullo.
Segeste
Budu tě následovat, ale před tím
v krvi svých podlých potomků chci…
Tullo
Již jsou na svobodě, musíme
najít Vara.
(Odejde.)
SCENA DICIASETTESIMA
Tusnelda dalla parte dove si trova Segeste,
ed Arminio dall’altra co’ suoi seguaci, e detto.
Tusnelda
Pur ti ritrovo.
Segeste
Vieni, scellerata.
(Prende Tusnelda a forza.)
Arminio
Che vuoi tentar, Segeste?
In mio potere abbandona quel ferro.
Segeste
Tua conquista sarà di poi, che avrà passato il core
prima alla figlia, e dopo al genitore.
Arminio
(alle gurdie)
Compagni: che disarmi quel empio,
chi m’è fido.
Segeste
(alle guardie, snudando il ferro)
Nessun si accosti, o che la figlia uccido.
Arminio
Arrestatevi. Oh Dio, che pena è questa!
Tutte mi sento in seno le smanie più crudeli.
Segeste
Ed io mi sento tutto giubilo il cor.
Sospendo il colpo, per piacer di vederti tormentato.
Arminio
Tu ancor morrai dipoi …
Segeste
Ma vendicato.
Tusnelda
Lasciami, amato sposo,
lasciami al mio destin.
Son figlia rea. Salvo tu sei.
Disponga ora il padre di me, come a lui piace;
se in lui tu mi rispetti, io moro in pace.
Arminio
Barbaro, e non ti muove tanta virtù?
Segeste
Mi desta anzi una ira maggior.
Quanto mi appaga il tuo dolor,
mi offende tanto la pace sua. Vorrei …
Arminio
Spietato!
(alle guardie)
Eh, resista chi può.
Voli uno strale, voli, amici,
a ferir quel core indegno.
Segeste
Nessun si muova, o ch’io la figlia uccido.
Terzetto [Tusnelda, Arminio, Segeste]
Arminio
Ah, non ferir; deliro
di smania, e di furor.
Tusnelda
(a Segeste)
Quel colpo, che sospiro,
perchè sospendi ancor?
Segeste
Con qual piacer vi miro,
vittime del dolor.
Arminio
Placati.
Segeste
(ad Arminio)
Non t’ascolto.
Tusnelda
Feriscimi.
Arminio
(a Segeste)
T’arresta.
Tusnelda, Arminio
Che pena amara è questa!
Sento spezzarmi il cor.
Segeste
Che dolce gioia è questa!
Sento appagarmi il cor.
Tusnelda
Feriscimi.
Arminio
T’arresta.
Tusnelda
Feriscimi.
Arminio
Placati.
Segeste
No, non t’ascolto.
Tusnelda, Arminio
Che pena amara è questa!
Sento spezzarmi il cor.
Segeste
Che dolce gioia è questa!
Sento appagarmi il cor.
Attaca il Recitativo
SCENA SIEDEMNASTA
Tusnelda, ze strony, gdzie znajduje się Segest,
i Arminio z drugiej ze swoimi [ludźmi], oraz tenże.
Tusnelda
Jednak cię odnajduję.
Segest
Chodź, niegodziwa.
(Chwyta Tusneldę siłą.)
Arminio
Co chcesz zamierzyć, Segeste?
Pod moją władzę porzuć ten oręż.
Segest
Twoją zdobyczą będzie wtedy, gdy przeszyje serce
najpierw córce, a potem rodzicowi.
Arminio
(do strażników)
Towarzysze: niech rozbroi tego nikczemnika,
kto jest mi wierny.
Segest
(do strażników, wyciągając miecz)
Niech nikt się nie zbliża, albo córkę zabiję.
Arminio
Stójcie. O Boże, jakie cierpienie jest to!
Wszystkie czuję w swej piersi szaleństwa najsroższe.
Segest
A ja czuję calą radość w [mym] sercu.
Wstrzymuję pchnięcie dla rozkoszy ujrzenia cię udręczonym.
Arminio
Ty [i tak] umrzesz potem…
Segest
Ale pomszczony.
Tusnelda
Zostaw mnie, ukochany małżonku,
pozostaw mnie memu losowi.
Jestem córką występną. Bezpieczny ty jesteś.
Niech dysponuje teraz ojciec mną, jak mu się podoba;
jeśli w nim ty mnie uszanujesz, umrę w pokoju.
Arminio
Okrutny, i nie wzrusza cie tyle cnoty [lub: męstwa]?
Segest
Budzi [we] mnie nawet gniew większy.
O ile mnie zaspokaja twój ból,
obraża mnie o tyle spokój jej. Chciałbym …
Arminio
Okrutny!
(do straży)
Ej, niech się sprzeciwi, kto może.
Niech poleci strzała, niech poleci, przyjaciele,
by przeszyć to serce niegodne.
Segest
Niech nikt się nie rusza albo ja córkę zabiję.
Tercet [Tusnelda, Arminio, Segest]
Arminio
Ach, nie uderzaj; szaleję
z gniewu i wściekłości.
Tusnelda
(do Segesta)
Ten cios, [do] którego wzdycham,
dlaczego wstrzymujesz jeszcze?
Segest
Z jaką rozkoszą na was patrzę,
ofiary bólu.
Arminio
Uspokój się.
Segest
(do Arminia)
Nie słucham cię.
Tusnelda
Ugódź mnie.
Arminio
(do Segesta)
Zatrzymaj się.
Tusnelda, Arminio
Jakie cierpienie gorzkie to jest!
Czuję, [że] łamie mi się serce.
Segest
Jak słodka radość to jest!
Czuję, [że] zaspokaja się moje serce.
Tusnelda
Ugódź mnie.
Arminio
Zatrzymaj się.
Tusnelda
Ugódź mnie.
Arminio
Uspokój się.
Segest
Nie, nie słucham cię.
Tusnelda, Arminio
Jakie cierpienie gorzkie to jest!
Czuję, [że] łamie mi się serce.
Segest
Jak słodka radość to jest!
Czuję, [że] zaspokaja się moje serce.
Attaca recytatyw
SCÉNA SEDMNÁCTÁ
Tusnelda na straně Segesta,
a Arminio z druhé strany se svými věrnými a předchozí.
Tusnelda
Přece tě potkávám.
Segeste
Pojď, ty ničemná.
(Silou uchopí Tusneldu.)
Arminio
O co se pokoušíš, Segeste?
Odevzdej mi ten meč.
Segeste
Tvé dobytí přijde na řadu až po té, co probodnu
srdce dceři, pak jejímu otci.
Arminio
(strážím)
Mí věrní, odzbroj ho,
kdo můžeš.
Segeste
(k strážím tasíce meč)
Nikdo se nepřibližujte, nebo dceru zabiji.
Arminio
Zadržte. Bože, za co je to trest!
Všechny nejukrutnější vášně cítím na prsou.
Segeste
A mně srdce plesá.
S ránou posečkám, jen abych tě viděl trpět.
Arminio
Také potom zemřeš…
Segeste
Avšak pomstěn.
Tusnelda
Nech mne, milovaný muži,
nech mne osudu.
Jsem proradná dcera. Ty jsi vykoupen.
Patřím teď otci, jemu po libosti.
Budeš-li ho ctít, zemřu v míru.
Arminio
Hrubče, tolik ctnosti s tebou nepohne?
Segeste
Ve mně vře hněv nejvyšší.
Čím útěšnější je tvá bolest,
tím víc mne uráží její klid. Chtěl bych…
Arminio
Ty nelítostný!
(strážím)
Vzepři se, kdo můžeš.
Leť šípe, rychle, přátelé,
raňte to srdce nehodné.
Segeste
Nikdo ani hnout, nebo dceru zabiji.
Tercet [Tusnelda, Arminio, Segeste]
Arminio
Ach, neranit, šílen jsem
chtíčem a zlostí.
Tusnelda
(k Segestovi)
Ten úder, po němž toužím,
proč oddaluješ stále?
Segeste
Jak těší mne pohled
na vás, oběti smutku.
Arminio
Jen klid.
Segeste
(k Arminiovi)
Neposlouchám tě.
Tusnelda
Uhoď mne.
Arminio
(k Segestovi)
Zadrž.
Tusnelda, Arminio
Jak hořký trest!
Srdce se mi zlomí.
Segeste
Jak sladká radost!
Srdce mé se ukojí.
Tusnelda
Uhoď mne.
Arminio
Zadrž.
Tusnelda
Uhoď mne.
Arminio
Jen klid.
Segeste
Ne, neposlouchám tě.
Tusnelda, Arminio
Jak hořký trest!
Srdce se mi zlomí.
Segeste
Jak sladká radost!
Srdce mé se ukojí.
Attaca Recitativ
SCENA DICIOTTESIMA
Segimiro, che giunge in tempo da trattener Segeste,
e detti.
Segeste
Ma che più tardo? Arminio: sei vincitore.
Osserva. Di tua vittoria la mercede è questa.
(in atto di ferirla)
Mori, perfida.
Tusnelda, Arminio
Oh Dio!
Segimiro
(trattenendo il colpo)
Padre, t’arresta.
Segeste
(infuriato)
Ah traditore!
Arminio
(alle guardie, che accorrono a disarmar Segeste)
Amici, si disarmi il crudel.
Respiro.
(volendo investir Segeste con la spada)
Alfine potrò con questo acciar …
Tusnelda
(trattenendo Arminio)
Sposo, che fai?
Arminio
Di vendicar pretendo …
Tusnelda
(come sopra)
Tu contro il genitore?
Segimiro
(frapponendosi con spada alla mano)
Io lo difendo.
Tusnelda
No, scostati, germano.
Prima per questo senoquel ferro ha da passar.
Arminio
Come! E tu puoi difendere un tiranno,
che ucciderti volea?
Tusnelda
Chi la vita mi diè, torla potea.
Arminio
Nè tu rammenti, Segimiro …
Segimiro
Quando vedo il padre in periglio,
io mi rammento sol, che a lui son figlio.
Arminio
Oh virtù, che innamora!
Ed io non cedo? Ed io resisto ancora?
Ah, non fia ver, che vinto
io rimanga da voi.
Segeste, ascolta: questo è l’acciar,
che rese alla Germania oppressa
la contrastata libertà. Con questo,
se ancor dell’odio tuo son io l’oggetto,
si estingua l’odio tuo, passami il petto.
(Getta la spada a piedi di Segeste, e s’inginocchia.)
Voglio ancor a’ tuoi piedi …
Segeste
(sollevandolo)
Ah prence invitto, sorgi. Che fai?
Per quante strade, oh Dio! m’assalite;
onde confuso di me debba arrossire?
Io voglio estinti i figli; e i figli miei
salvano il genitore. Io sono l’offensore;
e a chiedermi pietà scende l’offeso.
A questo sen venite.
(Abbraccia i figli, poi Arminio.)
Tusnelda
Ah caro padre.
Segimiro
Amato genitor!
Arminio
Permetti, che anch’io …
Segeste
Sì, dimmi padre; io già t’intendo.
Udisti, che figlio ti chiamai.
Tusnelda è diggià tua; ti costa assai.
Tusnelda
Oh me felice!
Arminio
Oh fortunate pene, se a posseder per voi
giungo il mio bene.
Ma a ricercar di Varo si vada.
A lui concedo e vita, e libertà.
Segeste
Temo, che viva; ei da me si divise …
SCENA OSIEMNASTA
Segimer, który przybywa w porę, by powstrzymać Segesta,
i ciż sami.
Segest
Ale czemu jeszcze zwlekam? Arminio, jesteś zwycięzcą.
Zobacz. Za twoje zwycięstwo nagroda jest to.
(zamierzając ją ugodzić)
Umieraj, wiarołomna.
Tusnelda, Arminio
O Boże!
Segimer
(powstrzymując cios)
Ojcze, wstrzymaj się.
Segest
(wściekły)
Ach, zdrajco!
Arminio
(do straży, która nadbiega, by rozbroić Segesta)
Przyjaciele, [trzeba] rozbroić okrutnika.
Oddycham [z ulgą].
(chcąc zaatakować Segesta mieczem)
Nareszcie będę mógł tym mieczem…
Tusnelda
(powstrzymując Arminia)
Małżonku, co robisz?
Arminio
Pomścić zamierzam…
Tusnelda
(jak wyżej)
Ty przeciw rodzicowi?
Segimer
(stając [między Arm. i Seg.] z mieczem w dłoni)
Ja go bronię.
Tusnelda
Nie, odsuń się, bracie.
Wpierw przez tę pierśten oręż [musi] przejść.
Arminio
Jak [to]! I możesz bronić tyrana,
który zabić cię chciał?
Tusnelda
Kto życie mi dał, odebrać je mógł.
Arminio
I nie pamiętasz, Segimerze …
Segimer
Kiedy widzę ojca w niebezpieczeństwie,
ja pamiętam tylko, że dla niego jestem synem.
Arminio
O cnoto, która [skłaniasz do] miłości!
A ja nie ustępuję? A ja opieram się jeszcze?
Ach, niech nie będzie prawdą, abym pokonany
został przez was.
Segeste, posłuchaj: to jest miecz,
który przyniósł Germanii uciemiężonej
zwalczaną wolność. Nim,
jeśli nadal nienawiści twojej jestem przedmiotem,
nie zostanie ugaszona nienawiść twoja, przeszyj mi pierś.
(Rzuca miecz do stóp Segesta i klęka.)
Chcę jeszcze u twoich stóp…
Segest
(podnosząc go)
Ach, książę niezwyciężony, powstań. Co robisz?
Iloma drogami, o Boże! mnie oblegacie;
abym, zmieszany sobą, musiał się zawstydzić?
Ja chcę, [by] zginęły dzieci; a dzieci moje
ratują rodzica. Ja jestem napastnikiem;
a do proszenia mnie o litość zniża się napadnięty.
Na tę pierś pójdźcie.
(Obejmuje dzieci, potem Arminia.)
Tusnelda
Ach, drogi ojcze.
Segimer
Ukochany rodzicu!
Arminio
Pozwól, żebym ja także…
Segest
Tak, mów mi: ojcze; już cię rozumiem.
Słyszałeś, że synem cię nazwałem.
Tusnelda jest już twoja; kosztuje cię wiele.
Tusnelda
O, ja szczęśliwa!
Arminio
O, szczęsne cierpienia, jeśli w posiadanie dzięki wam
wszedłem mego skarbu.
Ale na poszukiwanie Warusa [trzeba] pójść.
Jemu darowuję i życie, i wolność.
Segest
Lękam się, [czy] żyje; on ze mną się rozstał…
SCÉNA OSMNÁCTÁ
Segimiro přichází včas, aby zadržel Segesta,
a předchozí.
Segeste
Proč váhám? Arminio, jsi vítěz.
Pohleď. Tím za své vítězství zaplatíš.
(Rozpřáhne se k úderu)
Zemři ty proradná.
Tusnelda, Arminio
Bože!
Segimiro
(Zadrží úder)
Otče, zadrž.
Segeste
(rozzuřeně)
Ach, zrádče!
Arminio
(strážím, kteří se sbíhají, aby odzbrojili Segesta)
Přátelé, odzbrojte ho.
Konečně.
(chtěje uhodit mečem Segesta)
Nakonec mohu tou čepelí…
Tusnelda
(zadrží Arminia)
Milý, co činíš?
Arminio
Pomstít jsem chtěl…
Tusnelda
(jako k nebi)
Ty proti otci?
Segimiro
(plácne se mečem do ruky)
Budu otce bránit.
Tusnelda
Ne, odstup, bratře.
Nejprv mou hrudí musí to ostří projít.
Arminio
Cože! Jak můžeš bránit tyrana,
který tě chtěl zabít?
Tusnelda
Kdo mi život dal, může jej i vzít.
Arminio
Vzpomínáš, Segimiro…
Segimiro
Když otce vidím v nebezpečí,
vzpomenu jen to, že jsem jeho syn.
Arminio
Ó ctnosti, jež vzbouzíš lásku!
A já se jí nevzdávám? Stále se protivím?
Kéž se nestane, abych vámi
byl nakonec poražen.
Segeste, slyš: tento meč
utlačované Germanii vrátil
odpíranou svobodu. Tím mečem,
pokud mne stále nenávidíš,
utišiš svou nenávist a protni mou hruď.
(Hodí meč Segestovi k nohám a poklekne.)
Chci ještě k tvým nohám…
Segeste
(zvedne jej)
Ach neporazitelný kníže, vstaň. Co činíš?
Jakými způsoby na mne útočíte,
že zmaten sám v sobě musím se stydět?
Přál jsem si smrt svých dětí, a oni
zachránili otce. Já jsem hanobitel,
a odpuštění žádá hanobený.
Pojďte na mou hruď.
(Obejme děti, poté Arminia.)
Tusnelda
Drahý otče.
Segimiro
Milovaný otče!
Arminio
Dovol i mně…
Segeste
Ano, říkej mi otče, já již rozumím.
Slyš, že synem tě zvu.
Tusnelda je od této chvíle tvá, zasloužíš si ji.
Tusnelda
Ó jsem šťastná!
Arminio
Šťastné zkoušky, vás jsem zdolal
a svou lásku vydobyl.
Pojďme najít Vara.
Uděluji mu život i svobodu.
Segeste
Bojím se, zda je živ, odešel beze mne…
SCENA ULTIMA
Marzia, Tullo, e detti.
Marzia
(piangendo)
Me infelice.
Arminio
Che fai?
Tullo
Varo si uccise.
Arminio
Compiango, o Marzia, il tuo dolor.
Quel dono, che usar con lui volea,
or lo concedo a te. Libera torna, se vuoi,
con Tullo al Tebro; e se il tuo core
si potesse staccar dal ciel romano,
avrai il padre in Segeste, e in me il germano.
Marzia
Ah prence: tu lo vedi come afflitta son io.
Perchè inasprire il mio dolor
coll’ingiuriosa offerta d’un germano,
che il mio volea tradire?
Segimiro
Marzia, t’inganni. Il vero confesserò.
Son io d’ogni trama l’autor.
Ma se rammenta il tuo bel cor,
che questa vita, ch’io godo,
è dell’amico un dono;
il tuo bel cor dovria trovar
nel mio delitto il mio perdono.
Arminio
Cura sarà del tempo, che un dì lo trovi.
Adesso lasciamo a lei la libertà del pianto.
A render grazie intanto a’ nostri Numi andiam.
Tante sinistre raccolse questo dì varie vicende,
che il fortunato evento nell’opra ch’è di loro,
è a noi portento.
Coro
Marzia, Segimiro, Tusnelda,
Arminio, Segeste, Tullo
Così talora gli oppressi ancora,
amici Dei, voi vendicate.
Fine dell’opera
SCENA OSTATNIA
Marcja, Tullus i ciż sami.
Marcja
(płacząc)
Ja nieszczęśliwa.
Arminio
Co robisz?
Tullus
Warus się zabił.
Arminio
Współczuję, o Marcjo, twemu bólowi.
Ten dar, którego użyć wobec niego chciałem,
teraz powierzam go tobie. Wolna wróć, jeśli chcesz,
z Tullusem nad Tybr; a gdyby twoje serce
mogło się oderwać od nieba rzymskiego,
będziesz mieć ojca w Segeście, a we mnie brata.
Marcja
Ach, książę, ty to widzisz, jak stroskana jestem ja.
Czemuż rozjątrzać mój ból
obraźliwą propozycją brata,
który mojego chciał zdradzić?
Segimer
Marcjo, mylisz się. Prawdę wyznam.
To ja jestem wszelkiego spisku autorem.
Ale niech pamięta twoje szlachetne [dosł.: piękne] serce,
że to życie, którym się cieszę,
jest przyjaciela darem;
twoje piękne serce powinno znaleźć
w moim występku moje przebaczenie.
Arminio
Troską to będzie czasu, by pewnego dnia je znalazła.
Teraz zostawmy jej swobodę płaczu.
By oddać dzięki tymczasem naszym bogom, chodźmy.
Tyle posępnych zebrał ten dzień różnych wypadków,
że szczęsne zdarzenie, które jest ich dziełem,
jest dla nas cudem.
Chór
Marcja, Segimer, Tusnelda,
Arminio, Segest, Tullus
Tak czasami uciemiężonych wszak,
przychylni bogowie, mścicie.
Koniec opery
SCÉNA POSLEDNÍ
Marzia, Tullo, a předchozí.
Marzia
(pláče)
Já nešťastná.
Arminio
Co se stalo?
Tullo
Varo se zabil.
Arminio
Je mi líto, Marzio, tvé bolesti.
Ten dar, jehož jsem chtěl využít,
nyní svěřuji tobě. Svobodna se vrať, chceš-li,
s Tullem k Tibeře, a jestli se tvé srdce
obejde bez římské země,
Segeste bude ti otcem a já bratrem.
Marzia
Kníže, vidíš, jak jsem zarmoucena.
Proč jitříš mou bolest
a nabízíš mi bratrství,
jenž mého bratra zradilo?
Segimiro
Marzio, mýlíš se. Svěřím ti pravdu.
Já jsem toho spiknutí strůjce.
Rozpomeň se v srdci,
že život, který užívám,
je dar od přítele,
tvé srdce kéž najde
pro můj zločin odpuštění.
Arminio
Čas se postará, abys jej jednou našla.
Nyní nechme ji vyplakat.
Zatím vzdejme našim bohům dík.
Mnoho hrůzných zážitků přinesl dnešek,
a tato šťastná chvíle je jejich dílem
a pro nás zázrakem.
Sbor
Marzia, Segimiro, Tusnelda,
Arminio, Segeste, Tullo
Tak se ve jménu utlačovaných
občas dobří bohové mstí.
Konec opery

Český překlad: Barbora Šancová.